Łódzkie tramwaje i autobusy

Krańcówki tramwajowe
 Strona główna

Krańcówki tramwajowe - Wróblewskiego/Proletariacka

 

Krańcówka w formie mijanki

 

Początkowy fragment końcowej mijanki na ul. Wróblewskiego. W głębi wagon 2N1, który po zmianie kierunku jazdy podjechał do podpięcia doczepy. Foto: ze zbiorów Łukasza Jakiela; pierwsza połowa lat 50. XX w.

 

W 1928 r. wybudowano nową, dwutorową trasę tramwajową przebiegającą ulicami Czerwoną, Wólczańską i Kątną (od 1951 r. Wróblewskiego). Krańcówkę zlokalizowano na ul. Kątnej przy Hrabiowskiej (od 1946 r. Proletariacka). Częściowo przebiegała ona na łuku jezdni. Jej początek znajdował się na wysokości skrzyżowania z ul. Piasta. Za skrętem tramwaj kończył trasę i wysadzał pasażerów. Po odpięciu wagon silnikowy omijał doczepę. Jednak aby podjechać do niej z drugiej strony musiał jeszcze dwukrotnie pokonać zakręt. Po spięciu wagony cofały się na pojedynczy tor przy ul. Proletariackiej, a następnie podjeżdżały na przystanek. Aktualnie nic nie wiadomo na temat poczekalni lub punktu dyspozytorskiego.
Jako pierwszą skierowano na Kątną linię 14, która przynajmniej do 1939 r. kończyła tam swoją trasę. W czasie II wojny światowej zastąpiła ją "szóstka". Mijankę zlikwidowano po wybudowaniu trójkąta manewrowego.

 
Nazwa krańcówki Kątna (po 1951 r. Wróblewskiego)
Rodzaj mijanka
Początek eksploatacji 16 listopada 1928
Koniec eksploatacji 30 czerwca 1958
Linie w latach 1928 - 1958 6     (1939- 1942 - 01.10.1952) (01.12.1952 - 30.06.1958)
14   (16.11.1928 - 1939- 1942)
15   (01.10.1952 - 01.12.1952)
 

Rysunek układu torów z lat 1928 - 1958 na krańcówce Kątna (Wróblewskiego).

 
 

Ulica Wróblewskiego przy Braterskiej. Widok w kierunku Proletariackiej. Resztki torowiska w miejscu, gdzie w latach 1928 - 1958 odbywały się manewry.
Foto: Łukasz Jakiel; 24.11.2007 r.

 

Ulica Wróblewskiego przy Braterskiej i Piasta. Widok w kierunku centrum. Resztki torowiska w miejscu, gdzie w latach 1928 - 1958 odbywały się manewry.
Foto: Łukasz Jakiel; 24.11.2007 r.

     

Krańcówka w formie trójkąta manewrowego

 

 

W latach 50. XX w. planowano wydłużyć trasę tramwajową na ul. Wróblewskiego do toru kolejowego, gdzie na wysokości ul. Błońskiej miała powstać pętla. Projektu nie zrealizowano. W 1958 r. zamiast pętli wybudowano tuż za istniejącą mijanką trójkąt manewrowy, dzięki czemu wyeliminowano uciążliwe i niebezpieczne przepinanie wagonów. Końcowe tory trójkąta liczyły za rozjazdami po 35 m., co dawało możliwość zawracania składom trzywagonowym. Manewry trwały kilka minut. Tramwaje wjeżdżały w ulicę Proletariacką i wysadzały pasażerów. Następnie pusty skład przejeżdżał za zwrotnicę i rozpoczynał cofanie. Dzięki automatom sprężynowym nie było konieczności ręcznego nastawiania iglic w rozjazdach. Manewr cofania zabezpieczał konduktor - w ostatnich latach był to etatowy pracownik. Po wycofaniu skład ustawiony był już na przystanku dla wsiadających.
Przez wszystkie lata na trójkącie trasę kończyła linia 6 obsługiwana przez wagony dwuosiowe. Na początku lat 80. przeprowadzono na skrzyżowaniu niewielki remont - wymieniono krawężniki, kamienną nawierzchnię pokryto asfaltem oraz ułożono m.in. nowy chodnik na przystanku. W niedzielę 20 listopada 1983 r. tramwaje na trójkącie manewrowały ostatni dzień. Po 25 latach zlikwidowano ostatnią tego typu krańcówkę w Łodzi. Torowisko w większości przetrwało do 2001 r.
 

Nazwa krańcówki Wróblewskiego, Wróblewskiego/Proletariacka
Rodzaj trójkąt manewrowy
Początek eksploatacji 30 czerwca 1958 r.
Koniec eksploatacji 21 listopada 1983 r.
Linie w latach 1958 - 1983 6    (30.06.1958 - 21.11.1983)
 

Rysunek układu torów z lat 1958 - 1983 na krańcówce Wróblewskiego/Proletariacka.

 
 

2N1 - 190 + Lilpop II - 487, linia 6, na przystanku
odjazdowym przy ul. Wróblewskiego.
Foto: Hans Lehnhart; 19.09.1973 r.

 

2N2 232 + 5ND 704 na linii 6. Skład tuż przed cofaniem z ul. Proletariackiej w Wróblewskiego.
Foto: Zbigniew Szafrański; 10.10.1982 r.

     
 

5N + 5ND - 666 na linii 6 poczas cofania z ul. Proletariackiej w Wróblewskiego na przystanek.
Foto: Zbigniew Szafrański; 10.10.1982 r.

 

Nieczynne torowisko na trójkącie manewrowym. Widok z ul. Proletariackiej w kierunku Wróblewskiego.
Foto: Wojciech Dębski; 29.12.2000 r.

     
 

Nieczynne torowisko na trójkącie manewrowym.
Widok z ul. Wróblewskiego w Proletariacką.
Foto: Wojciech Dębski; 29.12.2000 r.

 

Nieczynne torowisko na trójkącie manewrowym.
Ulica Proletariacka
Foto: Wojciech Dębski; 29.12.2000 r.

   

Krańcówki tramwajowe
 Strona główna

 

Strona utworzona 20.10.2015
 

© Wojciech Dębski
 Rozpowszechnianie oraz publikacja materiałów zawartych na tej stronie wyłącznie za zgodą autora.