Łódzkie tramwaje i autobusy

Krańcówki tramwajowe
Strona główna

Krańcówki tramwajowe w Konstantynowie Łódzkim

 
Krańcówka w formie mijanki na Małym Rynku (pl. Kościuszki)

 

Krańcówka tramwajowa na Małym Rynku (pl. Kościuszki) w Konstantynowie Łódzkim. Wagon GE58 "Berlinka" - 12 z doczepą.
Foto ze zbiorów MKM MPK-Łódź; ok. 1912 r.
 

Linię tramwajową z Łodzi do Konstantynowa Łódzkiego uruchomiono 17 grudnia 1910 r. Tramwaje kończyły trasę po środku Małego Rynku (obecnie pl. Kościuszki). Tu znajdowała się mijanka, na której manewrowały wagony. Obok wzniesiono murowaną poczekalnię. Sieć trakcyjna była przystosowana do rolkowych odbieraków prądu i podwieszona do drewnianych słupów. Przez kilkanaście lat tramwajarze oprócz przepinania wagonów musieli również obracać odbieraki zgodnie z kierunkiem jazdy. W drugiej połowie lat 20. XX w. tramwaje podmiejskie  wyposażono w pantografy.
W 1929 r. trasę wydłużono do Lutomierska, wciąż jednak kursowały tramwaje w relacji Łódź - Konstantynów, które niezmiennie kończyły trasę na pl. Kościuszki.
W sierpniu 1954 r. wybudowano drugą mijankę w Konstantynowie na ul. 19 Stycznia.  Zasadniczo tam przeniesiono krańcówkę, ale do momentu wybudowania w 1971 r. trójkąta manewrowego, wagony solowe przyjeżdżające i odjeżdżające we wczesnych godzinach porannych lub wieczornych często dojeżdżały wciąż tylko do pl. Kościuszki. W 1971 r. definitywnie zlikwidowano w tym miejscu krańcówkę. Mijankę eksploatowano do 2 czerwca 2002 r. Dzień później rozpoczęto remont torowisko, w trakcie którego ją zlikwidowano.
Nieznane są dokładne parametry mijanki z pierwszych lat eksploatacji. W latach powojennych jej długość między rozjazdami wynosiła 97,5 m.

 
Nazwa krańcówki Konstantynów
Rodzaj mijanka
Początek eksploatacji 17.12.1910 r.
Koniec eksploatacji 16.08.1954 r. (w godzinach porannych i wieczornych do 08.12.1971 r.)
Linie w latach 1910 - 1954 "Łódź - Konstantynów"
 

Uroczystość otwarcia linii konstantynowskiej na Małym Rynku. Wagon GE58 "Berlinka" - 7.
Foto: ze zbiorów MKM MPK-Łódź; 17.12.1910 r.

 

   

Krańcówka w formie mijanki na ul. 19 Stycznia

 

16 sierpnia 1954 r. na ul. 19 Stycznia oddano do użytku drugą mijankę i przeniesiono tam krańcówkę dla tramwajów kursujących z Łodzi do Konstantynowa (od 1.12.1959 r. linia 43 bis). Mijanka była oddalona od tej na pl. Kościuszki o 685 m. Przez 17 lat tramwaje manewrowały na odcinku między pl. Wolności, a ul. 8 Marca (część porannych i wieczornych kursów wciąż odbywała się do pl. Kościuszki). W 1971 r. krańcówkę przeniesiono kilkadziesiąt metrów dalej na nowo wybudowany trójkąt manewrowy. Ponad stu metrowy odcinek mijanki został zachowany i połączony z nowym układem torów trójkąta.

 
Nazwa krańcówki Konstantynów
Rodzaj mijanka
Początek eksploatacji 16.08.1954 r.
Koniec eksploatacji 08.12.1971 r.
Linie w latach 1954 - 1971 "Łódź - Konstantynów" (16.08.1954 - 30.11.1959)
43 bis (01.12.1959 - 08.12.1971)
 

Rysunek orientacyjny mijanki na ul. 19 Stycznia przy pl. Wolności.

 
 

803N - 6 na linii 43 bis dojeżdża do trójkąta manewrowego.
W latach 1954 - 1971 w tym miejscu na ul. 19 Stycznia przepinano wagony na ówczesnej krańcówce.
Foto: Wojciech Dębski; 14.07.1997 r.

 
 

Krańcówka w formie trójkąta manewrowego na pl. Wolności

 

5N - 4081 + 5ND na linii 43 bis i Ikarus 260 - 5307 na linii Z1. Trójkąt manewrowy na pl. Wolności.
Foto: Thomas Meyer, 1989 r. Ze zbiorów Wojciecha Dębskiego.

 

Trójkąt manewrowy na pl. Wolności oddano do eksploatacji 8 grudnia 1971 r. w godzinach popołudniowych. Przeniesiono tam krańcówkę z ul. 19 Stycznia. Tym samym na linii 43 bis zakończyły się manewry związane z przepinaniem wagonów. 
Obok przystanku wybudowano poczekalnię, kiosk i WC (dokładna data budowy jest nieznana). Zawracanie na nowej krańcówce trwało znacznie krócej niż dotychczas. Pusty skład ruszał z przystanku przy pl. Wolności w kierunku Lutomierska i zatrzymywał się za zwrotnicą. Następnie cofał się na przystanek dla wsiadających. Manewr ten zabezpieczał konduktor (po 1980 r. dodatkowy pracownik). Wyjazd w kierunku Łodzi odbywał się już z pasażerami.
Od 1 lipca 1980 r. wycofano na liniach 43 i 43 bis składy trzywagonowe i wprowadzono pełną samoobsługę. W latach 1990 i 1991 miejsce wozów dwuosiowych zajęły przegubowe GT6 i 803N. W 1994 r. obsługę linii i 43 i 43 bis przejęła Spółka "Tramwaje Podmiejskie".
10 lipca 2000 r. rozpoczęto modernizację ul. 19 Stycznia wraz z wymianą torowiska. Na czas remontu trójkąt wyłączono z eksploatacji. Początkowo plan zakładał szybkie przywrócenie tramwajów na odcinku Konstantynów - Lutomiersk, dlatego na trójkącie pozostawiono dwa wagony: GT6 - 47 i 803N - 2. Ostatecznie prace na całym odcinku przedłużyły się na tyle długo, że tramwaje na linię nie wyjechały, a do zajezdni wróciły dość mocno zdewastowane dopiero 21 października.
Nowy odcinek pojedynczego toru na ul. 19 Stycznia (obecnie Jana Pawła II) wraz z przebudowanym węzłem przy trójkącie oddano do ruchu liniowego 30 października 2000 r. Zasady manewrowania na trójkącie nie uległy zmianie.
31 marca 2012 r. Spółka "Tramwaje Podmiejskie" ostatni dzień świadczyła usługi przewozowe. Zakończono również eksploatację wagonów 803N oraz linii 43 bis, którą od 1 kwietnia zastąpiła linia 9. Obsługę ponownie przejęło MPK-Łódź Spółka z o.o., a na "dziewiątce" kursują aktualnie dwuwagonowe składy generacji 805N.

 
Nazwa krańcówki Konstantynów
Rodzaj trójkąt manewrowy
Początek eksploatacji 08.12.1971
Koniec eksploatacji czynny
Linie od 1971 43 bis  (08.12.1971 - 31.03.2012)
9   (od 01.04.2012)
N9 (od 05.03.2016 - kursuje w nocy piątek/sobota i sobota/niedziela)
 


Rysunek orientacyjny z układem torów na trójkącie manewrowym w latach 1971 - 2000.

 

5N - 44 z doczepami 5ND w skróconej relacji linii 43 podczas cofania na trójkącie manewrowym.
Foto: Zbigniew Szafrański; 06.1980 r.
 

 5N - 4050 + 5ND na linii 43 bis. Przystanek dla wsiadających na trójkącie manewrowym.
Foto: Joachim Grimm; 09.1990 r.
Ze zbiorów Łukasza Stefańczyka.

   

GT6 - 42 odstawiony na trójkącie jako rezerwa. 
Foto: Wojciech Dębski; 7.11.1996 r.

803N - 6 na linii 43 bis wyjeżdża z trójkąta w kierunku Łodzi.
Foto: Wojciech Dębski; 14.07.1997 r.

   
 

GT6 - 47 i 803N - 2 na trójkącie. Wagony odstawione do rezerwy na czas remontu ul. 19 Stycznia.
Foto: Wojciech Dębski; 17.07.2000 r.

 
   

Rysunek orientacyjny z układem torów na trójkącie manewrowym po roku 2000.

   

GT6 - 47 na linii 43 w relacji Konstantynów - Lutomiersk i GT6 - 42 w rezerwie na trójkącie manewrowym.
Foto: Wojciech Dębski; 01.07.2001 r.

803N - 12 na linii 43 bis na trójkącie manewrowym. Wagony 803N jeździły do Konstantynowa w latach 1990 - 2012
Foto: Wojciech Dębski; 28.03.2005 r.

   

Poczekalnia po kolejnym odmalowaniu. W 2000 r. zlikwidowano kiosk oraz znajdujący się na tyłach poczekalni budynek WC.
Foto:
Wojciech Dębski; 11.10.2008 r.

Linia 9 w pierwszym dniu eksploatacji do Konstantynowa.
805Na - 1702 + 805Na - 1703 wyjeżdża z trójkąta w kierunku Łodzi.
Foto: Wojciech Dębski; 01.04.2012 r.

 

Krańcówki tramwajowe
Strona główna

 

Strona utworzona 10.06.2009
 

© Wojciech Dębski
 Rozpowszechnianie oraz publikacja materiałów zawartych na tej stronie wyłącznie za zgodą autora.