|
TABOR TRAMWAJOWY
STRONA GŁÓWNA
|
|
Wagon silnikowy hanowerski
1900 - 1911
|
|
|
|
Wagon
hanowerski przed halą zajezdni przy ul. Tramwajowej. Foto: ze
zbiorów MKM MPK-Łódź; 1900/1901 r.
|
|
|
Typ:
hanowerski
Producent: Hannoversche Holzbearbeitungs
und Waggonfabriken (vormala Max Menzel) A. G.
Rok budowy: 1900
Liczba pojazdów: 10
Numery taborowe: 51 - 60
Pierwszy przydział: KEŁ (zajezdnia Tramwajowa)
Ostatni przydział: KEŁ (zajezdnia Tramwajowa)
Data wpisu pierwszego pojazdu: 1900 r.
Data skreślenia ostatniego pojazdu: 1911 r.
NADWOZIE
Konstrukcja: drewniana, szkielet oparty na ramie
nośnej o konstrukcji metalowo-drewnianej
Długość: 11000 mm
Szerokość: 2000 mm
Wysokość: brak danych
Ciężar własny: brak danych
Dach: drewniany, pokryty masą elastyczną oraz
płótnem nasyconym farbą wodoodporną. Nad przedziałem
pasażerskim świetlik dachowy z wychylnymi okienkami
Podłoga: drewniana
Drzwi zewnętrzne: brak
Drzwi wewnętrzne: jednoskrzydłowe przesuwne
ręcznie (oddzielały pomost od przedziału pasażerskiego) |
WNĘTRZE
Rodzaj siedzeń: drewniane ławki wzdłuż okien
Liczba miejsc siedzących: 32
Liczba miejsc stojących: 16 (tylko na pomostach
Ogrzewanie: brak ogrzewania
Oświetlenie: brak danych
Wentylacja: za pomocą wąskich okien w przedziale
pasażerskim oraz świetlików dachowych
PODWOZIE
Liczba wózków: 2
Liczba osi: 4
Rozstaw osi: brak danych
Średnica kół: 640 mm i 840 mm
Typ
silnika/moc:
brak danych
Hamulce: elektryczny - obsługiwany korbą
nastawnika oraz ręczny klockowy do umiejscawiania -
obsługiwany korbą
Odbierak prądu: typ rolkowy (1 szt.)
|
|
Wagony potocznie nazywano hanowerskimi - od nazwy miasta w którym
zostały wyprodukowane.
Były to pierwsze czteroosiowe tramwaje kursujące na liniach
miejskich. Dostarczono je drogą kolejową
i
wszystkie
przydzielono do zajezdni przy ulicy Tramwajowej.
Nadwozie spoczywało na dwóch wózkach tzw. systemu trakcji
maksymalnej.
Przedział pasażerski był wewnątrz podzielony na dwie części. Nieco
ponad 1/3 długości zajmował przedział klasy I, pozostałą część
stanowiła klasa II.
|
|
|
|
"Rozwój" -
2.08.1900 r.
|
|
|
|
Łódź, bocznica przy ul. Tramwajowej. Rozładunek wagonu
hanowerskiego.
Foto: ze zbiorów MKM MPK-Łódź; 1900 r.
|
Eksploatacja wagonów nie przebiegała najlepiej. Wadliwe okazały się układy hamulcowe, o czym poinformowano
dostawcę. W 1902 roku zastosowano zaproponowane przez producenta
zmiany konstrukcyjne w układzie hamulcowym. Wagony źle sprawowały
się na ostrych łukach i często się wykolejały. Fakt ten potwierdzać
mogą nieliczne fotografie, na których wagony hanowerskie widać
głównie na linii 1, kursującej z placu Kościelnego do Górnego Rynku.
Jej trasa biegła w linii prostej.
Pod
koniec dekady odstawiono pięć wagonów z uwagi na zły stan techniczny
nadwozi. Zamierzano zastąpić je nowymi, krótszymi o ponad metr.
Zakupu nie zrealizowano z powodu niekorzystnych propozycji cenowych od producenta. Ostatecznie w 1911 roku
wagony wycofano z ruchu.
Ich wyposażenie elektryczne zamontowano w nowych Herbrandach GE,
które otrzymały w spadku również numerację taborową. Losy wagonów po
zakończeniu eksploatacji są nieznane. Ich nieliczne zdjęcia w ruchu
pasażerskim zachowały się jedynie na pocztówkach. |
|
 |
|
Rys.
Wojciech Dębski
|
|
 |
|
 |
|
Wagon hanowerski z doczepą petersburską.
Łódź, Nowy Rynek.
Foto: pocztówka wyd. A. J. Tyber, ze zbiorów Wojciecha Dębskiego;
zdjęcie z okresu 1903-1905.
|
|
Wagon hanowerski z doczepą na linii 1.
Łódź, ul. Piotrkowska.
Foto: pocztówka ze zbiorów Wojciecha Dębskiego;
zdjęcie z okresu 1903 - 1905.
|
 |
|
 |
|
Wagon hanowerski - 58 z doczepą na linii 1.
Łódź, ul. Piotrkowska przy św. Andrzeja.
Foto: pocztówka wyd. A. J. Ostrowski, ze zbiorów Wojciecha Dębskiego;
zdjęcie z okresu 1902-1904.
|
|
W głębi wagon hanowerski.
Łódź, Nowy Rynek.
Foto: wyd. C. W. Hartmann, zdjęcie z okresu 1903-1908.
|
|
|
|
Stany
inwentarzowe |
|
Rok |
Stan
na koniec roku |
Wpisano sztuk |
Numery taborowe pojazdów przyjętych na inwentarz |
Skreślono sztuk |
Numery taborowe pojazdów skreślonych z inwentarza |
|
1900 |
10 |
10 |
51 -
60 |
- |
|
|
1901 |
10 |
- |
|
- |
|
|
1902 |
10 |
- |
|
- |
|
|
1903 |
10 |
- |
|
- |
|
|
1904 |
10 |
- |
|
- |
|
|
1905 |
10 |
- |
|
- |
|
|
1906 |
10 |
- |
|
- |
|
|
1907 |
10 |
- |
|
- |
|
|
1908 |
10 |
- |
|
- |
|
|
1909 |
10 |
- |
|
- |
|
|
1910 |
10 |
- |
|
- |
|
|
1911 |
- |
- |
|
10 |
51 -
60 |
|
|
TABOR TRAMWAJOWY
STRONA GŁÓWNA
|
|
© Wojciech Dębski 2008
Rozpowszechnianie i publikacja materiałów zawartych na tej stronie
wyłącznie za zgodą autora.
|
