Łódzkie tramwaje i autobusy

Tabor autobusowy
Strona główna

Star N52
1956 - 1961

 

Star N52 - 24 w obsłudze linii 57 na krańcówce pl. Wolności. Foto: ze zbiorów Wojciecha Dębskiego; ok. 1958 r.

 
Typ: Star N52
Producent: Sanocka Fabryka Wagonów "Sanowag"
Lata budowy dla Łodzi: 1956-1957
Ilość pojazdów w Łodzi: 16
Pierwszy przydział: MPK-Łódź (zajezdnia Chocianowice)
Ostatni przydział: MPK-Łódź (zajezdnia Helenówek)
Data wpisu pierwszego pojazdu: 1956
Data skreślenia ostatniego pojazdu: 31.08.1961

Długość: 8370 mm
Szerokość: 2455 mm
Wysokość: 3000 mm
Ciężar własny: 5270 kg

PODWOZIE
Rama spawana z podłużnic tłocznych o profilu ceowym
Silnik: typ S42 o zapłonie iskrowym, czterosuwowy, 6-cylindrowy, rzędowy
Pojemność silnika: 4,2 dm3
Moc silnika: 85 KM
Skrzynia biegów: mechaniczna, 4-biegowa, niezsynchronizowana
Zawieszenie przodu:
resory podłużne półeliptyczne, mocowane końcami przez sworznie do wieszaków ramy.
Zawieszenie tyłu:
resory podłużne półeliptyczne, mocowane końcami przez sworznie do wieszaków ramy. Wzmocnione dodatkowymi resorami opartymi obustronnie na ślizgaczach.
Rozstaw osi: 4500 mm

Układ kierowniczy: kierownica z przekładnią ślimakową globoidalną o podwójnej rolce
Układ hamulcowy: hamulec nożny hydrauliczny z pomocniczym mechanizmem podciśnieniowym działał na szczęki wszystkich kół. Hamulec ręczny mechaniczny działał tylko na koła tylne, niezależnie od hamulca hydraulicznego.
Zbiornik paliwa: 110 litrów

NADWOZIE
Konstrukcją nośną w nadwoziu był szkielet wykonany z kształtek blachy stalowej, spawany elektrycznie. Szkielet był wypełniony i obłożony nakładkami z drewna. Nadwozie zamocowane było śrubami do ramy podwozia w punktach rozłożonych symetrycznie po obu stronach ramy.
Poszycie zewnętrzne wykonano z arkuszy blachy stalowej. Poszycie wewnętrzne ze sklejki i płyt pilśniowych twardych. Narożniki wykonywano w formie wytłoczek z blachy stalowej.
Na dachu bagażnik do 350 kg.


Podłoga: z desek grubości 25 mm, pokryta linoleum lub matą gumową.
Ogrzewanie: parowe wysokoprężne, obieg jednoprzewodowy, podgrzewany ciepłem gazów spalinowych silnika.
Oświetlenie wnętrza: brak danych
Wentylacja: okna boczne oraz duża klapa w dachu.
Stanowisko kierowcy: półotwarte z siedzeniem typu leżakowego z regulacją odległości od pedałów i kierownicy. Brak osobnych drzwi po lewej stronie stanowiska kierowcy.
Siedzenia: typu leżakowego, szkielety wykonano z cienkich rur stalowych. Poduszki siedzenia i oparcia wyścielone trawą morską i watą, pokryte dermatoidem (skajem).
Ilość miejsc siedzących: 31 + 4
Ilość miejsc stojących:
Drzwi: jednoskrzydłowe w prawej ścianie nadwozia obsługiwane ręcznie, wejściowe - z tyłu, wyjściowe - z przodu.
Liczba drzwi: 2
Układ drzwi: 0-1-1

Prędkość maksymalna: 80 km/h
Zużycie paliwa: 33 l/100 km
 

W latach 1956-1957 sprowadzono do Łodzi 16 Starów N52. Otrzymały kolejne numery po Mavagach Tr-5 od 12 do 27. Autobusy stacjonowały na terenie zajezdni tramwajowej Chocianowice. W 1959 roku przeniesiono je do nowego Oddziału Warsztatów Samochodowych przy ul. Zgierskiej na Helenówku.
Stary N52 kierowano początkowo na wszystkie linie, w tym również na najbardziej obciążoną 57. Niestety, autobusy te nie najlepiej sprawdziły się w obsłudze linii miejskich - zwłaszcza w godzinach szczytu. Były mało pojemne i posiadały drzwi, które przy częstej i dużej wymianie pasażerów sprawiały kłopoty. W wyniku przeciążeń autobusy ulegały częstym awariom z powodu zbyt małej mocy silnika w stosunku do masy całkowitej pojazdu. Na problemy związane z ich eksploatacją uwagę zwracała także łódzka prasa.
 


Źródło: "Głos Robotniczy" - 13.07.1955 r.

"Stary" nie mogą przewozić "winogron"

Do naszej redakcji zgłaszają się obywatele ze skargami na obsługę autobusów "Star", którzy nie wpuszczają do wozów nadmiernej liczby pasażerów. Autobus często odjeżdża nam "sprzed nosa" - oświadczają Czytelnicy. Czy to słuszne?

Porozumiewaliśmy się w tej sprawie z dyrekcją MPK. Oświadczono nam co następuje:
"Autobusy "Star" mogą zabrać tylko 31 pasażerów. Stanowi to najwyższe maksymalne obciążenie tych wozów. Większa liczba pasażerów, zwłaszcza w warunkach oblodzenia szos - stanowi zagrożenie dla życia. Aby więc uregulować tę sprawę - wydano zarządzenie zezwalające na zabieranie tylko 31 pasażerów na każdy kurs".

Zarządzenie wydaje się słuszne. Zbyt dużo autobusów oddawało się bez przerwy do remontu.

Czy podobnego zarządzenia nie należałoby wydać konduktorom naszych wozów tramwajowych? Za dużo wagonów - tak potrzebnych w dzisiejszym czasie - oddaje się do remontu z powodu właśnie przeciążenia wozów "żywymi winogronami".


Źródło: "Głos Robotniczy" - 23.01.1958 r.

 

Pamiątkowe zdjęcie uczestników wycieczki na tle Stara N52 - 22. Foto: ze zbiorów Łukasza Jakiela; 1958 r.

 

Stary N52 eksploatowano w Łodzi pięć lat. Pierwszy egzemplarz, wóz nr 17, wycofano ze służby 30 maja 1961 roku. Jako ostatnie, w dniu 31 sierpnia 1961 roku, skreślono wozy o numerach 18, 22 i 25. Przynajmniej część autobusów sprzedano, ale ich dalsze losy są nieznane.
Pod koniec lat 70. XX wieku udało się sprowadzić do zajezdni tramwajowej Brus egzemplarz jeżdżący dawniej w MPK-Łódź. Był to prawdopodobnie wóz nr 27, który szczęśliwie przetrwał u innego przewoźnika. Autobus miał zostać eksponatem w mającym powstać na Brusie Muzeum Komunikacji Miejskiej. Na początku lat 80. z projektu zrezygnowano. Niestety, Stara oraz dwa inne eksponaty, Ikarusy 620 i 556, pocięto na złom.
 




Źródło: "Tramwajarz Łódzki" - nr 12/1979
 

 

Stany inwentarzowe
(Tabela zawiera tylko numerację pierwotną)

Rok

Stan na koniec roku

Wpisano sztuk

Numery taborowe pojazdów przyjętych na inwentarz

Skreślono sztuk

Numery taborowe pojazdów skreślonych
z inwentarza

1956 10 10

12 - 21

-

1957 16 6

22 - 27

-

 

1958 16 -   -  
1959 16 - -
1960 16 -   -

 

1961 - -

 

16

12 - 27


Tabor autobusowy
Strona główna
 

Strona utworzona 20.03.2008

©
Wojciech Dębski
 Rozpowszechnianie oraz publikacja materiałów zawartych na tej stronie wyłącznie za zgodą autora.