Łódzkie tramwaje i autobusy

Kalendarium
Strona główna

Kalendarium 1941 - 1960

Wybierz rok
1941, 1942, 1943, 1944, 1945, 1946, 1947, 1948, 1949, 1950
1951, 1952, 1953, 1954, 1955, 1956, 1957, 1958, 1959, 1960


Zobacz kalendarium z innych lat
1881 - 1900
1901 - 1920
1921 - 1940
1961 - 1970
1971 - 1980
1991 - 2000

 

1941


24 marca 1941

Uruchomiono linię autobusową oznaczoną symbolem "A" na trasie: Pomorska/Wierzbowa - Sporna - Brzezińska (cmentarz na Dołach). Uruchomiono ją z powodu zawieszenia linii tramwajowej na Doły, której część znalazła się w granicach getta żydowskiego.

16 maja 1941
Dyrekcja tramwajów miejskich skierowała pismo do prezydenta Łodzi z propozycją wprowadzenia tzw. podwójnych przystanków. Zgodę uzyskano.

5 lipca 1941
Zabroniono Polakom jeździć bez zezwolenia w niedziele i święta tramwajami podmiejskimi. Zakaz ten nie dotyczył osób, które dojeżdżały w tych dniach do pracy.

7 listopada 1941
Prezydent Łodzi zezwolił na zainstalowanie automatów do sprzedaży biletów tramwajowych na przejazd przez getto. Jeden z pierwszych automatów ustawiono na ul. Nowomiejskiej.
Uruchomiono drugą linię autobusową oznaczoną symbolem "B" na trasie: Zagajnikowa (szpital), Pomorska, obecna ul. Giewont, Stoki.

Uruchomiono podstację na ul. Stockiej 15, co poprawiło warunki trakcyjne komunikacji tramwajowej w południowej części miasta.

W 1941 r. wybudowano pierwsze krańcówki w formie pętli: "Chojny" i "Kolej Obwodowa".
W 1941 r. prawdopodobnie po raz pierwszy pojawiła się reklama na burtach wagonu.
 

1942

kwiecień 1942
Zlikwidowano 35 przystanków w celu zwiększenia szybkości przewozowej na poszczególnych liniach tramwajowych.

maj 1942
Wybudowano jednotorową linię tramwajową w łódzkim getcie
od ul. Brzezińskiej (obecnie Wojska Polskiego) do bocznicy kolejowej Radegast (Radogoszcz).

15 listopada 1942
Wznowiono ruch tramwajowy na ul. Franciszkańskiej (od skrzyżowania z Północną) i Brzezińskiej (obecnie Wojska Polskiego), które po utworzeniu getta znalazły się w jego granicach. Ulice nie zostały wygrodzone z getta, więc tramwaje na podstawie specjalnych przepisów przejeżdżały przez nie bez zatrzymywania.

listopad 1942
Oddano do użytku pętlę tramwajową "Julianów".

W 1943 r. zatrudniono pierwsze kobiety w Służbie Ruchu jako konduktorki. Do tej pory było to stanowisko zarezerwowane wyłącznie dla mężczyzn. W grudniu pracowało już ogółem 520 kobiet. Powodem tego było branie do wojska Niemców zatrudnionych na tramwajach.
 

1943


19 czerwca 1943
Oddano do użytku nowy węzeł i pętlę tramwajową na pl. Niepodległości. Była to największa inwestycja  komunikacyjna w Łodzi, w okresie okupacji.

Likwidacja elektrowni tramwajowej KEŁ na terenie zajezdni przy ul. Tramwajowej. Komin tej elektrowni wyburzono w drugiej połowie lat 60. XX w.
 

1944


kwiecień 1944
Uruchomiono linię "0" - tylko dla Niemców.
 

1945

5 stycznia 1945
O godzinie 3:30 wybuchł pożar w hali postojowej autobusów przy ul. Tramwajowej, która została podpalona przez członków grupy
sabotażowej, związanej z PPR.

16 stycznia 1945
Po półtora godzinnym nalocie lotniczym na Łódź
dyrekcja LES wydała zarządzenie, że tabor tramwajowy ma stacjonować w nocy na krańcówkach.
 

1946


15 czerwca 1946

Na skrzyżowaniu ul. Piotrkowskiej i ul. Czerwonej miał miejsce wypadek, określany w prasie mianem katastrofy. W tramwaju linii 3 jadącym ul. Piotrkowską w kierunku pl. Reymonta zawiodły hamulce. Rozpędzony, potrójny skład wjechał z dużą prędkością na rozjazd, który ustawiony był na skręt w kierunku ul. Czerwonej. Wagony wyskoczyły z szyn. Nadwozie wozu silnikowego, uderzone z dużą siłą przez doczepy, spadło z wózka i przewróciło się na bok. W wyniku tego zdarzenia zginęła jedna osoba, a ok. 30 zostało rannych.

20 października 1946
Oddano do użytku nowy fragment trasy tramwajowej na ulicy Narutowicza - od ul. Kopcińskiego do Radiostacji oraz pętlę "Radiostacja".
 

1947


27 lutego 1947

Z powodu braków taborowych zawieszono do odwołania kursowanie linii tramwajowej nr 2.

30 czerwca 1947
Oddano do użytku dworzec kolejki wąskotorowej w Ozorkowie, który zlokalizowano w bezpośrednim sąsiedztwie z torami tramwajowymi.
Kolej ta na trasie Krośniewice - Łęczyca - Ozorków nie dojeżdżała do samego Ozorkowa. Tory kończyły się przed miasteczkiem ok. 1 km od krańcówki tramwajowej, co było dużym utrudnieniem dla pasażerów. Uroczyste otwarcie stacyjki odbyło się przy udziale przedstawicieli miejscowych, władz państwowych i samorządowych.

12 października 1947
Oddano do użytku nowy fragment trasy tramwajowej na ul. Strykowskiej oraz pętlę "Strykowska".

16 października 1947
Na skrzyżowaniu ul. Piotrkowskiej i ul. Czerwonej miał miejsce wypadek. Ulicą Piotrkowską w kierunku pl. Reymonta ruszał z przystanku tramwaj linii 7. W jego tył z dużą prędkością uderzył tramwaj linii 1, w którym zawiodły hamulce. W wypadku rannych zostało sześć osób.

W 1947 r. wybudowano na Dworcu Kaliskim nową krańcówkę w formie pętli. Dokładna data otwarcia jest nieznana.
 

1948


19 lutego
1948
Około godz. 15:30 na pl. Niepodległości miał miejsce wypadek. Tramwaj linii 1 jadący ul. Piotrkowską w kierunku ul. Pabianickiej najechał z dużą prędkością na rozjazd, który ustawiony był na skręt w lewo. Wagon silnikowy przewrócił się na prawy bok. W wyniku tego zdarzenia sześć osób zostało rannych. Cztery przewieziono do szpitala.

6 kwietnia 1948
Rozpoczęto remont węzła torowego na skrzyżowaniu Piotrkowska/Struga/Daszyńskiego.
Po remoncie układ się nie zmienił i wciąż ulice Struga i Daszyńskiego nie miały połączenia torowego w linii prostej.

12 kwietnia 1948
Zamontowano w łódzkich tramwajach tzw. skrzynki uczciwości. Pierwsze na liniach z Łodzi do Pabianic i do Tuszyna.

27 lipca 1948
Rozpoczęto modernizację przyległej do Wodnego Rynku ul. Stalina - od ul. Targowej do ul. Wysokiej. Wybudowano dwie jezdnie z wydzielonym pośrodku torowiskiem. Był to pierwszy po wojnie odcinek o wielkomiejskim charakterze.

1 września 1948
Rozpoczął się w Łodzi Miesiąc Odbudowy Warszawy. Jedną z atrakcji był specjalnie ozdobiony wagon, który kursował po całej tramwajowej sieci. Zamontowano w nim głośniki, przez które puszczano muzykę lub wygłaszano krótkie, propagandowe przemówienia. Tramwaj kursował codziennie od godz. 8:00 do 20:00, a jego obsługa sprzedawała nalepki na rzecz odbudowy stolicy. "Grający tramwaj" był pomysłem Polskiego Radia.

11 października 1948
Uruchomiono w Łodzi komunikację autobusową oraz pierwszą linię A. Obsługiwały ją autobusy Fiat.

24 października 1948
Oddano do użytku trasy tramwajowe na Stoki i na Dąbrowę. Na Stokach oddano jednocześnie do użytku nową krańcówkę w formie pętli.
Na Dąbrowie wybudowano końcową mijankę przy torze kolejowym. W związku z otwarciami nowych odcinków uruchomiono ponownie i po raz pierwszy po wojnie linię tramwajową nr 17, którą skierowano na Stoki. Na Dąbrowę skierowano linię nr 15.

5 listopada 1948
W wyniku połączenia przedsiębiorstw Kolei Elektrycznej Łódzkiej (KEŁ) i Łódzkich Wąskotorowych Elektrycznych Kolei Dojazdowych (ŁWEKD), zatwierdzono statut organizacyjny przedsiębiorstwa miejskiego pod nazwą "Miejskie Zakłady Komunikacyjne" (MZK). Działania organizacyjne mające na celu połączenie obu przedsiębiorstw trwały już nieco wcześniej, a początkowa nazwa to "Łódzkie Zakłady Komunikacyjne".

Latem 1948 r. rozpoczęto prace nad budową nowej trasy tramwajowej na ul. Warszawskiej.

W 1948 r. zmodernizowano m. in. nawierzchnie kilku ulic, którymi jeździły tramwaje. Były to następujące miejsca:
- ul. Gdańska od Więckowskiego w kierunku Zielonej - 220 m kostki granitowej.
- ul. Kilińskiego od ul. Południowej do ul. Kamiennej, gdzie po wyburzeniu części drewnianych domów poszerzono nieco jezdnię i ułożono kostkę granitową.
- ul. Rzgowska od pl. Reymonta do pl. Niepodległości otrzymała nową nawierzchnię z kostki granitowej. Prawdopodobnie usunięto wówczas z tego odcinka nieczynne od 1943 r. torowisko.
 

1949


14 kwietnia 1949

"Głos Robotniczy" poinformował o zmianach przeprowadzonych w MZK, polegających na zwiększeniu przewozu pasażerów bez zwiększania taboru.
Na liniach tramwajowych 1 i 15 zlikwidowano postoje na krańcówkach. Wagony kursowały bez przerwy, zmieniała się natomiast w nich obsługa. Dzięki temu uzyskano w ciągu dnia dwa dodatkowe kursy na tych liniach. Olbrzymie braki taborowe miały skłonić MZK w przyszłości do podobnych zmian na liniach 7, 10, 13 i 14.

20 kwietnia 1949
Rozpoczęto przebudowę węzła torowego na skrzyżowaniu ulic Gdańskiej i Struga. Powstał tzw. splot torowy, który dawał możliwość skrętu w ulicę Gdańską, w obydwu kierunkach. Prace zakończono 16 lipca 1949 r.

maj 1949
W połowie miesiąca rozpoczęto budowę trasy tramwajowej na ul. Łagiewnickiej - od ul. Biegańskiego do ul. Bema. Oprócz brygad torowych MZK przy budowie udział brali społecznicy z "Obywatelskiego Komitetu Budowy Linii Tramwajowej przy ul. Łagiewnickiej".

16 czerwca 1949
Zarząd Miejski na wniosek Związków Zawodowych wprowadził ulgowe przejazdy na wszystkich liniach podmiejskich w dni świąteczne. Ulgi wprowadzono w związku z akcją tzw. wczasów niedzielnych.

22 czerwca 1949
Skreślono z inwentarza ostatnią doczepę Lilpop III, nr 484. 

22 lipca 1949
Oddano do użytku nową trasę tramwajową na ulicy Łagiewnickiej - od ul. Biegańskiego do ul. Bema wraz z pętlą "Bema".
 Oddano do użytku na ul. Warszawskiej nową trasę tramwajową - do ul. Łagiewnickiej do ul. Centralnej. Krańcówkę w formie mijanki zlokalizowano na drugiej mijance za wiaduktem kolejowym, w rejonie ul. Centralnej.

1 sierpnia 1949
Zlikwidowano linie tramwajowe nr 4
i "B". Jednocześnie uruchomiono nową linię tramwajową nr 18.

4 września 1949
Wydłużono trasę tramwajową na ul. Warszawskiej, oddając do użytku ok. 300 m odcinek toru od ul. Centralnej do ul. Wycieczkowej. Trasę zakończono krańcówką w formie mijanki.

25 września 1949
Oddano do eksploatacji nową trasą tramwajową na Nowe Złotno, biegnącą ulicami: al. Unii, Srebrzyńską, Wieczność, Cyganka oraz pętlę "Nowe Złotno".

październik 1949
W ramach "Miesiąca Pogłębiania Przyjaźni Polsko Radzieckiej" MZK uruchomiły specjalny tramwaj, który od godz. 16:00 do 20:00 w czwartki i niedziele kursował po ulicach Łodzi. Wagon był ozdobiony propagandowymi hasłami, transparentami oraz portretami Marksa, Lenina i Stalina. W pozostałe dni tygodnia wagon jeździł na trasach linii podmiejskich.

Dokonano wymiany torowisk na węzłach Piotrkowska/Stalina i Narutowicza/Kilińskiego. Prace remontowe prowadzono głównie w godz. nocnych od 22:00 do 8:00, aby w dzień mogła normalnie funkcjonować tam komunikacja tramwajowa.

2 listopada 1949
Skrócono trasę jedynej łódzkiej linii autobusowej A na ul. Rzgowskiej. Zamiast do pl. Niepodległości autobusy dojeżdżały tylko w rejon toru kolejowego na Chojnach. Nową pętlę zlokalizowano przy ul. Rzgowskiej 128/130.
 

1950


2 lutego 1950

Wpisano na inwentarz pierwszy wagon typu 2N1. Początkowo testowano go bez pasażerów.

3 kwietnia 1950
Na posiedzeniu Zarządu Miejskiego podjęto decyzję o likwidacji 56 przystanków, co pozwoliło zwiększyć prędkość jazdy na poszczególnych odcinkach.
Uruchomiono nową linię tramwajową 19.

6 kwietnia 1950
Po raz pierwszy kobiety stanęły za sterami tramwajów. Pierwszy w Polsce eksperymentalny, żeński kurs MZK dla motorniczych ukończyło 12 kobiet, z których najmłodsza miała 22 lata. W pierwszym dniu panie obsługiwały 10 pociągów.

27 czerwca 1950
Oddano do użytku pierwszą w Łodzi uliczną sygnalizację świetlną na skrzyżowaniu ulic Piotrkowskiej, Struga i Daszyńskiego.
Prace nad jej instalacją rozpoczęto 25 maja 1950 r.

2 lipca 1950
Uruchomiono w niedziele i święta drugą w Łodzi linię autobusową B. Na trasie Warszawska/Wycieczkowa – Łagiewniki (Sanatorium) kursowały trzy autobusy. W pierwszym dniu obowiązywał rozkład specjalny.

21 lipca 1950
Wprowadzono do eksploatacji nowe wagony tramwajowe typu 2N1. Pierwszy skład obsługiwały wyłącznie kobiety. Wyjechał on o godz. 15:13 z zajezdni "Tramwajowa" na trasę linii 11.

16 września 1950
Uruchomiono nową linię tramwajową 20.

1 października 1950
Na okres zimowy zawieszono kursowanie autobusowej linii B.

4 października 1950
Oddano do użytku niewielki odcinek nowej trasy tramwajowej na ul. Zdrowie oraz nową pętlę "Zdrowie".

12 października 1950
Rozpoczęto budową nowego węzła torowego na skrzyżowaniu ulic Obrońców Stalingradu i Zachodniej.
W dniach od 13 do 26 października wstrzymano tam całkowicie ruch tramwajowy.

26 października 1950
Zlikwidowano ruch tramwajów w starym układzie komunikacyjnym na al. Kościuszki (od 6 Sierpnia do Zielonej). Jednocześnie trwały w tym miejscu prace nad budową nowego torowiska, będącego częścią powstającej trasy P-P (Północ - Południe).
Rozpoczęto budowę nowego węzła torowego na skrzyżowaniu al. Kościuszki, ul. Zielonej i Zachodniej.

7 listopada 1950
Oddano do użytku nową trasę tramwają na ulicy Żwirki (od ul. Piotrkowskiej do al.  Kościuszki w jezdni) i na al. Kościuszki (od ul. Żwirki do ul. Zachodniej na wydzielonym pasie). Był to pierwszy fragment popularnej trasy P-P (Północ - Południe)

4 grudnia 1950
Oddano do eksploatacji kolejny fragment trasy tramwajowej P-P na ulicy Zachodniej - od al. Kościuszki do ul. Obrońców Stalingradu (obecnie Legionów). Tory na tym odcinku ułożone były w jezdni.
Uruchomiono nową linię tramwajową 21.

18 grudnia 1950
Zmieniono rozkład jazdy autobusowej linii A w celu dostosowania do nowych autobusów. Był to prawdopodobnie początek eksploatacji w Łodzi autobusów Mavag Tr-5.
 

1951


1 stycznia 1951

Zmieniono nazwę przedsiębiorstwa z MZK na MPK (Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne).

2 stycznia 1951
Uruchomiono linię autobusową B. Był to początek komunikacji autobusowej na ul. Piotrkowskiej.

13 marca 1951
Skreślono z inwentarza ostatnią doczepę typu "Wiedeńskiego" nr 562.

6 kwietnia 1951
Skreślono z inwentarza ostatnią doczepę typu "Landsberg" nr 501.

27 kwietnia 1951
Oddano do użytku nową krańcówkę w formie pętli na ul. Warszawskiej przy ul. Wycieczkowej. Zastąpiła ona dotychczasową krańcówkę w formie mijanki.

29 kwietnia 1951
Wydłużono trasę tramwajową na ul. Napiórkowskiego - od ul. Tatrzańskiej do toru kolejowego oraz oddano do użytku pętlę "Zarzew" przy torze kolejowym.

20 maja 1951
Uruchomiono na okres letni linię autobusową C.

3 czerwca 1951
Oddano pierwsze trzy automaty telefoniczne w punktach, które w ankiecie wybrali sami łodzianie. Dwa zamontowano w poczekalniach MPK na pl. Niepodległości i ul. Nowomiejskiej, trzeci przy wejściu do kina "Wisła".

22 czerwca 1951
Orkiestra łódzkich tramwajarzy obchodziła jubileusz 30-lecia swego istnienia. Orkiestra liczyła wówczas 44 muzuków.

2 lipca 1951
Tramwaje linii lutomierskiej skierowano na ul. Zachodnią. Jechały one nowym fragmentem trasy P-P - od ul. Obrońców Stalingradu do ul. Ogrodowej. Przy ul. Ogrodowej miały tymczasową krańcówkę w formie mijanki.

22 lipca 1951
Oddano do eksploatacji kolejny odcinek trasy P-P na ul. Zachodniej - od ul. Ogrodowej do ul. Limanowskiego. Oddano do eksploatacji odcinek trasy tramwajowej na ul. Ogrodowej (od Zachodniej do Nowomiejskiej) i na ul. Północnej (od Nowomiejskiej do Franciszkańskiej).
Oddano do eksploatacji nową krańcówkę w formie pętli na ul. Północnej. Skierowano na nią tramwaje podmiejskich linii do Konstantynowa, Lutomierska, Zgierza i Ozorkowa.

1 września 1951
Uruchomiono nową linię tramwajową 22.

10 października 1951
Oddano do użytku nowy węzeł torowy na skrzyżowaniu ul. Zachodniej i ul. Limanowskiego, co umożliwiło skierowanie tramwajów linii aleksandrowskiej do pętli przy ul. Północnej.

17 października 1951
Oddano do użytku nowy węzeł torowy na skrzyżowaniu ulic Północnej, Kilińskiego i Franciszkańskiej.

Wiosną 1951 r. na ul. Tramwajowej rozpoczęto budowę centralnych warsztatów remontowych (obecny Zakład Remontu Taboru)
 

1952


styczeń 1952

Na podstawie zarządzenia Ministerstwa Gospodarki Komunalnej od 1952 r. rozpoczęto przemalowywać pojazdy komunikacji miejskiej z barw kremowo-niebieskich na kremowo-czerwone. Dokonywano tego najczęściej podczas remontów kapitalnych, wykonywanych średnio co pięć lat. Pierwsze kremowo-czerwone wagony typu 2N1 Łódź otrzymała bezpośrednio z fabryki jeszcze w 1951 r.

MPK zainstalowało na ulicach Łodzi 30 zegarów sprężynowych. Pierwszy zegar na próbę zainstalowano na skrzyżowaniu al. Kościuszki/Struga.

3 lutego 1952
Zlikwidowano składy trzywagonowe na liniach tramwajowych 1 i 15.

6 lutego 1952
"Dziennik Łódzki" zamieścił notatkę, w której  podano stanowisko Ministerstwa Gospodarki Komunalnej w sprawie przewozu wózków dziecięcych w pojazdach komunikacji miejskiej. W notatce czytamy m.in.:
(...) wózki dziecięce można przewozić w tramwajach na przedniej platformie przyczepnego wozu z wyjątkiem nasilonego ruchu. W autobusach ze względu na brak odpowiedniego miejsca wózków przewozić nie wolno.

15 lutego 1952
Skreślono z inwentarza ostatni wagon "Karlsruhe" nr 1082 i przekwalifikowano go na gospodarczy.

10 marca 1952
Na linii tramwajowej nr 14 wprowadzono wyłącznie wagony solowe.

1 kwietnia 1952
Ministerstwo Gospodarki Komunalnej wprowadziło nowe przepisy dla pasażerów korzystających z pojazdów komunikacji miejskiej. Poniżej kilka z istotniejszych punktów:
- pasażerom wolno wchodzić i wychodzić tylko po zatrzymaniu się wozu na przystanku, a na przystanku końcowym wchodzić dopiero po ukończeniu manewrowania wozu.
- pasażerom zasadniczo wolno wchodzić tylnym wejściem, a wychodzić przednim.
- wsiadanie przednim wejściem jest dozwolone wyłącznie funkcjonariuszom MO będącym na służbie, inwalidom, kobietom ciężarnym, pasażerom z dziećmi do lat trzech oraz ociemniałym i ich przewodnikom
- zabrania się wskakiwać i wyskakiwać z wozu podczas biegu, stać na stopniach, taranach i zderzakach oraz czepiać się urządzeń wozu
- z chwilą, gdy konduktor ogłosi, że miejsc nie ma, wchodzić do wozu nie wolno
- po wejściu do wozu każdy pasażer jest obwiązany bez wezwania niezwłocznie wykupić bilet

7 kwietnia 1952
Wpisano na inwentarz pierwszy nowy wagon typu 2N2, nr 228.

13 kwietnia 1952
Rozpoczęto remont i przebudowę węzła torowego na skrzyżowaniu ul. Kilińskiego i ul. Narutowicza. Prace zakończono 21 lipca 1952 r.

1 października 1952
Oddano do eksploatacji nowy odcinek trasy na al. Mickiewicza - od al. Kościuszki do ul. Piotrkowskiej oraz nowe węzły torowe na skrzyżowaniach al. Mickiewicza/al. Kościuszki i al. Mickiewicza/Piotrkowska/Stalina.

26 października 1952
Na linii tramwajowej nr 10 wprowadzono składy trzywagonowe.

1 grudnia 1952
Oddano do eksploatacji nowy odcinek trasy tramwajowej na ul. Zielonej - od al. Kościuszki do ul. Piotrkowskiej oraz nowe węzły torowe na skrzyżowaniach Zielona/al. Kościuszki/Zachodnia i Zielona/Piotrkowska/Narutowicza.
 

1953


21 stycznia 1953

Przekazano z Łodzi do Legnicy dwa ostatnie wagony typu "Simmering" I i II o nr 33 i 38.

22 lipca 1953
Oddano do użytku poczekalnię na krańcówce tramwajowej przy ul. Północnej.

28 listopada 1953
Na ul. Aleksandrowskiej 13 oddano do użytku żłobek MPK dla dzieci konduktorek pracujących na trzy zmiany. Żłobek mógł pomieścić 45 dzieci. Posiadał izolatki, pokój lekarski oraz sypialnie. Na zewnątrz był lasek sosnowy, brzozowy, ogród warzywny oraz sad liczący ok. 150 drzewek.

wrzesień 1953
Wymieniono nawierzchnię ul. Obrońców Stalingradu od ul. Gdańskiej do ul. Jerzego. W miejsce kamienia polnego ułożono kostkę granitową.

 grudzień 1953
Wymieniono z Gdańskiem jedyny autobus marki Büssing NAG na autobus Mavag TR5.
Sprzedano do Ostrowa Wlkp. jedyną wówczas przyczepę autobusową marki Lindner.
 

1954


maj
1954
W maju i czerwcu na ulicy Zachodniej - od ul. Więckowskiego do ul. Obrońców Stalingradu - ułożono na jezdni kostkę granitową. Zastąpiła ona dotychczasową nawierzchnię z kamienia polnego.

1 czerwca 1954
W związku z oddaniem do użytku drugiego toru kolejowego na Żabieńcu, podzielono linię tramwajową 44 (PKP zgodnie z przepisami ruchu nie zezwoliły na przejazd tramwajów przez dwutorową linię kolejową). Od tej pory tramwaje kursowały na odcinku Północna – Żabieniec (3 pociągi). Na odcinku Żabieniec – Aleksandrów (4 pociągi). Dla tramwajów relacji Żabieniec - Aleksandrów oddano do użytku drugą pętlę po zachodniej stronie torów kolejowych.

16 sierpnia 1954
Oddano do użytku mijankę w Konstantynowie Łódzkim przy pl. Wolności.

6 września 1954
Oddano do użytku mijankę Ozorków-Las. Zmianie uległ rozkład jazdy na linii ozorkowskiej.

23 września 1954
Wycofano dwa ostatnie wagony typu Lilpop I, numery boczne 122, 130 i przekazano je do dalszej służby w Bydgoszczy.

27 października 1954
Wycofano z ruchu ostatni wagon typu "Mainz" nr boczny 1055 i przebudowano go na doczepny nr boczny 1189.

W 1954 r. liczba wypadków śmiertelnych pod kołami tramwajów osiągnęła w Łodzi apogeum. MPK wraz z Milicją Obywatelską zaostrzyły przepisy oraz kary, by skutecznie walczyć z procederem jazdy na stopniach oraz wskakiwania i wyskakiwania w czasie jazdy. Dużą rolę odegrała również łódzka prasa, która przez pewien czas publikowała nazwiska osób popełniających wykroczenia, ich adres zamieszkania i wysokość mandatu.
 

1955


30 kwietnia
1955
Oddano do użytku trasę tramwajową na Retkinię i skierowano na nią linię nr 19. Nowa trasa przebiegała ulicami: Karolewską, Bratysławską, Oszczepową, Retkińską do pętli przy remizie strażackiej.

4 maja 1955
Rozpoczęto remont węzła torowego na skrzyżowaniu Nowotki/Kilińskiego. Prace zakończono 18 maja.

19 maja 1955
Wycofano z ruchu liniowego ostatni wagon silnikowy typu Sanok nr 25, przekazując go do Bydgoszczy.

30 maja 1955
Wycofano z ruchu liniowego wagony silnikowe "Baden", przeznaczając je na gospodarcze.

19 września 1955
Uruchomiono dwie nowe nocne linie tramwajowe 103 i 104.

1 grudnia 1955
Wprowadzono cyfrowe oznaczenie dla linii autobusowych. Pierwsze cztery linie oznaczono numerami: 51, 52, 53, 54.
Jednocześnie zlikwidowano dotychczasowe oznaczenia linii za pomocą liter.

12 grudnia 1955
Linię
51 skierowano do pl. Dąbrowskiego, który od tej pory zaczął również pełnić rolę pętli autobusowej. Z uwagi na trasę tramwajową przebiegającą przez plac, przystanki autobusowe początkowo zlokalizowane były przy ul. Narutowicza.

27 grudnia 1955
Wpisano na inwentarz pierwsze wagony doczepne typu 2ND.

W 1955 r. dokonano modernizacji ul. Wojska Polskiego na odcinku od ul. Zielnej do ul. Widok, oddając nowe torowisko na wydzielonym pasie między jezdniami.
 

1956


1 stycznia 1956

Linie podmiejskie oznaczono numerami:
- linia pabianicka nr 41
- linia tuszyńska nr 42
- linia lutomierska nr 43
- linia aleksandrowska nr 44
- linia zgierska nr 45
- linia ozorkowska nr 46

7 stycznia 1956
Po raz pierwszy wyjechały na miasto nowe doczepy typu 2ND oraz kolejne nowe wagony silnikowe 2N2.

16 maja 1956
Oddano do użytku w Pabianicach nową mijankę przy ul. Tkackiej.

16 sierpnia 1956
Oddano do użytku krańcówkę w formie mijanki na ul. Widok przy Wojska Polskiego.
Oddano do użytku po przebudowie nowy węzeł torowy na skrzyżowaniu ul. Przybyszewskiego i ul. Kilińskiego.

17 września 1956
Oddano do użytku nową krańcówkę tramwajową w formie pętli na ul. Nowotki przy Przemyskiej.

1 października 1956
Skreślono z inwentarza ostatni wagon silnikowy "Cieszyn" nr 1040.
Skreślono z inwentarza ostatnią doczepę "Zurich" nr 582.
 Skreślono z inwentarza ostatnie doczepy "Köln" nr 531, 533, 534.

21 października 1956
Uruchomiono nowe linie autobusowe nr 55 i 57.

20 listopada 1956
Uruchomiono nową linię autobusową nr 56.

W 1956 r. włączono do eksploatacji autobusy marki Star N52. Autobusy kupiono prawdopodobnie zamiast kolejnych Mavagów TR5, które planowano sprowadzić do Łodzi w tym samym roku.

W 1956 r. zmodernizowano m. in. nawierzchnie kilku ulic, którymi jeździły tramwaje. Były to następujące miejsca:
- ul. Kilińskiego od ul. Jaracza do ul. Stalina - w miejsce kamienia polnego ułożono kostkę granitową.
- ul. Nowomiejska od pl. Wolności do ul. Północnej - w miejsce kamienia polnego ułożono kostkę granitową.
 

1957


5 stycznia 1957

Oddano do użytku nowy węzeł torowy na Bałuckim Rynku. Tramwaje jadące z centrum miasta dojeżdżały do Bałuckiego Rynku bez mian. Z ulicy Zgierskiej skręcały na plac Kościelny, następnie w ul. Łagiewnicką do Bałuckiego Rynku. Z powrotem dojeżdżały nowym torowiskiem do ul. Zgierskiej przy ul. Limanowskiego. Powstała ponownie w tym rejonie pętla uliczna.

7 stycznia 1957
Otworzoną nową ekspedycję tramwajową na pętli przy Dworcu Kaliskim.

17 lutego 1957
Zmieniono rozkład jazdy na wszystkich liniach miejskich, wydłużając czasy przejazdów.

31 marca 1957
Wprowadzono zakaz palenia tytoniu w pojazdach komunikacji miejskiej na terenie Łodzi.

13 kwietnia 1957
Oddano do użytku podwójne torowisko na ul. Armii Czerwonej - od ul. Konstytucyjnej do pętli "Widzew" przy torze kolejowym. Jednocześnie likwidacji uległa mijanka przy ul. Szpitalnej, która wykorzystywana była m. in. jako pomocnicza krańcówka.

1 maja 1957
Uruchomiono nową linię autobusową 58.

2 lipca 1957
Przywieziono do Łodzi pierwsze nowe doczepy typu 5ND. Wagony o numerach 504, 508 i 509 wpisano na inwentarz tego samego dnia.

22 lipca 1957
W zajezdni tramwajowej Helenówek rozpoczęto obsługiwać linie miejskie. Obsługę pierwszego poc. 11/6 przeniesiono z zajezdni "Dąbrowskiego".

24 lipca 1957
Skreślono z inwentarza ostatni wagon silnikowy typu Herbrand U107c nr 1035 i przebudowano go na doczepny nr 1195.

30 lipca 1957
Na ul. Struga od al. Kościuszki do Gdańskiej rozpoczęto remont. Wymieniono torowisko oraz ułożono nową nawierzchnię z kostki granitowej

12 sierpnia 1957
Rozpoczął się strajk łódzkich tramwajarzy. W tym czasie kursowały po mieście samochody ciężarowe, rozwożąc pasażerów na trasach niektórych linii. Ruch tramwajów zaczęto stopniowo przywracać od 14 sierpnia 1957 r.

3 września 1957
Wprowadzono do eksploatacji pierwsze wagony silnikowe typu 5N nr 102, 103 i 105.

11 listopada 1957
Uruchomiono nową linię autobusową 59.

16 listopada 1957
W prasie poruszono problem ogrzewania wagonów tramwajowych. Dotyczył on głównie kilkuletnich wozów silnikowych typu 2N1, 2N2 oraz doczep 2ND, które w przeciwieństwie do nowych 5N i 5ND nie posiadały grzejników.

12 grudnia 1957
W godz. 8:30 - 20:00 dokonano wymiany przęseł mostowych przy wiadukcie nad ul. Obrońców Stalingradu. Ruch dla tramwajów i samochodów na odcinku od al. Unii do ul. Towarowej został wstrzymany.

28 grudnia 1957
Wycofano z eksploatacji jedyne dwie doczepy "Küstrin" nr 1180 i 1181.

W 1957 r. łożono podwójne torowiska w następujących miejsach:
- ul. Przybyszewskiego od ul. Kilińskiego do ul. Tatrzańskiej (ok. 1,3 km)
- ul. Łagiewnicka od Bałuckiego Rynku do ul. Warszawskiej (ok. 1,4 km)

W 1957 r. wybudowano poczekalnie przystankowe w następujących miejscach:
- ul. Srebrzyńska przy al. Unii
- ul. Oszczepowa przy ul. Koczaskiego.

W 1957 r. zmodernizowano m. in. nawierzchnie kilku ulic, którymi jeździły tramwaje. Były to następujące miejsca:
- ul. Kilińskiego od ul. Północnej do ul. Rewolucji 1905 r. - w miejsce kamienia polnego ułożono kostkę granitową.
 

1958


luty 1958

Wprowadzono specjalne osłony, które uniemożliwiały przechodzenie między sprzęgniętymi wagonami. Do końca lutego planowano wyposażyć w takie osłony wszystkie składy kursujące po mieście (koszt tego przedsięwzięcia wyniósł 100 tys. złotych).
Wagony silnikowe wyposażono w lusterka zewnętrzne dla motorniczych. Do połowy lutego planowano zamontować je we wszystkich wagonach.
Przy silnikach wagonów tramwajowych zmieniono proces impregnowania cewek statora. Dzięki temu silniki miały uodpornić się na przegrzewanie i zawilgocenie, co z kolei miało wpłynąć na zmniejszenie ich awaryjności.

15 marca 1958
O godz. 17:15 na pl. Niepodległości doszło do zderzenia dwóch tramwajów (linii miejskiej i podmiejskiej), w wyniku którego osiem osób trafiło do szpitala.

27 marca 1958
W zajezdni przy ul. Tramwajowej miał miejsce tragiczny wypadek. Do wjeżdżającego na halę tramwaju próbował wskoczyć konduktor. Wpadł między wagon, a bramę hali. W wyniku odniesionych obrażeń konduktor zmarł w szpitalu.

9 czerwca 1958
Rozpoczęto przebudowę wiaduktu kolejowego na ul. Konstantynowskiej.

13 czerwca 1958
Skreślono z inwentarza wagon typu Herbrand GE58 nr 55. Był to ostatni silnikowy wagon tej generacji.

30 czerwca 1958
Na ul. Wróblewskiego przy ul. Proletariackiej oddano do użytku trójkąt manewrowy, który zastąpił dotychczasową krańcówkę w formie mijanki.

9 lipca 1958
Zawieszono kursowanie linii 44 na odcinku od pętli "Północna" do pętli "Żabieniec".

1 grudnia 1958
Uruchomiono nowe linie tramwajowe 23 i 24.

2 grudnia 1958
Na ul. Piotrkowskiej wprowadzono testowany od kilku tygodni tzw. ruch dwustrumieniowy. Nowość polegała na wytyczeniu dwóch pasów ruchu dla pojazdów jadących w tym samym kierunku. Pomysł wzbudził wiele kontrowersji wśród kierowców, którzy skarżyli się na korki tworzące się za tramwajami (do tej pory pojazdy często mijały tramwaje z prawej strony, a następnie chcąc skręcić w lewo zajeżdżały im drogę. Na skrzyżowaniach tworzył się chaos i mnożyły kolizje). Od tej pory kierowcy skręcający w lewo musieli dokonywać tego wyłącznie z lewego pasa, którym przebiegał tor tramwajowy. Dla dodatkowego usprawnienia ruchu na ul. Piotrkowskiej przystanki przesunięto bliżej skrzyżowań, tuż obok przejść dla pieszych.

11 grudnia 1958
Skreślono z inwentarza ostatnie doczepy "ryskie".


W 1958 r. wprowadzono do eksploatacji autobusy San H01B.
 

1959


2 lutego 1959

Oddano do użytku pętlę tramwajową na ul. Limanowskiego przy ul. Grunwaldzkiej.
Uruchomiono nową linię autobusową nr 60.

7 marca 1959
Uruchomiono pierwszą podmiejską linię autobusową "A". O godz. 13:30 wyruszył z Łodzi do Nowosolnej pierwszy autobus - San H01B.

8 marca 1959
Bazę autobusów miejskich przeniesiono z zajezdni tramwajowej Chocianowice na teren dawnej zajezdni tramwajowej Helenówek.
W zajezdni tramwajowej Chocianowice rozpoczęto obsługiwać linie miejskie. Obsługę pierwszego poc. 11/6 przeniesiono z zajezdni Helenówek.

26 kwietnia 1959
Uruchomiono w dni powszednie nową linię autobusową 61.

30 kwietnia 1959
Uruchomiono nową linię autobusową 62.

9 maja 1959
Skreślono z inwentarza ostatnie doczepy "Liegnitz" nr 522, 523.

29 czerwca 1959
W związku z remontem nawierzchni na ul. Piotrkowskiej od ul. Zamenhofa do pl. Wolności, wstrzymano na tym odcinku ruch tramwajów i autobusów. Trasy linii tramwajowych nr 3, 6, 9, 23 i linii autobusowej nr 57 zostały zmienione. Ruch przywrócono 20 lipca 1959 r.

19 lipca 1959
Uruchomiono nową linię autobusową 63.

lipiec 1959
Na Bałuckim Rynku prowadzono remont związany m.in z wymianą nawierzchni i częściowym remontem torowiska.

12 sierpnia 1959
W związku z budową kolektora wodnego na ul. Rzgowskiej wstrzymano ruch kołowy na odcinku od p. Niepodległości do ul. Bednarskiej. Prace zakończono 30 listopada 1959 r.

12 września 1959
Na Chojnach oddano do użytku kładkę dla pieszych nad torami kolejowymi. Dzięki niej bezpieczniejsze stało się przejście między krańcówkami tramwajową i autobusową.

wrzesień 1959
Zlikwidowano w MPK ostatnie stajnie, mieszczące się przy ul. Tramwajowej. Konie wykorzystywano do przewożenia węgla pod kotły grzewcze, transportu szyn na mniejszych odległościach, wywozu ziemi z wykopów itp. W miejsce siedmiu koni zakupiono samochody, a w byłych stajniach urządzono garaże.

10 października 1959
Skreślono z inwentarza ostatnie doczepy "Ulm" nr 542, 544.
Skreślono z inwentarza ostatnią doczepę "Kassel" nr 554.

16 listopada 1959
O godz. 16:00 na ul. Srebrzyńskiej miał miejsce wypadek. Za stojącym na przystanku tramwajem linii 17 stała taksówka "Warszawa" i ciężarowy samochód Star. Z tyłu nadjechał trzywagonowy skład, który z dużą prędkością uderzył w ciężarówkę. Ta uderzyła w "Warszawę", dociskają ją do stojącego tramwaju linii 17. Pasażerowie taksówki zostali ciężko ranni, a kierowca zmarł w drodze do szpitala.

1 grudnia 1959
Trasę pociągu nadzwyczajnego, kursującego na trasie z Łodzi do Konstantynowa Łódzkiego oznaczono nr 43bis.


W 1959 r. wprowadzono do eksploatacji autobusy Ikarus 620.
 

1960


1 stycznia 1960

Oddano do użytku nowe trasy tramwajowe w następujących ulicach:
- al. Politechniki od ul. Świerczewskiego do ul. Wróblewskiego (torowisko wydzielone)
- ul. Wólczańska od ul. Wróblewskiego do ul. Skargi (torowisko w jezdni)
- ul. Skargi od ul. Wólczańskiej do ul. Piotrkowskiej (torowisko wydzielone)
Uruchomiono linię tramwajową okólną "O" (lewą i prawą)

23 stycznia 1960
Na ul. Przybyszewskiego i Kilińskiego miał miejsce nietypowy wypadek. Podczas manewrów na krańcówce przy ul. Tatrzańskiej nie został należycie zabezpieczony wagon doczepny. Jak podano w prasie - "przetokowy odczepił wóz motorowy, lecz zapomniał podłożyć pod koła doczepy hamulec płozowy". Gdy wagon silnikowy odjechał, doczepa zaczęła staczać się po spadzistym terenie. Konduktor nie mogąc zahamować wagonu wyskoczył z niego i wsiadł do taksówki. Po drodze ostrzegał ludzi o niebezpieczeństwie. Doczepa coraz szybciej pędziła ul. Przybyszewskiego. Gdy dotarła do skrzyżowania z ul. Kilińskiego, znajdował się na nim tramwaj linii 4. Rozpędzona doczepa uderzyła w wagon silnikowy "czwórki" przewracając go na bok wraz z pasażerami. W wypadku rannych zostało 14 osób.

1 lutego 1960
Uruchomiono nową linię autobusową 64.

16 kwietnia 1960
Oddano do użytku nowy odcinek trasy na ul. Konstytucyjnej - od ul. Narutowicza do ul. Nowotki.
W związku z oddaniem do użytku torowiska na ul. Konstytucyjnej przebudowano końcową pętlę "RAdiostacja" na przelotową.
(W łódzkiej prasie otwarcie ruchu na tym odcinku zapowiadano na popołudnie 15 kwietnia 1960 r.)

19 kwietnia 1960
Wycofano ruch tramwajów na pl. Dąbrowskiego i ul. Sterlinga od ul. Narutowicza do ul. Nowotki. Głównym powodem był intensywny zakres prac związanych z budową Teatru Wielkiego.

23 kwietnia 1960
Rozpoczęto remont węzła torowego na skrzyżowaniu Obrońców Stalingradu/Zachodnia. Ułożono skręt w relacji południowo-wschodniej w związku z planowaną likwidacją tramwajów na ul. Piotrkowskiej (odcinek od pl. Wolności do Żwirki). Prace zakończono 30 kwietnia 1960 r.

kwiecień 1960
Przebudowano węzeł torowy na skrzyżowaniu Piotrkowska/Struga/Tuwima. Połączenie torowe na wprost uzyskały ulice Struga i Tuwima. Mimo decyzji o wycofaniu tramwajów na ul. Piotrkowskiej, wybudowano w jej kierunku również skręty: północno-zachodni z ul. Struga i północno-wschodni z ul. Tuwima. Węzeł był gotowy do eksploatacji pod koniec miesiąca.

1 maja 1960
Wycofano ruch tramwajów na ul. Piotrkowskiej od ul. Żwirki do pl. Wolności. Przez kilka lat torowisko i sieć trakcyjna na tym odcinku były kompletne.
Zmieniono rozkład jazdy na miejskich liniach tramwajowych.
Uruchomiono pierwszą nocną linię autobusową N.

2 maja 1960
Uruchomiono nową linię tramwajową 25.

16 maja 1960
W obsłudze linii tramwajowej 23 wprowadzono składy dwuwagonowe. Do tej pory linię obsługiwały wyłącznie pojedyncze wagony.

20 maja 1960
Skreślono z inwentarza ostatni czteroosiowy wagon GE58 "Berlinka" nr 1011.
W historii łódzkich tramwajów "Berlinki" były najdłużej eksploatowanymi wagonami silnikowymi.

23 maja 1960
Uruchomiono nową linię autobusową 65. Jej planowane otwarcie 1 maja kilkukrotnie przesuwano.
W obsłudze linii tramwajowej 24 wprowadzono składy potrójne.

maj 1960
Do końca maja MPK montowało na przystankach nowe tabliczki informacyjne dla pasażerów. Zawierały one wykaz ulic, którymi jechała dana linia, godzinę pierwszych i ostatnich odjazdów w dni robocze i święta. Nowością było podanie częstotliwości dla danej linii.

3 lipca 1960
Na okres letni, w niedziele i święta wprowadzono w obsłudze linii tramwajowej 9 składy trzywagonowe.

4 lipca 1960
W obsłudze linii tramwajowych 15 i 21 wprowadzono składy trzywagonowe.

25 lipca 1960
Rozpoczęto remont nawierzchni i torowiska na ul. Narutowicza - od pl. Dąbrowskiego do ul. Tamka.

11 września 1960
W związku z lotniczymi pokazami na Lublinku, zwiększono częstotliwość i ilość wagonów na liniach jeżdżących najbliżej lotniska. Na ul. Pabianickiej, oprócz linii podmiejskich nr 41 i 42, uruchomiono co 2 min. dodatkowe tramwaje oraz autobusy, które kursowały co 3 mi. Ciekawostką były trzywagonowe składy na linii nr 19, które jeździły na Retkinię w związku z tym właśnie wydarzeniem.

17 października 1960
Wprowadzono obsługę jednoosobową w autobusach linii 60/1 i 64/1. Sprzedażą biletów zajmował się kierowca. W prasie skierowano prośbę do pasażerów o podawanie odliczonej kwoty przy zakupie biletu oraz o wsiadanie przednimi drzwiami. Były to pierwsze próby likwidacji obsługi konduktorskiej w pojazdach łódzkiej komunikacji miejskiej.
(W łódzkiej prasie informowano o wprowadzeniu obsługi jednoosobowej od 20 października 1960 r.)

25 października 1960
Na ul. Konstantynowskiej między osiedlem Zdrowie a zajezdnią Brus miał miejsce wypadek. Był mglisty poranek. Na tramwaj linii 43 oczekiwał na mijance tramwaj linii nadzwyczajnej nr 6, zmierzający w kierunku zajezdni Brus. Motorniczy nie poczekał na opóźniony tramwaj linii 43 i wjechał nie oświetlonym wagonem na pojedynczy tor. Tym samym torem podążał w kierunku przeciwnym - również nieoświetlony - "czterdzieści trzy". W wyniku czołowego zderzenia rannych zostało 11 osób. Poważnych zniszczeń doznały wozy tramwajowe.

31 października 1960
Wprowadzono obsługę jednoosobową na linii autobusowej A.

6 listopada 1960
Łódzcy tramwajarze obchodzili swoje święto - "Dzień Tramwajarza" .

7 grudnia 1960
Skreślono z inwentarza ostatnie czteroosiowe wagony U104 "Ryga" nr
1017, 1019, 1022, 1023, 1024, 1027, 1031, 1033.

31 grudnia 1960
Skreślono z inwentarza ostatnie autobusy Mavag Tr-5 nr 6 i 9.

Zobacz kalendarium z innych lat
1881 - 1900
1901 - 1920
1921 - 1940
1961 - 1970
1971 - 1980
1991 - 2000

 

Kalendarium
Strona główna

Strona dodana 28.05.2011

©
Wojciech Dębski
 Rozpowszechnianie oraz publikacja materiałów zawartych na tej stronie wyłącznie za zgodą autora.