|
Łódzkie tramwaje i autobusy
Strona poświęcona historii
komunikacji miejskiej w Łodzi i okolicach |
|
|
TABOR TRAMWAJOWY
STRONA GŁÓWNA
|
|
Wagon doczepny Lilpop IID
1968 - 1974
|
|
 |
|
Krańcówka
Wróblewskiego/Proletariacka. Skład 2N1 190 + Lilpop IID 487 na linii
6.
Była to pierwsza doczepa przebudowana z wagonu silnikowego.
Fot. Hans Lehnhart, 19.09.1973 r.
|
Typ:
Lilpop IID
Producent: Towarzystwo Przemysłowe Zakładów
Mechanicznych
"Lilpop, Rau & Lowenstein" SA, Warszawa
Lata budowy: 1928-1929 (doczepne od 1968)
Liczba wagonów: 26
Numery taborowe: 482 - 507
Pierwszy przydział: MPK-Łódź (zaj. Dąbrowskiego)
Ostatni przydział: MPK-Łódź (zaj. Dąbrowskiego)
Data wpisu pierwszego pojazdu: 28.10.1968 r.
Data skreślenia ostatniego pojazdu: 02.09.1974 r.
NADWOZIE
Konstrukcja: drewniana
Długość: 10265 mm
Szerokość: 2057 mm
Wysokość: 3337 mm
Ciężar własny:
Dach: drewniany, owalny, pokryty masą elastyczną
oraz płótnem nasyconym farbą wodoodporną
Podłoga: drewniana, wykończona drewnianymi
listwami
|
Drzwi zewnętrzne: dwuskrzydłowe łamane w wagonach
dwukierunkowych, jednoskrzydłowe przesuwne ręcznie w
wagonach jednokierunkowych.
Drzwi wewnętrzne: dwuskrzydłowe przesuwne ręcznie
w wagonach dwukierunkowych. Brak w wagonach
jednokierunkowych.
WNĘTRZE
Rodzaj siedzeń: drewniane, krzesełkowe
Liczba miejsc siedzących: 16
Liczba miejsc stojących: 36
Wentylacja: dwa wywietrzniki dachowe oraz przesuwne
do dołu szyby w bocznych oknach.
PODWOZIE
Liczba wózków: 1
Liczba osi: 2
Rozstaw osi: 2700 mm
Średnica kół: 865 mm
Hamulce: ręczny do umiejscawiania, elektryczny tarczowy (solenoid)
|
|
|
|
|
W latach 1965–1971
w kilku polskich miastach zlikwidowano komunikację tramwajową.
Do podziału pozostało kilkadziesiąt wagonów generacji N, z
których większość silnikowych trafiła do Łodzi. W zamian
mniejsze przedsiębiorstwa otrzymywały z Łodzi doczepy typu 5ND
lub autobusy. Powstałe w ten sposób dysproporcje między liczbą
wagonów silnikowych i doczepnych korygowano w łódzkim MPK
poprzez przebudowę wysłużonych silnikowych Lilpopów II na
doczepne.
Pierwsza doczepa,
nr 487, opuściła Zakład Remontu Taboru 28.10.1968 r. Jako
ostatni, 13.11.1971 r., wyjechał po przebudowie na doczepny
wagon nr 482. W ciągu trzech lat przebudowano 26 wagonów w
wersjach jedno- i dwukierunkowych. W ramach
przebudowy zdemontowano pantograf, skrzynię z wyposażeniem
elektrycznym oraz podświetlane kominki na numer linii. Usunięto
również silniki elektryczne, stanowiska motorniczego, reflektory
główne i kierunkowskazy, a na czołach zamontowano światło pozycyjne.
|
|
 |
|
Rysunek orientacyjny
wagonu doczepnego Lilpop IID w wersji dwukierunkowej.
Numery: 482, 485, 486, 505, 507
|
 |
|
|
Lilpop II 12 + Lilpop IID 485 na linii 18.
Ulica Piotrkowska przy pl. Niepodległości.
Fot. ze zbiorów Łukasza Stefańczyka,
Sigurd Hilkenbach, 25.08.1971 r.
|
Lilpop IID 486 w składzie tramwaju linii 14.
Ulica Nowomiejska przy Północnej.
Fot. ze zbiorów Łukasza Stefańczyka,
Sigurd Hilkenbach, 25.08.1971 r.
|
|
W wagonach
jednokierunkowych dodatkowo przesunięto otwór drzwiowy na
pomostach bliżej przedziału pasażerskiego. Dwuskrzydłowe drzwi
łamane zastąpiono jednoskrzydłowymi drzwiami przesuwnymi, a
poręcze zewnętrzne usunięto. Po przeciwnej stronie drzwi
zlikwidowano całkowicie, wstawiając w ich miejsce dwa okna.
Wewnątrz usunięto przesuwne drzwi oddzielające przedział
pasażerski od pomostów.
|
|
 |
|
Rysunek orientacyjny wagonu doczepnego Lilpop IID w wersji
jednokierunkowej.
Numery: 487, 489, 493, 494, 497, 498, 499, 500, 502, 504
|
|
|
 |
|
|
Lilpop IID 497 jako trzeci w składzie. Aleja Kościuszki.
Fot. ze zbiorów Wojciecha Dębskiego, 1971-1972.
|
Lilpop II 150 +
Lilpop IID 493 na linii 6.
Ulica Zachodnia. Fot. Bogdan Pokropiński, 1973 r.
|
 |
|
|
Lilpop IID
494 w hali zajezdni Dąbrowskiego.
Fot. ze zbiorów Wojciecha
Dębskiego, 1973 r.
|
2N + Lilpop IID
na skrzyżowaniu Kilińskiego/Narutowicza.
Fot. A. Stelmach, 1973-1974.
|
|
|
Lista wagonów doczepnych według kolejności przebudowy |
|
Rok |
Ilość |
Numery
taborowe
(w nawiasach numery wagonów silnikowych z których zostały
przebudowane) |
|
1968 |
5 |
487 (ex 61), 485
(ex 1), 486 (ex 7), 484 (ex 15), 488 (ex 45) |
|
1969 |
13 |
489 (ex 41), 490
(ex 69), 492 (ex 14), 493 (ex 6), 494 (ex 44), 491 (ex 136),
495 (ex 67), 496 (ex 64), 497 (ex 137), 498 (ex 42), 499 (ex
47), 500 (ex 5), 501 (ex 13) |
|
1970 |
4 |
502 (ex 11), 503
(ex 133), 483 (ex 49), 504 (ex 139) |
|
1971 |
4 |
505 (138), 506 (ex
134), 507 (ex 50), 482 (ex 140) |
|
Razem |
26 |
|
|
|
Doczepy Lilpop IID stacjonowały w zajezdni Dąbrowskiego. Nigdy
nie wprowadzono w nich samoobsługi — do końca eksploatacji
kursowały z obsługą konduktorską. Wagony dwukierunkowe
najczęściej kierowano na linię 18, natomiast jednokierunkowe
obsługiwały głównie linię 6.
Pojazdy zestawiano
również w składy trzywagonowe; w takich przypadkach wagony
jednokierunkowe zawsze znajdowały się na końcu składu, m.in. na
liniach 1, 5, 14 i 21.
|
|
 |
|
Skład
2N + 5ND + Lilpop IID na skrzyżowaniu Zachodnia/Ogrodowa.
Fot. H. Rosiak, 1972 r.
|
|
W dniu 16.10.1972 r.,
po wypadku, z inwentarza skreślono wagon nr 504. Pozostałe
egzemplarze wycofywano stopniowo w latach 1973–1974. Najdłużej w
ewidencji figurował wóz nr 506 – skreślono go 2.09.1974 r., co
symbolicznie zakończyło w Łodzi eksploatację przedwojennych wagonów
w ruchu pasażerskim.
Z wyjątkiem wagonu
504, najprawdopodobniej wszystkie sprzedano osobom prywatnym. W
dokumentach brak jednak potwierdzenia sprzedaży wagonów nr 485
(odnalezionego na działce w okolicach Lutomierska), 491 i 492.
Nadwozie kosztowało wówczas 754 zł. Najczęściej wykorzystywano je
później jako altany działkowe lub magazyny.
|
|
|
|
|
 |
|
|
Lilpop IID 482
jako altana.
Fot. Wojciech Dębski, 12.1995 r.
|
Lilpop IID 507
jako altana.
Fot. Wojciech Dębski, 2.05.1998 r.
|
 |
|
|
Lilpopa IID 502 jako altana.
Fot. Wojciech Dębski, 2.05.1998 r.
|
Lilpopa IID 505 jako altana.
Fot. Wojciech Dębski, 9.04.2005 r.
|
 |
|
|
Fragment przodu doczepy 485. Widać zaślepiony otwór
po dawnym reflektorze. Fot. Wojciech Dębski; 14.05.2005
r.
|
Klamka od drzwi przesuwnych w Lilpopie IID 498.
Fot. Wojciech Dębski, 23.10.2021 r.
|
 |
|
|
Fragment
ścianki działowej w Lilpopie IID 498.
Fot. Wojciech Dębski, 23.10.2021 r.
|
Wnętrze Lilpopa IID
498 jako altany.,
Fot. Wojciech Dębski, 23.10.2021 r.
|
|
|
Stany
inwentarzowe |
|
Rok |
Stan
na koniec roku |
Wpisano sztuk |
Numery taborowe pojazdów przyjętych na inwentarz |
Skreślono sztuk |
Numery taborowe pojazdów skreślonych z inwentarza |
|
1968 |
5 |
5 |
484 - 488 |
- |
|
|
1969 |
18 |
13 |
489 - 501 |
- |
|
|
1970 |
22 |
4 |
483,
502 - 504 |
- |
|
|
1971 |
26 |
4 |
482,
505 - 507 |
- |
|
|
1972 |
25 |
- |
|
1 |
504 |
|
1973 |
20 |
- |
|
5 |
482,
488, 489, 490, 492 |
|
1974 |
- |
- |
|
20 |
483,
484, 485, 486, 487, 491, 493, 494, 495, 496, 497, 498, 499, 500,
501, 502, 503, 505, 506, 507 |
|
|