 |
|
 |
|
Jelcz 272 MEX
- 212 na linii 57.
Kadr z filmu "Ulica Piotrkowska", 1966 r.
Reżyseria Daniel Szylit
Zdjęcia Witold Mickiewicz, Bogdan Chamczyk
|
|
Jeden z trzech pierwszych egzemplarzy .
Jelcz 272 MEX - 207 lub 208 na linii 57.
Łódź, ul. Piotrkowska.
Foto: T. Biliński; 1965 lub 1966 r.
|
 |
|
 |
|
Jelcz 272 MEX - 200.
Łódź, zajezdnia Kraszewskiego.
Foto: ze zbiorów MKM MPK-Łódź; 1966 - 1968.
|
|
Wnętrze Jelcza 272 MEX - 183.
Łódź, ul. Gagarina.
Foto: ze zbiorów MKM MPK-Łódź; 1968 r.
|
|
|
W latach 70. rozpoczęto produkcję autobusów na podwoziu Jelcz II.
Nową konstrukcję, opracowaną w oparciu o sugestie użytkowników,
budowano na bazie krajowych zespołów wykorzystywanych do produkcji
samochodów ciężarowych. Autobusy wyposażono w mocniejsze silniki
typu SW 680/55, produkowane w WSK Mielec na licencji Leyland.
W Łodzi pierwsze autobusy na podwoziu Jelcz II wprowadzono do eksploatacji w 1972 roku. Wizualnie można je było odróżnić dzięki innym
felgom kół.
|
 |
|
 |
|
Kadr z filmu
"777", 1972 r. z udziałem Jelcza 272 MEX - 687.
Sceny kręcono w Warszawie i zajezdni Limanowskiego w Łodzi.
Reżyseria Krzysztof Rogulski
Zdjęcia Maciej Kijowski
|
|
Jelcz 272 MEX - 30 na linii 72.
Łódź, krańcówka Felińskiego/Gojawiczyńskiej.
Foto: ze zbiorów MKM MPK-Łódź; 1974-1975 r.
|
 |
|
 |
|
Jelcz 272 MEX - 486 na linii H.
Łódź, zajezdnia Limanowskiego.
Foto: ze zbiorów MKM MPK-Łódź; 1974-1975 r.
|
|
Wnętrze
Jelcza 272 MEX - 584 na linii 57.
Łódź, ul. Piotrkowska.
Foto: Stefan Sztromajer; 1974-1975 r.
|
 |
|
 |
|
Jelcz 272 MEX - 473 na linii H.
Łódź, ul. Narutowicza/Tramwajowa.
Foto: Bohdan Turżański; 1975 r.
|
|
Kadry z
serialu "Daleko od szosy", 1976 r. z udziałem
Jelczy 272 MEX - 31, 605, 813, 844, 879.
Oprócz wozu 31 wszystkie na podwoziu Jelcz II.
Reżyseria Zbigniew Chmielewski
Zdjęcia Mikołaj Sprudin
|
 |
|
 |
|
Wnętrze
Jelcza 272 MEX - 631 na linii 70.
Foto: Wiesław Kwiatkowski; 06.1976 r.
|
|
Jelcz 272 MEX - 545
Łódź, zajezdnia Limanowskiego.
Foto: ze zbiorów MKM MPK-Łódź; 1976 - 1977.
|
|
Przez wiele lat Jelcze
272 MEX były podstawowym typem w MPK. Jeździły na wszystkich liniach
i stacjonowały we wszystkich zajezdniach. Pod koniec 1976 roku
zaczęto stopniowo wprowadzać w nich czterocyfrowe numery taborowe.
Pierwsza cyfra oznaczała numer zajezdni.
Autobusy miały opinię solidnych, ale mała liczba remontów
kapitalnych i napraw głównych miały kluczowy wpływ na ich dość
krótką żywotność. Zdecydowana większość Jelczy została wycofana
między piątym, a siódmym rokiem eksploatacji, pokonując w tym czasie
od 500 do 600 tys. kilometrów.
Po zakończeniu produkcji ich liczba szybko malała. Od 1978 roku
zaczęto je zastępować Jelczami PR 110U, a od 1980 roku Ikarusami 280.
Pod koniec eksploatacji część autobusów skierowano do nowej zajezdni w Pabianicach,
skąd obsługiwały linie lokalne. Ostatnie egzemplarze z Helenówka najczęściej
kierowano na linie w Zgierzu i Głownie. Linia 65 była jedną z
ostatnich, na której kursowały w Łodzi. Ostatnie wozy o numerach 2781, 2782, 2783 i 2784
skreślono 29 lutego 1984 roku.
Poniżej tabelka z datami likwidacji w
poszczególnych zajezdniach.
|
|
Zajezdnia
Lata eksploatacji Jelczy |
Data skreślenia
ostatniego Jelcza |
Numery taborowe |
Kraszewskiego
1963 - 1982 |
22.11.1982 |
1230,
1794 |
Helenówek
1976 - 1984 |
29.02.1984 |
2781,
2782, 2783, 2784 |
Limanowskiego
1971 - 1983 |
11.02.1983 |
3698,
3794, 3795, 3796, 3798, 3799, 3832, 3885, 3899 |
Nowe Sady
1976 - 1981 |
28.02.1981 |
4046 |
Pabianice
1982 - 1983 |
12.12.1983 |
5699,
5775, 5776, 5780, 5781, 5783, 5787, 5791, 5793 |
|
|
|
|
 |
|
 |
|
Jelcze 272 MEX - 4064 na linii K i 4104 na linii 69
Łódź, ul. Allende.
Foto: ze zbiorów Wojciecha Dębskiego; 1978 r.
|
|
Jelcz 272 MEX - 4105.
Łódź, zajezdnia Nowe Sady.
Foto: Janusz Kowalski; 1979 r.
|
 |
|
 |
|
Jelcz 272 MEX - 2029 na linii 52.
Łódź, ul. Narutowicza.
Foto: Olle S. Nevenius; 06.1980 r.
|
|
Jelcz 272 MEX - 2397 na linii K.
Łódź, krańcówka 11 Listopada.
Foto: Janusz Kowalski; 1980 - 1981 r.
|
|
Po
wycofaniu z eksploatacji wiele autobusów sprzedano osobom
prywatnym lub przekazano różnym instytucjom. Kilka pojazdów
przebudowano na techniczne. Niektóre wykorzystywano
jeszcze w latach 90. Prawdopodobnie najdłużej zachowanym egzemplarzem w
oryginale był wóz 3884, pełniący przez kilka lat funkcję magazynu w zakładzie kamieniarskim. Pocięto go na złom około 2000 roku.
Do czasów obecnych przetrwał tylko jeden techniczny
Jelcz, służący dawniej w zajezdni Nowe Sady. Jest on przeznaczony na
eksponat muzealny.
|
 |
|
 |
|
Pogotowie techniczne na bazie
Jelcz 272 MEX - 221
Foto: Janusz Kowalski; 1978 - 1979 r.
|
|
Kasacja Jelcza 272 MEX.
Foto: Janusz Kowalski; 1980 - 1981 r.
|
 |
|
 |
|
Wrak Jelcza 272 MEX - 3884
Foto: Wojciech Dębski; 11.07.1996 r.
|
|
Pogotowie techniczne na bazie
Jelcz 272 MEX.
Ostatni łódzki egzemplarz zachowany na historyczny.
Foto: Wojciech Dębski; 18.09.2008 r.
|
W dniu 18
września 2008 roku po Łodzi kursował warszawski historyczny
Jelcz 272 MEX - 1983. Autobus uświetnił obchody 60. rocznicy
uruchomienia komunikacji autobusowej w Łodzi.
|
 |
|
 |
|
Warszawski historyczny Jelcz 272 MEX - 1983.
Łóź, ulica Narutowicza/Wierzbowa.
Foto: Wojciech Dębski; 18.09.2008 r.
|
|
Wnętrze historycznego Jelcza 272 MEX - 1983.
Łóź, ulica Tramwajowa.
Foto: Wojciech Dębski; 18.09.2008 r.
|
|
|
|
Rok |
Stan
na koniec roku |
Wpisano sztuk |
Numery taborowe pojazdów przyjętych na inwentarz |
Skreślono sztuk |
Numery taborowe pojazdów skreślonych z inwentarza |
|
1963 |
8 |
8 |
206 - 213 |
- |
|
|
1964 |
8 |
- |
|
- |
|
|
1965 |
17 |
9 |
192 - 200 |
- |
|
|
1966 |
42 |
25 |
167 - 191 |
- |
|
|
1967 |
42 |
- |
|
- |
|
|
1968 |
99 |
57 |
1 - 57 |
- |
|
|
1969 |
124 |
26 |
58 - 83 |
1 |
207 |
|
1970 |
120 |
- |
|
4 |
32, 68, 185, 211 |
|
1971 |
166 |
54 |
700 - 753 |
8 |
36, 48, 70,
81, 190, 191, 197, 198, 706 |
|
1972 |
210 |
48 |
643 - 662, 664 - 667, 669 -
672, 675 - 677, 683 - 699 |
4 |
4, 21, 723,
729 |
|
1973 |
286 |
85 |
485 - 500, 530 - 590, 635
- 642 |
9 |
12, 80, 174,
188, 210, 212, 213, 533, 717 |
|
1974 |
335 |
56 |
445 - 484, 591 - 600, 629 - 634 |
7 |
19, 183,
189, 200, 209, 535, 738 |
|
1975 |
377 |
81 |
433 - 444, 611 - 628, 754 - 768, 801
- 844, |
39 |
1, 2, 3, 6,
7, 10, 11, 23, 29, 33, 41, 44, 45, 46, 47, 49, 50, 53, 54, 61, 72,
78, 82, 168, 170, 173, 175, 176, 177, 178, 180, 182,
184, 195, 199, 206, 208, 455, 720 |
|
1976 |
448 |
109 |
774 - 799, 845 - 884, 1201 - 1206, 3001
- 3014, 4301 - 4325 |
40 |
8, 9, 14,
15, 18, 20, 22, 24, 25, 26, 28, 30, 34, 35, 37, 40, 42, 43, 62,
63, 69, 77, 83, 167, 171, 172, 179, 181, 186,
187, 192, 193, 194, 438, 443, 473, 475, 497, 547, 700, |
Brak kompletnych
danych z lat 1977 - 1982
|
|
1982 |
94 |
- |
|
? |
brak danych |
|
1983 |
4 |
- |
|
90 |
2001, 2003,
2005, 2006, 2009, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2021,
2023, 2026, 2027, 2028, 2029, 2030, 2136, 2489, 2493, 2495, 2695,
2697, 2785, 2786, 2787, 2788, 2789, 2790, 2795,
3602, 3614, 3698, 3794, 3795, 3796, 3798, 3799, 3832, 3834, 3841,
3842, 3852, 3858, 3860, 3861, 3862, 3874, 3877, 3885, 3899,
5497, 5498, 5599, 5678, 5679, 5680, 5681, 5682, 5683, 5684, 5685,
5686, 5687, 5689, 5696, 5697, 5699, 5772, 5773, 5774, 5777, 5779,
5780, 5782, 5783, 5784, 5785, 5787, 5788, 5792, 5793, 5794, 5795,
5796, 5797, 5798, 5799 |
|
1984 |
- |
- |
|
4 |
2781, 2782,
2783, 2784 |
|