Łódzkie tramwaje i autobusy

Tabor tramwajowy
Strona główna

 
Wagon silnikowy Lilpop I (Lp I)
1927 - 1954
 

informacje               foto-galeria              stany inwentarzowe

 

Typ: Lilpop I (Lp I)
Producent:
Towarzystwo Przemysłowe Zakładów Mechanicznych "Lilpop, Rau & Lowenstein" SA, Warszawa
Rok budowy: 1927
Ilość pojazdów: 20


Pierwszy przydział: KEŁ (zajezdnia Tramwajowa)
Ostatni przydział: MPK (zajezdnia Dąbrowskiego)
Data wpisu pierwszego pojazdu: 09.1927 r.
Data skreślenia ostatniego pojazdu: 23.09.1954 r.
 


Długość: 10250 mm
Szerokość: 2040 mm
Wysokość: 3377 mm
Ciężar własny: 12620 kg
Ilość miejsc siedzących: 18
Ilość miejsc stojących: 32
Typ silnika: SL50 Bergman
Moc silnika: 39 kW (2 szt.)
Wózek dwuosiowy: 1 szt.
Rozstaw osi: 2700 mm
Średnica kół tocznych: 865 mm
 

Budowa i wyposażenie
Wagon dwuosiowy. Nadwozie o konstrukcji drewnianej oparte było na ostoi wykonanej z nitowanych profili stalowych. Spoczywało na dwuosiowym wózku o rozstawie osi 2700 mm, na którym zamontowane były dwa silniki typu SL50 o mocy 39 kW każdy. Dach beczkowaty w całości drewniany, pokryty masą elastyczną oraz płótnem nasyconym farbą wodoodporną. Na dachu skrzynia z oporami oraz odbierak prądu typu lirowego.
    Przedział pasażerski z pięcioma oknami. Szyby w ramach mosiężnych otwierano przesuwnie do dołu. Siedzenia drewniane, krzesełkowe. Oszklone pomosty oddzielone były od przedziału pasażerskiego dwuskrzydłowymi drzwiami przesuwnymi. Otwory wejściowe zabezpieczano metalowymi atrapami. Szyby czołowe dla uniknięcia odblasków z wnętrza były lekko pochylone. Nad nimi znajdowały się kasety na tablice z nazwami krańcówek. Na szybkach skośnych przewidziano miejsce na numer linii. Wagony nie posiadały fabrycznie kominków dachowych do numeru linii.
Kolorystyka
Fabrycznie wagony pomalowane były w kolorze zielonym (oliwkowym) z perłowym pasem poniżej listwy odbojowej. Dach piaskowo-szary, a podwozie stalowo-szare. W okresie okupacji wagony przemalowano na kremowo (pas okienny) i niebiesko lub zielono (burty). Nie wiadomo, czy po 1952 r. udało się przemalować wszystkie na kremowo - czerwono, gdyż w latach 1953 - 1954 r. wagony przekazano do innych miast.
Dostawy i przydział
W dniu 29.01.1927 r. Kolej Elektryczna Łódzka (KEŁ) złożyła zamówienie na budowę 20 wagonów silnikowych w Towarzystwie Przemysłowym Zakładów Mechanicznych "Lilpop, Rau & Lowenstein" SA Warszawa. Przewidziano dla nich numery od 111 do 120. W dniu 21.09.1927 r. dotarł do Łodzi pierwszy z wagonów - 120. Kolejnych 9 trafiło w październiku, a pozostałe 10  w listopadzie. Wszystkie przetransportowano z Warszawy do Łodzi drogą kolejową, a pośrednikiem handlowym była Spółka Suski & Lenkszewicz. Wszystkie wagony Lilpop I trafiły początkowo na zajezdnię przy ul. Tramwajowej. W 1929 r. część z nich przekazano do nowej zajezdni przy ul. Kilińskiego (Dąbrowskiego).

Na tych dwóch zajezdniach wagony stacjonowały do końca swojej służby w Łodzi.
Eksploatacja

Lilpopy I były pierwszymi wozami nowej generacji, które dość licznie zasiliły tabor KEŁ w okresie międzywojennym. Swoją służbę rozpoczęły jesienią 1927 r. Już w pierwszym okresie eksploatacji ujawniło się w nich kilka usterek. W nadwoziach wagonów stwierdzono potrzebę usztywnienia połączeń ostojnic. Źle działały hamulce i piasecznice. Dzwonki sygnałowe traciły dźwięk. Koszty napraw i operacji z nimi związanych pokrył dostawca i wyniosły one prawie 1/3 wartości nowego wagonu. Mało praktyczne okazały się również pomosty. Ciasne i pozbawione drzwi - podobnie jak w starszych Herbrandach - sprawiały zimą trudności.
    Wagony mogły zabrać maksymalnie ok. 120 pasażerów, choć nominalnie miały przewidziane o połowę mniej miejsc. Eksploatowano je niemal wyłącznie na liniach miejskich. Kursowały pojedynczo lub w składach dwu- i trzywagonowych. Przez niespełna 30 lat służby na łódzkich ulicach przeszły niewiele modernizacji. W okresie okupacji zamontowano przy wejściach i wyjściach dwuskrzydłowe, łamane drzwi oraz kierunkowskazy na bocznych słupkach. Po wojnie podczas remontów część wozów ujednolicono z nieco młodszymi Lilpopami II, przebudowując czoła z kanciastych na zaokrąglone.
    W latach 50. XX w. Łódź otrzymywała dość regularnie nowe wozy silnikowe typu 2N1 i 2N2. Niemal cała produkcja tych pojazdów trafiała do łódzkiego MPK. W zamian z Łodzi wysyłano do innych, mniejszych przedsiębiorstw wagony starszych typów - w tym również Lilpopy I. Ostatnie dwa wozy 122 i 130 skreślono z inwentarza MPK w dniu 23.09.1954 r. W latach 1953 - 1954  wszystkie Lilpopy I przekazano do innych miast.
Do Bydgoszczy - 111, 113, 114, 115, 116, 117, 119, 120, 121, 122, 123, 124, 125, 126, 128, 129, 130 (kursowały do 1963 r.)
Do Legnicy - 112, 118, 127 (kursowały do 1959 r.)
Nie istnieje żaden czynny przedstawiciel tej serii. Kilka nadwozi przetrwało na działkach w okolicach Bydgoszczy. Po wagonach tych nie zachowało się także zbyt wiele zdjęć.

Foto-galeria

Rok budowy 1927; Numery: 111 - 130

   

114
(eksploatacja: 1927 - 18.12.1953)
Opis:
Lilpop I - 114 w zajezdni przy ul. Tramwajowej.
Foto: Ze zbiorów MKM MPK-Łódź; ok. 1941 r.

119
(eksploatacja: 1927 - 09.06.1953)
Opis:
Lilpop I - 119 w zajezdni przy ul. Tramwajowej.
Foto: Walter Genewein. Ze zbiorów MKM MPK-Łódź;

   

121
(eksploatacja: 1927 - 27.05.1953)
Opis:
Lilpop I - 121 po wykolejeniu na linii 5.
Łódź, ul. Kilińskiego/Pomorska.
Foto: Ze zbiorów MKM MPK-Łódź; 2.03.1942 r.

125
(eksploatacja: 1927 - 17.08.1954)
Opis:
Lilpop I - 125 na linii 6.
Łódź, ul. Żeromskiego/Radwańska
Foto: Ze zbiorów MKM MPK-Łódź; lata 30. XX w.

   

128
(eksploatacja: 1927 - 20.06.1953)
Opis:
Lilpop I - 128 na linii 11. Łódź, ul. Rzgowska.
Foto: Ze zbiorów MKM MPK-Łódź; 1929 lub 1930 r.
 

130
(eksploatacja: 1927 - 23.09.1954)
Opis:
Lilpop I - 130 po kolizji z samochodem SS.
Łódź, ul. Narutowicza.
Foto: Ze zbiorów MKM MPK-Łódź; 21.06.1941 r.

   

Stany inwentarzowe

Rok

Stan na koniec roku

Wpisano sztuk

Numery taborowe pojazdów przyjętych na inwentarz

Skreślono sztuk

Numery taborowe pojazdów skreślonych z inwentarza

1927 20 20

111 - 130

-  
1928 20 -   -

 

1929 20 -   -  
1930 20 -   -  
1931 20 -   -  
1932 20 -   -  
1933 20 -   -  
1934 20 -   -  
1935 20 -   -  
1936 20 -   -  
1937 20 -   -  
1938 20 -   -  
1939 20 -   -  
1940 20 -   -  
1941 20 -   -  
1942 20 -   -  
1943 20 -   -  
1944 20 -   -  
1945 20 -   -  
1946 20 -   -  
1947 20 -   -  
1948 20 -   -  
1949 20 -   -  
1950 20 -   -  
1951 20 -   -  
1952 20 -   -  
1953 6 -   14

111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 119, 121, 123, 124, 126, 128, 129

1954 - -   6

118, 120, 122, 125, 127, 130

Tabor tramwajowy
Strona główna

Strona dodana 19.08.2010


©
Wojciech Dębski

 Rozpowszechnianie oraz publikacja materiałów zawartych na tej stronie wyłącznie za zgodą autora.