Łódzkie tramwaje i autobusy

Krańcówki tramwajowe
 Strona główna

Krańcówka tramwajowa - Wróblewskiego/Proletariacka

 

Krańcówka w latach 1928 - 1958
 

Mijanka końcowa usytuowana była na łuku ulicy Wróblewskiego. W głębi wagon 2N1, który po zakończeniu manewrów gotowy jest do odjazdu. Foto: ze zbiorów Łukasza Jakiela; pierwsza połowa lat 50. XX w.
 

Nazwa krańcówki: Kątna, od 1951 r. Wróblewskiego
Rodzaj: mijanka
Początek eksploatacji: 16 listopada 1928 r.
Koniec eksploatacji: 30 czerwca 1958 r.
Linie:
6 (1939-1942 -1958), 14 (1928 - 1939-1942), 15 (1952)
 

W 1928 roku wybudowano nową, dwutorową trasę tramwajową przebiegającą ulicami Czerwoną, Wólczańską i Kątną (od 1951 roku Wróblewskiego). Krańcówkę zlokalizowano na ulicy Kątnej przy Hrabiowskiej (od 1946 roku Proletariacka). Częściowo przebiegała ona na łuku jezdni. Jej początek znajdował się na wysokości skrzyżowania z ulicą Piasta. Za skrętem tramwaj kończył trasę i wysadzał pasażerów. Po odpięciu wagon silnikowy omijał doczepę i podjeżdżał do niej z drugiej strony. W tym celu musiał pokonać oba torowe łuki. Po spięciu wagony cofały się na pojedynczy tor przy ul. Proletariackiej, a następnie podjeżdżały na przystanek (zdjęcie powyżej).
Pierwszą linią skierowaną na Kątną była 14, która przynajmniej do 1939 roku kończyła tam swoją trasę. W czasie II wojny światowej skierowano "szóstkę", którą w 1952 roku na dwa miesiące zastąpiła 15.
Mijankę zlikwidowano po wybudowaniu trójkąta manewrowego.

 

Układ torów z lat 1928 - 1958 na krańcówce Kątna (Wróblewskiego).
 

 

Ulica Wróblewskiego przy Braterskiej. Widok w kierunku Proletariackiej. Resztki torowiska w miejscu, gdzie w latach 1928 - 1958 odbywały się manewry.
Foto: Łukasz Jakiel; 24.11.2007 r.
 

 

Ulica Wróblewskiego przy Braterskiej i Piasta. Widok w kierunku centrum. Resztki torowiska w miejscu, gdzie w latach 1928 - 1958 odbywały się manewry.
Foto: Łukasz Jakiel; 24.11.2007 r.
 

Krańcówka w latach 1958 - 1983

 

Trójkąt manewrowy na ulicy Wróblewskiego przy Proletariackiej w ostatnich miesiącach eksploatacji.
Foto: Zbigniew Szafrański; 10.10.1982 r.
 

Nazwa krańcówki: Wróblewskiego, Wróblewskiego/Proletariacka
Rodzaj: trójkąt manewrowy
Początek eksploatacji: 30 czerwca 1958 r.
Koniec eksploatacji: 21 listopada 1983 r.
Linie:
6 (1958 - 1983)
 

W latach 50. XX wieku planowano wydłużyć trasę tramwajową na ulicy Wróblewskiego do toru kolejowego, gdzie na wysokości ulicy Błońskiej miała powstać pętla. Projektu nie zrealizowano. W 1958 roku zamiast pętli wybudowano tuż za istniejącą mijanką trójkąt manewrowy, dzięki czemu wyeliminowano uciążliwe i niebezpieczne przepinanie wagonów. Końcowe tory trójkąta liczyły za rozjazdami po 35 m., co dawało możliwość zawracania składom trzywagonowym. Manewry trwały kilka minut. Tramwaje wjeżdżały w ulicę Proletariacką i wysadzały pasażerów. Następnie pusty skład przejeżdżał za zwrotnicę i rozpoczynał cofanie. Dzięki automatom sprężynowym nie było konieczności ręcznego nastawiania iglic w rozjazdach. Manewr cofania zabezpieczał konduktor - w ostatnich latach był to etatowy pracownik. Po wycofaniu skład ustawiony był już na przystanku dla wsiadających.
 
Na początku lat 80. przeprowadzono na skrzyżowaniu niewielki remont - wymieniono krawężniki, kamienną nawierzchnię pokryto asfaltem oraz ułożono m.in. nowy chodnik na przystanku. Zasadniczych zmian w układzie torowym jednak nie przeprowadzono. Linia 6 przez wszystkie lata obsługiwana była przez wagony dwuosiowe ponieważ na odcinku od alei Politechniki do Proletariackiej było torowisko z międzytorzem niedostosowanym do szerszych wagonów nowego typu. Manewrowanie na trójkącie wciąż wymagało zabezpieczenia przez drugą osobę, a konduktorów już nie było. Ostatecznie ruch tramwajów na tym odcinku zawieszono
21 listopada 1983 roku.
Po 25 latach zlikwidowano ostatnią tego typu krańcówkę w Łodzi. Torowisko na trójkącie w większości przetrwało do 2001 roku.

 

Układ torów z lat 1958 - 1983 na krańcówce Wróblewskiego/Proletariacka.
 

 

2N1 - 190 + Lilpop II - 487, linia 6, na przystanku
odjazdowym przy ul. Wróblewskiego.
Foto: Hans Lehnhart; 19.09.1973 r.

 

 

2N2 232 + 5ND 704 na linii 6. Skład tuż przed cofaniem z ul. Proletariackiej w Wróblewskiego.
Foto: Zbigniew Szafrański; 10.10.1982 r.

 

 

5N + 5ND - 666 na linii 6 poczas cofania z ul. Proletariackiej w Wróblewskiego na przystanek.
Foto: Zbigniew Szafrański; 10.10.1982 r.
 

 

Nieczynne torowisko na trójkącie manewrowym.
Ulica Wróblewskiego.
Foto: Julian Dąbrowski; 23.04.1989 r.
 

 

Nieczynne torowisko na trójkącie manewrowym.
Ulica Wróblewskiego.
Foto: Julian Dąbrowski; 23.04.1989 r.
 

 

Nieczynne torowisko na trójkącie manewrowym.
Ulica Proletariacka.
Foto: Wojciech Dębski; 29.12.2000 r.
 

 

Nieczynne torowisko na trójkącie manewrowym.
Widok z ul. Wróblewskiego w Proletariacką.
Foto: Wojciech Dębski; 29.12.2000 r.
 

 

Nieczynne torowisko na trójkącie manewrowym.
Ulica Proletariacka.
Foto: Wojciech Dębski; 29.12.2000 r.
 

Krańcówki tramwajowe
 Strona główna

 

Strona utworzona 20.10.2015

© Wojciech Dębski
 Rozpowszechnianie oraz publikacja materiałów zawartych na tej stronie wyłącznie za zgodą autora.