Łódzkie tramwaje i autobusy

Kalendarium
Strona główna

Kalendarium 1921 - 1940

Wybierz rok
1921, 1922, 1923, 1924, 1925, 1926, 1927, 1928, 1929, 1930
1931, 1932, 1933, 1934, 1935, 1936, 1937, 1938, 1939, 1940


Zobacz kalendarium z innych lat
1881 - 1900
1901 - 1920
1941 - 1960
1961 - 1970
1971 - 1980
1991 - 2000

 

1921

6 lutego 1921
Wprowadzono bilety wolnej jazdy dla członków rodzin pracowników KEŁ. Do tej pory musieli oni płacić za przejazd.

kwiecień 1921
Powstała Orkiestra Tramwajarzy KEŁ.

6 lipca 1921
Rozpoczął się strajk łódzkich tramwajarzy. Trwał do 16 lipca 1921 r.
 

1922


9 kwietnia 1922

Uruchomiono parową komunikację tramwajową na trasie Zgierz - Ozorków.

1 maja 1922
Uruchomiono próbnie specjalne pociągi nocne na linii pabianickiej i zgierskiej. Opłata za przejazd była dwukrotna.

18 sierpnia 1922
Stanowisko Naczelnika Służby Ruchu objął inż. Adam Wróblewski.

21 sierpnia 1922
Zmarł Juliusz Teodor Heinzel (ur. 7.01.1861 r.), jeden z koncesjonariuszy KEŁ, a później ŁWEKD. Spoczywa na cmentarzu przy ul. Ogrodowej.

31 sierpnia 1922
Rozpoczął się trajk pracowników KEŁ, w którym wzięło udział 858 osób z wyjątkiem 61 pracowników biura. Zakończył się 5 września 1922 r.

26 listopada 1922
Założenie Kasy Emerytalno-Pożyczkowej KEŁ.
 

1923


1 października
1923
Łódzki przemysłowiec Emil Eistert w liście do Dyrekcji KEŁ zaproponował - wzorem tramwajów warszawskich - wprowadzenie obowiązku wsiadania tylnym pomostem, a wysiadania przednim.

18 grudnia 1923
Na przewodniczącego Zarządu S. A. KEŁ wybrano jednogłośnie Alfreda
Biedermana.

W 1923 r., w biurze Magistratu m. Łodzi przy pl. Wolności 14 podpisano umowę koncesyjną między Gminą Miejską Łódź i Spółką Akcyjną KEŁ w sprawie  rozbudowy i eksploatacji istniejącej w Łodzi sieci tramwajowej. Umowa weszła w życie 01.06.1923 r.
 

1924


9 kwietnia 1924

Zarząd Spółki zatwierdził projekt Dyrekcji KEŁ w sprawie budowy trasy na ul. Rzgowskiej.

26 lipca 1924
Oddano do użytku trasę tramwajową na ul. Rzgowskiej od pl. Reymonta do toru kolejowego. Na trasie tej uruchomiono linię 11.

1 sierpnia 1924
Oddano do użytku odcinek torów w Pabianicach od Zamku do toru kolejowego PKP. Długość trasy z Łodzi do Pabianic wynosiła wówczas 14.963 km.

25 września 1924
Dokonano odbioru technicznego trasy tramwajowej na ul. Brzezińskiej od pl. Kościelnego do al. Cmentarnej o długości 2080 m.

29 listopada 1924
Dokonano odbioru technicznego trasy tramwajowej na ul. Łagiewnickiej i Bałuckim Rynku od pl. Kościelnego do ul. Zgierskiej o długości 453,5 m.  Połączenie torów KEŁ i ŁWEKD miało nastąpić po ułożeniu toru przez ŁWEKD. Do tego czasu wagony KEŁ zawracały na wekslu przy ul. Łagiewnickiej (na odcinku pomiędzy pl. Kościelnym a Bałuckim Rynkiem).

12 grudnia 1924
Zarząd KEŁ podjął decyzję o budowie krańcówki przed dworcem Kaliskim pomiędzy wiaduktami.

W 1924 r. ŁWEKD zakupiły cztery wagony silnikowe z Cieszyna.
 

1925


10 maja 1925

Wprowadzono bilety abonamentowe 5-cio i 10-cio przejazdowe, a wraz z nimi szczypce dla konduktorów do ich kasowania.

30 października 1925
Oddano do użytku nowe odcinki tras i torowisk w następujących miejscach:
-pl. Wolności, wybudowano ruch okrężny
- ul. Rokicińskado od ul. Konstytucyjnej do toru kolejowego.
- ul. Srebrzyńska od ul. Cmentarnej do ul. Letniej,

W 1925 r. zmieniono następujące niektóre nazwy ulic i placów, którymi jeździły tramwaje:
- Dzielna na Narutowicza
- Średnia na Pomorska
- Pańska na Żeromskiego
- Zarzewska na Napiórkowskiego
- Górny Rynek na pl. Reymonta
 

1926


6 sierpnia 1926
Rozpoczął się strajk pracowników KEŁ na tle płacowym. Zakończył się 9 sierpnia 1926 r.

W 1926 r. zelektryfikowano trasę tramwajową ze Zgierza do Ozorkowa.
 

1927


1 czerwca 1927

Oddano do użytku zelektryfikowaną trasę z Rudy Pabianickiej do Tuszyna.

20 sierpnia 1927
Oddano do użytku nowe trasy tramwajowe w następujących ulicach:
ul. Kilińskiego od ul. Głównej do ul. Przejazd.
ul. Przejazd od. ul. Piotrkowskiej do ul. Przędzalnianej.

20 października 1927
Oddano nowe trasy tramwajowe w następujących ulicach:
ul. 6 Sierpnia od ul. Piotrkowskiej do al. Kościuszki
al. Kościuszki od 6 Sierpnia do ul. Zielonej
ul. Zielona - od al. Kościuszki do pl. Hallera

W 1927 r. wprowadzono do eksploatacji wagony typu Lilpop I oraz wiedeńskie "Simmering" I.
 

1928


9 października1928

Na wniosek wiceprezydenta Łodzi polecono Dyrekcji KEŁ powtórzyć okólnik, zabraniający przewożenia tramwajami pijanych i niechlujnie ubranych pasażerów.

16 listopada 1928
Oddano do użytku nowe trasy tramwajowe w następujących ulicach:
ul. Napiórkowskiego od ul. Kilińskiego do ul. Tatrzańskiej
ul. Kilińskiego i Franciszkańska od ul. Narutowicza do ul. Brzezińskiej
- ul. Czerwona od ul. Piotrkowskiej do ul. Wólczańskiej
- ul. Wólczańska od ul. Czerwonej do ul. Kątnej
- ul. Kątna od ul. Wólczańskiej do ul. Towarowej
- ul. Dąbrowska od ul. Rzgowskiej do ul. Kilińskiego
- ul. Kilińskiego od ul. Dąbrowskiej do ul. Napiórkowskiego
- ul. Przejazd od ul. Przędzalnianej do ul. Zagajnikowej
- ul. Zagajnikowa od ul. Przejazd do ul. Rokicińskiej

24 grudnia 1928
Około godz. 10.00 po uroczystej mszy św. w zajezdni przy ul. Tramwajowej nastąpiło uroczyste odsłonięcie tablicy pamiątkowej z okazji 30-lecia KEŁ, ufundowanej przez pracowników i urzędników KEŁ. (Tablica znajduje się obecnie w zbiorach MKM MPK-Łódź).

W 1928 r. ŁWEKD zamówiły i zakupiły 10 silnikowych wagonów typu Lilpop LRL oraz 16 doczepnych. Wprowadzono je do ruchu w styczniu 1929 r.
W 1928 r. KEŁ wprowadziła do eksploatacji wagony silnikowe typu Sanok i "Simmering" II.
W 1928 r. oddano do eksploatacji II zajezdnię KEŁ przy zbiegu ul. Kilińskiego i ul. Dąbrowskiej.
 

1929


marzec
1929
Wprowadzono do eksploatacji pierwsze wagony typu Lilpop II.

1 lipca 1929
Oddano do użytku trasę z Konstantynowa Łódzkiego do Lutomierska. Trasa do 1931 r. kończyła się przed rzeką Ner.

lipiec 1929
KEŁ wprowadziła do eksploatacji wagony doczepne "Sanok".

W 1929 r. Minister Komunikacji określił maksymalną szybkość wagonów tramwajowych w miastach. Na wąskich ulicach lub o dużym natężeniu ruchu do 30 km/h, na pozostałych ulicach do 40 km/h.
 

1930


10 sierpnia 1930

KEŁ otrzymała dyplom honorowy Ministra Komunikacji (KUHN) na Międzynarodowej Wystawie Komunikacji i Turystyki w Poznaniu za całokształt działalności oraz projekt rozjazdu (zwrotnicy). Dyplom znajduje się w zbiorach MKM MPK-Łódź.
 

1931


11 lutego 1931

Tramwajarze - związkowcy wysunęli żądanie wprowadzenia stołków dla motorniczych oraz przesłaniania pomostów z jednej strony. Zarząd Spółki na posiedzeniu w dniu 20.02.1931 r. polecił Dyrekcji, aby przeanalizowała prośbę wprowadzenia stołków, natomiast oddaliła żądanie nt. zakrywania pomostów.

20 lutego 1931
Na wniosek pracowników Dyrekcja KEŁ wprowadziła w mundurach wykładane kołnierze.

15 kwietnia 1931
Zarząd Spółki KEŁ podjął pozytywną decyzję o przyznaniu emerytom KEŁ prawa do bezpłatnych przejazdów.

maj 1931
Oddano do użytku drugi tor na ul. Srebrzyńskiej od ul. Sobieskiego do ul. Letniej o długości 228 m.

27 lipca 1931
Decyzją Wojewody Łódzkiego zawieszono działalność Stowarzyszenia Kulturalno-Oświatowego Pracowników Tramwajowych KEŁ w Łodzi.

22 września 1931
Na wniosek Magistratu w Zgierzu zmieniono nazwę przystanku “Adelhówek” na “Chełmy”. Źródłem tej decyzji była parcelacja lasu w Chełmach.
 

1932


17 stycznia 1932

Rozpoczął się dwunastodniowy strajk tramwajarzy.

13 października 1932
Zarząd Spółki KEŁ zatwierdził projekt Dyrekcji KEŁ o zwiększeniu średniej prędkości z 11,7 km/h do 13,2 km/h, przy jednoczesnym skasowaniu niektórych przystanków. Termin wprowadzenia tej zmiany pozostawiono do uznania Dyrekcji.

wrzesień 1932
Zmodernizowano i skanalizowano budynek ŁWEKD przy ul. Piotrkowskiej 77.

15 listopada 1932
Zarząd KEŁ podjął decyzję o budowie nowego odcinka trasy na ul. Kilińskiego od ul. Narutowicza do ul. Przejazd.
 

1933


13 czerwca 1933

Podjęto decyzję o przedłużeniu trasy tramwajowej na ul. Brzezińskiej do granic miasta. Projekt miał być zrealizowany na prośbę i za pieniądze ŁWEKD, w związku z przygotowaniami do budowy trasy do Brzezin. Projektu niezrealizowano.

29 sierpnia 1933
Rozpoczęto prace przy układaniu torów na ul. Kilińskiego od ul. Przejazd do Narutowicza.

26 listopada 1933
Oddano do użytku nowy odcinek torów na ul. Kilińskiego (od ul. Przejazd do Narutowicza), uruchamiając jednocześnie linię okólną "O".
 

1934


13 lutego 1934

Na posiedzeniu Zarządu KEŁ m. in. odczytano i przyjęto do wiadomości pismo Magistratu m. Łodzi z dn. 29.01.1934 nr dz. 261/3/XI.34 oraz odpowiedź z dn. 31.01.1934 nr 680/413 w przedmiocie budowy nowej trasy na ul. Łagiewnickiej. Ustalono również, że przedłużenie trasy na ul. Narutowicza kończyć się będzie przy ul. Zagajnikowej.

1 kwietnia 1934
W związku z protokołem z poprzedniego posiedzenia Zarządu KEŁ postanowiono wprowadzić miesięczne bilety ulgowe dla urzędników państwowych i komunalnych w cenie 17,50 zł. Sprzedaż tych biletów odbywała się na podstawie legitymacji służbowej.

3 marca 1934
Powstał Klub Sportowy "Tramwajarz". Skromny lokal klubu mieścił się przy ul. Żwirki 4. W 1936 r. klub uzyskał nowy lokal z salą gimnastyczną przy ul. Piotrkowskiej 211.

5 lipca 1934
Oddano do eksploatacji nowe trasy tramwajowe w następujących ulicach:
- ul. Łagiewnicka od Bałuckiego Rynku do ul. Biegańskiego
- ul. Narutowicza od ul. Tramwajowej do ul. Zagajnikowej 
- ul. Składowa, węzeł przy Dworcu Fabrycznym

20 lipca 1934
Uruchomiono linię autobusową ŁWEKD na trasie: Łódź - Łask - Sieradz. Do jej obsługi zakupiono autobusy typu Saurer.

12 września 1934
Zmarł Karol Wilhelm Scheibler, w tym czasie z-ca przewodniczącego Zarządu ŁWEKD.

25 września 1934
Na posiedzeniu Zarządu KEŁ podjęto m. in. decyzję o budowie poczekalni na krańcowkach "Narutowicza/Zagajnikowa" i "Łagiewnicka/Biegańskiego".

16 października 1934
Wyrażono zgodę na umieszczenie przez Zarząd Miejski w Łodzi koszów do odpadków na słupach tramwajowych.

13 listopada 1934
Na posiedzeniu Zarządu KEŁ Dyrektor zakomunikował, że wobec zmniejszonej frekwencji w sezonie zimowym zmieniono częstotliwość kursowania pociągów z 10 min. na 12 min. W godzinach wzmożonego ruchu dodano specjalne pociągi i przyczepki.
 

1935


12 marca 1935

Na
posiedzeniu Zarządu KEŁ rozpatrywano podania w sprawie budowy trasy tramwajowej na Nowe Złotno. Ostatecznie z projektu zrezygnowano.

1 kwietnia 1935
Wprowadzono tygodniowe bilety abonamentowe 12-przejazdowe dla uczniów szkół powszechnych i średnich ogólnokształcących. Cena biletu: 1,40 zł.

W 1935 r. rozpoczęto budowę wiaduktu kolejowego na ul. Tramwajowej. Budowę prowadziła Warszawska Dyrekcja PKP. Udział Łodzi w kosztach budowy wyniósł 66%. Wiadukt oddano do użytku w 1937 r.

W 1935 r. wybudowano poczekalnie na krańcówkach tramwajowych "Narutowicza/Zagajnikowa", "Srebrzyńska/Letnia", "Łagiewnicka/Biegańskiego.
 

1936


1 lutego 1936

Wprowadzono dwa rodzaje biletów:
 -
normalne, dwuprzejazdowe w cenie 45 gr. za dwa przejazdy.
 - ulgowe, jednoprzejazdowe z prawem przesiadania w cenie 15 gr.

5 marca 1936
W związku z okólnikiem nr 839 z dnia 5 marca 36 r. o wprowadzeniu biletów abonamentowych 100-przejazdowych zawiadomiono, że wymienione bilety sprzedawane będą podróżnym w ekspedycjach ruchu obu remiz (zaj. "Tramwajowa" i "Kilińskiego"), na posterunkach KEŁ oraz przez wszystkich kontrolerów i instruktorów. Cena biletu - 20 zł.

1 kwietnia 1936
Z powodu złego stanu torowiska wprowadzono ograniczenie prędkości do 20 km/h dla wagonów tramwajowych na odcinkach:
- ul. Kopernika od ul. Łąkowej do Dworca Kaliskiego
- ul. Narutowicza od ul. Skwerowej do ul. Tramwajowej
Ograniczenie zniesiono 8 czerwca 1936 r. po przeprowadzonych naprawach.

29 sierpnia 1936
Zmarł Alfred Biederman, jeden z twórców obu przedsiębiorstw tramwajowych w Łodzi, wieloletni Prezes rad nadzorczych KEŁ i ŁWEKD.

11 września 1936
Z uwagi na przemakające kable elektryczne w wagonach wydano zarządzenie, w którym nakazuje się konduktorom zwracać baczną uwagę na zamykanie okien podczas deszczu.

22 września 1936
Na posiedzeniu Zarządu KEŁ odczytano podania związkowców z dn. 12.09.1936 r., z prośbą o wprowadzenie w tramwajach stołków do siedzenia dla motorniczych.

26 października 1936
Tytułem próby wprowadzono przenośne stołki, w które wyposażono pociągi linii 6.
W zarządzeniu powiadomiono, że w wagonie silnikowym stołek będzie jeden i po przyjeździe na krańcówkę motorniczy powinien go przenieść wraz z narzędziami na przeciwny pomost. Za stołki są odpowiedzialni motorniczowie.

7 grudnia 1936
Wprowadzono w drzwiach specjalne zapory (atrapy, kratki) zabezpieczające. Jednocześnie poinformowano, że zapory te podczas ruchu pociągów powinny być zamknięte, a na przystankach otwierane. Motorniczowie i konduktorzy powinni zwracać uwagę, by po wejściu lub wyjściu podróżnych zapora była zamknięta. Na krańcówkach należy zapory odpowiednio przełożyć. Zabrania się surowo czynienia podróżnym wymówek z powodu nie zamykania zapór.

15 grudnia 1936
Na posiedzeniu Zarządu KEŁ odczytano i podpisano protokół przyjęcia nowego torowiska na ul. Radwańskiej (od ul. Żeromskiego do Inżynierskiej). Dodatkowo na odcinku od Żeromskiego do Wólczańskiej ułożono drugi tor.

W 1936 r. na przystankach pojawiły się kosze na śmieci. Zostały one umieszczane z inicjatywy wiceprezydenta Łodzi.
 

1937


styczeń
1937
ŁWEKD uruchomiły podmiejską linię autobusową z Łodzi do Piotrkowa Trybunalskiego.

16 marca 1937
Wprowadzono stołki dla motorniczych. W związku z tym wydano specjalne zarządzenie, w którym określono w jakich okolicznościach i gdzie zabrania się korzystania z nich motorniczym.
1. Przy przejeżdżaniu przez ulice i place, gdzie ruch kołowy jest ożywiony, a jazda wymaga zwiększonej uwagi i ostrożności.
2. Na przystankach, gdzie motorowi obowiązani są wyglądać czy wszyscy podróżni weszli lub wyszli z wagonu.
3. Od godz. 7 do 19 bez względu na nasilenie ruchu, na niżej wymienionych odcinkach ulic:
-  Zgierska i Piotrkowska (od B.Rynku do 6-go Sierpnia)
-  Brzezińska (od pl. Kościelnego do Marysińskiej)
-  Pomorska  (od pl. Wolności do Kilińskiego)
-  Narutowicza (od Piotrkowskiej do Kilińskiego)
-  Przejazd (od Piotrkowskiej do Kilińskiego)
-  Andrzeja (od Piotrkowskiej do Gdańskiej)
-  Główna (od Piotrkowskiej do Targowej)
-  Napiórkowskiego (od pl. Reymonta do Kilińskiego)
-  Franciszkańska - (od Brzezińskiej do Pomorskiej)
-  Kilińskiego (od Pomorskiej do Wigury)
11-go Listopada (od pl. Wolności do Gdańskiej)

czerwiec 1937
ŁWEKD uruchomiły linię autobusową na trasie: Łódź - Łagiewniki - Zgierz.

sierpień 1937
ŁWEKD uruchomiły linię autobusową na trasie: Piotrków Trybunalski - Wadlew - Szadek

12 sierpnia 1937
Na posiedzeniu Zarządu KEŁ rozpatrzono pismo Zarządu Miejskiego wraz z załączonym odpisem pisma Polskiego Radia w Łodzi w sprawie przedłużenia trasy tramwajowej na ul. Narutowicza do ul. Konstytucyjnej.
Z uwagi na fakt, iż ulica na tym odcinku nie była jeszcze utwardzona oraz nie rozpoczęto tam jeszcze budowy gmachu Polskiego Radia, projekt uznano za nieaktualny i sprawę odłożono do rozpatrzenia w późniejszym terminie.

14 września 1937
Na ul. Żeromskiego przed bramą główną szpitala ustawiono przystanek tramwajowy "na żądanie".

17 września 1937
Z uwagi na zbyt blisko położone obok siebie łuki na skrzyżowaniu ul. Radwańskiej i ul. Żeromskiego, zachodziła możliwość otarcia się wagonów podczas mijania. W związku z tym wprowadzono dla linii "O" i 6 zakaz mijania się na wspomnianych łukach.

24 listopada 1937
Na posiedzeniu Zarządu KEŁ m. in. rozpatrzono pisma Zarządu Miejskiego w Łodzi na temat budowy trasy tramwajowej na Nowe Złotno i wydłużenia trasy na ul. Napiórkowskiego - do toru kolejowego. Oba projekty oddalono.
 

1938


5 marca 1938

W niżej podanych punktach umieszczono na sieci przerywacze sekcyjne:
- ul. 11 Listopada przy straży pożarnej
- ul. 6 Sierpnia przy ul. Piotrkowskiej
- ul. Andrzeja przy ul. Piotrkowskiej
- ul. Piotrkowskiej przy ul. Żwirki
- ul. Kilińskiego przy ul. Głównej
- ul. Radwańska przy ul. Piotrkowskiej
- ul. Narutowicza przy ul. Tramwajowej

Miejsca te zostały oznaczone tablicami ostrzegawczymi i ze względu na bezpieczeństwo polecano przejeżdżać omawiane punkty bezwzględnie z wyłączonym prądem (korba nastawnika w pozycji "0")

17 marca 1938
Zarząd KEŁ złożył ofertę w warszawskiej firmie Lilpop, Rau & Lowenstein na dostawę nowych wagonów silnikowych Lilpop III i doczepnych Lilpop III.

11 maja 1938
Z uwagi na zbyt blisko położone obok siebie łuki na ul. Kątnej przy krańcówce, zawadziły się dwa wagony podczas mijania. W związku z tym wprowadzono zakaz mijania się na wspomnianych łukach.

29 lipca 1938
Przypomniano o stosowaniu się do rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 6 września 1929 r. w sprawie przepisów o ruchu tramwajów w miastach. Pociągi tramwajowe mogły składać się najwyżej z trzech wagonów (łącznie z silnikowym).
W razie konieczności natury technicznej, np. doczepianie wozów uszkodzonych, dopuszczalny był większy skład pociągu - nie przekraczający jednak pięciu wozów razem z silnikowym.

18 sierpnia 1938
Podano do wiadomości, że w najbliższych dniach zostaną wprowadzone służbowe rozkłady jazdy w metalowych ramkach. Rozkłady wydawano motorniczym przy wyjeździe razem z zegarami na czas służby. Za zegar i stan rozkładu odpowiadał materialnie motorniczy.

28 sierpnia 1938
Podano do wiadomości, że światło zielone zapalone w tramwajach przy zjeździe do II zajezdni, zostaje zmienione na niebieskie. Światło czerwone wskazujące kierunek zjazdu do I zajezdni pozostaje bez zmian.
 

1939


16 stycznia 1939

Zgodnie z zarządzeniem Naczelnika Ruchu z dnia 16 stycznia 1939 r. wprowadzono dla motorniczych i konduktorów instrukcję o postępowaniu podczas OPL (Obrona przeciwlotnicza).

16 lutego 1939
Na posiedzeniu Zarządu KEŁ postanowiono zakupić place w okolicach pl. Niepodległości, pl. Wolności lub ul. 11 Listopada w celu zainstalowania podstacji.
Rozpatrzono pismo Zarządu Miejskiego z dnia 8 lutego 1939 r. w sprawie budowy nowych torów na ul. Narutowicza, na odcinku od ul. Zagajnikowej do ul. Konstytucyjnej.

13 kwietnia 1939
Na posiedzeniu Zarządu KEŁ postanowiono o budowie nowych tras w następujących miejscach:
- od ul. 11 Listopada przez al. Unii do granic miasta (dokładny przebieg trasy miano ustalić z Zarządem Miejskim w Łodzi)
- przedłużenie trasy w ul. Łagiewnickiej od ul. Biegańskiego do granic miasta (ok. 750 m)

24 maja 1939
Wprowadzono do eksploatacji pierwszy wagon silnikowy typu Lilpop III.

22 czerwca 1939
Na posiedzeniu Zarządu KEŁ odroczono wszelkie decyzje w związku z planowaną budową nowych tras tramwajowych.

1 września 1939
Wprowadzono w życie zarządzenie Naczelnika Ruchu z dnia 1 września 1939 r.:
W związku ze stałym pogotowiem OPL (Obrona przeciwlotnicza) zarządzam, by każdy konduktor obejmujący służbę na pociągu, w remizie czy też na linii sprawdził, czy w obejmowanym wozie znajduje się odpowiednia ilość papieru do zaciemniania światła.

3 września 1939
Wprowadzono w życie zarządzenie Naczelnika Ruchu z dnia 3 września 1939 r.:
Od godz. 18:00 podczas zarządzonego alarmu lotniczego konduktorów i motorowych obowiązuje następująca instrukcja:
1) Po usłyszeniu alarmu lotniczego motoroniczy zatrzymuje natychmiast pociąg samodzielnie, gdyż prąd w maszynowni wyłączony nie będzie.
2) Po zatrzymaniu pociągu konduktor zwraca się do podróżnych z oświadczeniem, że mimo zarządzonego alarmu pociąg będzie jechał dalej i ci podróżni którzy na własne ryzyko chcą pozostać w pociągu mogą to uczynić. Tym podróżnym jednakże, których sprawy nie są pilne, radzi się opuścić wóz i schronić do bramy.
3) Po uskutecznieniu powyższego pociąg zostaje przez motorniczego u
ruchomiony i kursuje w dalszym ciągu.
4) Jeśli by Dowództwo Ośrodka OPL Łódź uznało za konieczne
unieruchomienie pociągów na linii, zostanie ono uskutecznione jak d
otychczas przez wyłączenie prądu. Służba wtedy wraz z pozostałymi podróżnymi winna się schronić do bram, schronów lub rowów ochronnych.

9 września 1939
Wkroczenie wojsk niemieckich do Łodzi. Wstrzymano ruch tramwajów.

3 listopada 1939
Wznowiono częściowo ruch tramwajów w mieście. Tramwaje wciąż nie kursowały ulicą Piotrkowską. Objazdy ulicami Gdańską i Kilińskiego.

9 listopada 1939
Łódź włączono do obszaru tzw. "Kraju Warty" (Warthegau), czyli ziem polskich, które znalazły się w granicach III Rzeszy. W nocy 9/10 listopada aresztowano dyrektora KEŁ inż. Jana Ringa.

10 listopada 1939
Wprowadzono w życie zarządzenie Naczelnika Ruchu z dnia 10 listopada 1939 r.:
Ponieważ pracownicy nie stosują się do zarządzeń kierownictwa ruchu wydanych na piśmie i wygłaszanych na wykładach, względnie źle je komentują, przeto przypominam, że:
1) Konduktorzy winni wygłaszać przystanki głośno, w ten sposób, że po
ruszeniu pociągu z przystanku należy wygłaszać przystanek następny.
2) Zaraz po wygłoszeniu przystanków zachęcać podróżnych, aby zawczasu
przygotowali się do wyjścia przez zajęcie miejsca w pobliżu pomostu.
3) Stale zapraszać podróżnych do posuwania się wewnątrz wozu ku przodowi.
4) Prosić podróżnych by podczas przepełnienia wozów nie korzystali przy wychodzeniu z pociągu, z tylnego pomostu czym przeszkadzają przy wejściu
wsiadającym podróżnym.
5) Motorniczowie obowiązani są przyjść z pomocą konduktorom w ten sposób, że podczas przepełnienia wozów na postojach powinni otworzyć drzwi do w
agonu i zapraszać publiczność do posuwania się ku przodowi.
6) Motorowi obowiązani są przed uruchomieniem pociągu wyjrzeć i stwierdzić czy nie ma wysiadających jak i wsiadających podróżnych, a dopiero potem mogą uruchomić pociąg.
7) Ponieważ niniejsze zarządzenie ma na celu utrzymanie porządku
w pociągach i skrócenie postojów na przystankach, przeto należy wymienione wyżej czynności wykonywać tak, by osiągnięty został cel sprawności.

21 listopada 1939
W lasach lućmierskich został rozstrzelany dyrektor KEŁ Jan Ring.

13 grudnia 1939
Wznowiono ruch tramwajów na ul. Piotrkowskiej (zezwolono na uruchomienie trzech linii). Dzień później przywrócono komunikację tramwajową w pełnym wymiarze.

28.12.1939
Wprowadzono w życie zarządzenie Naczelnika Ruchu z dnia 28 grudnia 1939 r.:
Zdarzają się częste wypadki zatrzymań naszych pociągów na linii przez wozy i samochody. Na każde zatrzymanie należy złożyć raport z podaniem:
1) Przy wozach konnych: rodzaj wozu, nazwisko i adres woźnicy lub właściciela wozu.
2) Przy samochodach: znak, numer i rodzaj samochodu - osobowy, ciężarowy, wojskowy, policyjny itp., ewentualnie jeszcze kolor samochodu. Jeżeli auto nie posiada żadnego numeru, należy to wyraźnie w raporcie zaznaczyć, przy czym musi to być stwierdzone dwoma podpisami, tj. kontrolera i motorniczego lub konduktora, ewentualnie świadka z podróżnych.
Nie stosujących się do tego będę karał, aż do zwolnienia z pracy włącznie.
 

1940


styczeń
1940
Wprowadzono dla ludności żydowskiej zakaz podróżowania wagonami silnikowymi (od lutego całkowity zakaz korzystania ze środków komunikacji miejskiej). Polacy mogli korzystać z wagonów doczepnych. Jeśli na linii kursował tylko wóz silnikowy, mogli korzystać z tylnej części wagonu. Wewnątrz na specjalnym, odgradzającym łańcuchu oraz nad przednim pomostem widniały tabliczki z napisem "Nur f
ür Deutsche - Tylko dla Niemców".

17 stycznia 1940
Władze wojskowe zezwoliły na uruchomienie pięciu linii przebiegających ulicą Piotrkowską.

11 kwietnia 1940
Zmieniono nazwę miasta Łódź na niemiecką - Litzmannstadt.

30 kwietnia 1940
Utworzono w Łodzi getto żydowskie. Jego teren w północnej części miasta, w dzielnicy Bałuty, zajmował powierzchnię 4,13 km2 i skupiał prawie 160 tys. mieszkańców Łodzi. Na jego terenie znajdowały się fragmenty tras linii miejskich, podmiejskich oraz krańcówka na Bałuckim Rynku. Teren getta był ściśle odizolowany od reszty miasta. Z eksploatacji wyłączono również tory tramwajowe. Wyjątkiem były ul. Zgierska i Limanowskiego. Ulice te były wydzielone z obszaru getta i odbywał się na nich ograniczony ruch kołowy. Ruch pieszy był zakazany. Do przemieszczania się między sektorami getta służyły specjalne kładki, wzniesione ponad ulicami.

30 kwietnia 1940
Wydłużono trasę linii konstantynowskiej i lutomierskiej na terenie Łodzi - od Zdrowia do pl. Wolności.

12 czerwca 1940
Krańcówkę linii pabianickiej i tuszyńskiej przeniesiono na pl. Reymonta. Do tej pory manewrowały one na ul. Piotrkowskiej, na odcinku między pl. Reymonta i pl. Niepodległości.

19 sierpnia 1940
Zmieniono nazwę przedsiębiorstwa tramwajów miejskich z "Lodzer Elektrische Strassenbachnen" na "Litzmannstadter Elektrische Strassenbachnen".

Zobacz kalendarium z innych lat
1881 - 1900
1901 - 1920
1941 - 1960
1961 - 1970
1971 - 1980
1991 - 2000

 

Kalendarium
Strona główna

Strona dodana 28.05.2011

©
Wojciech Dębski
 Rozpowszechnianie oraz publikacja materiałów zawartych na tej stronie wyłącznie za zgodą autora.