|
Krańcówki
tramwajowe w Pabianicach
Warszawska/Kapliczna
Rynek/Magistrat
Dworzec PKP
Wiejska
Duży Skręt
|
|

|
|
|
|
Krańcówka na
ulicy Warszawskiej przy Kaplicznej
1901 - 1905
|
|
 |
|
Pierwsza tramwajowa krańcówka na
ulicy Warszawskiej przy Kaplicznej. W tle kościół pw. św. Męczennika Floriana. Na krańcówce
wagony GE58 z doczepami. Zdjęcie wydane na pocztówce
nakładem E. Keil; 1901 r.
|
Nazwa krańcówki: Pabianice
Rodzaj: mijanka
Początek eksploatacji: 17.01.1901 r.
Koniec eksploatacji: 21.01.1905 r. |
|
|
|
Pierwszą krańcówkę
tramwajową w Pabianicach zbudowano na dzisiejszej ulicy
Warszawskiej w rejonie kościoła pw. Św. Męczennika Florianana, na
odcinku między 3 Maja i Kapliczną. Pojedynczy tor wraz z mijanką
ułożono w północnej części wybrukowanej jezdni.
Po wydłużeniu trasy w styczniu 1905 roku mijanka przestała pełnić rolę krańcówki.
|
|

|
|
Rysunek orientacyjny
układu torowego krańcówki na ulicy Warszawskiej przy
Kaplicznej.
|
|
 |
|
"Rozwój" - 17.01.1905 r.
|
|
Krańcówka przy
Magistracie
1905 - 1924
|
|

|
|
Wagon GE58 "Berlinki" z doczepą GE na krańcówce przed
Magistratem.
Zdjęcie ze zbiorów MKM MPK-Łódź; okres 1905 - 1908 r.
|
Nazwa krańcówki: Pabianice
Rodzaj: mijanka
Początek eksploatacji: 21.01.1905 r.
Koniec eksploatacji: 08.1924 r. |
|
|
|
|

|
|
"Rozwój" - 21.01.1905 r.
|
|
Krańcówkę koło
Magistratu zbudowano po wydłużeniu trasy o 600 m od ulicy Kaplicznej.
Mijankę końcową ułożono w wybrukowanej jezdni, a wagony
manewrowały na wysokości rynku. Końcowy odcinek
pojedynczego toru kończył się przed mostem
nad rzeką Dobrzynką. Po kolejnym wydłużeniu trasy w 1924 roku na
mijance urządzono zwykły przystanek.
|
|

|
|
|
|
Rysunek orientacyjny
układu torowego krańcówki przy Magistracie.
|
|
Krańcówka przy
dworcu PKP
1924 - 1968
|
|

|
|
Przystanek na
ulicy Łaskiej przy dworcu PKP. Skład 805Na + 805Na - 2272 + 2393
na linii 41.
W latach 1924 - 1968 znajdowała się tu krańcówka, na której
przepinano wagony (wekslowano).
Foto: Wojciech Dębski; 9.10.2019 r.
|
Nazwa krańcówki: Pabianice
Rodzaj: mijanka
Początek eksploatacji: 08.1924 r.
Koniec eksploatacji: 28.10.1968 r. |
|
|
|
Krańcówka w
rejonie dworca PKP powstała po kolejnym wydłużeniu trasy na terenie
Pabianic. Budowę 2,5-kilometrowego odcinka od magistratu do dworca
PKP ukończono w sierpniu 1924 roku. W odróżnieniu od poprzednich krańcówek,
tę zbudowano na wydzielonym pasie obok jezdni. Za mijanką tor
biegł jeszcze kilkaset metrów i odchodziła od niego bocznica do
stacji kolejowej. Z uwagi na rozbieżności w dokumentach jej
przebieg i kształt nie są dokładnie znane.
Tramwaje manewrowały przy dworcu przez 44 lata. Niestety, wciąż
nie jest znane zdjęcie pokazujące, choćby samo torowisko tej krańcówki.
Mijankę zlikwidowano po wybudowaniu za nią nowej pętli przy
ulicy Wiejskiej.
|
|

|
|
|
|
Rysunek orientacyjny
układu torowego krańcówki przy dworcu PKP wraz z
prawdopodobnym przebiegiem bocznicy.
|
|
Krańcówka przy ulicy Wiejskiej
1968 - 2019
|
|

|
|
Pabianice. Krańcówka przy ulicy Wiejskiej. Skład 5N - 390 + 5ND na
linii 41.
Foto: Hans Lehnhart; 1975 r.
|
Nazwa krańcówki: Pabianice/Wiejska
Rodzaj: pętla lewostronna
Początek eksploatacji: 28.10.1968 r.
Koniec eksploatacji: 1.12.2019 r.
Linie: 41 (28.10.1968 - 41 bis (26.05.1969 -
1.01.1998) |
|
|
|
Budowa nowej
pętli przy ulicy Wiejskiej była ostatnim jak dotąd
wydłużeniem trasy na terenie Pabianic. Miało ono raczej
charakter symboliczny, gdyż przede wszystkim chodziło o
usprawnienie samej formy zawracania wagonów bez ich
czasochłonnego przepinania. Pętlę zbudowano tuż za
dotychczasową mijanką (krańcówką), po zachodniej stronie
ulicy Wiejskiej. Wagony zawracały na niej z
pasażerami, którzy wysiadali i wsiadali na wspólnym
przystanku. W strefie przystankowej były dwa tory i wiata o
konstrukcji metalowej ze szklanym dachem i drewnianymi
ławkami. W pierwotnym kształcie pętla była używana do 30
listopada 2019 roku.
|
|

|
|
|
|
Rysunek orientacyjny
układu torowego w rejonie dworca PKP i pętli przy ulicy
Wiejskiej.
|
|
Krańcówka Duży Skręt
1969 - 2019
|
|

|
|
Pabianice, krańcówka Duży Skręt. Na torze głównym odstawione
między godzinami szczytu wagony 803N na linii 41 bis.
Po lewej na bocznicy wagon rezerwowy.
Foto: Wojciech Dębski; 10.07.1996 r.
|
Nazwa krańcówki: Duży Skręt (w okresie 1985 - 1998
również Dąbrowa)
Rodzaj: pętla lewostronna
Początek eksploatacji: 26.05.1969 r.
Koniec eksploatacji: 1.12.2019 r.
Linie:
41 bis (26.05.1969 - 1.01.1998) |
|
|
|
Drugą
pabianicką pętlę zbudowano przy ul.
Warszawskiej na tzw. Dużym Skręcie. Dzięki niej uruchomiono lokalnie linię 41 bis
w relacji: Wiejska - Duży Skręt.
Na pętlę można było wjechać i wyjechać w obydwu kierunkach,
co wielokrotnie wykorzystywane było przez jadące z Łodzi
tramwaje linii 41, np. w czasie remontów, czy awarii na
terenie Pabianic. W latach 1995 - 1998 odstawiano tam wagony
służbowe oraz między godzinami szczytu liniowe 41 bis. Od
2007 roku pętla pełniła rolę awaryjnej i wykorzystywana była
sporadycznie. Na czas modernizacji linii pabianickiej ruch
na niej zawieszono 1 grudnia 2019 roku.
|
|

|
|
|