Łódzkie tramwaje i autobusy
Strona poświęcona historii komunikacji miejskiej w Łodzi i okolicach
 


KALENDARIUM
STRONA GŁÓWNA

 

Kalendarium 1881 - 1900

1881, 1886, 1895, 1896, 1897, 1898, 1899, 1900

Kalendarium z innych lat
1901 - 1920
1921 - 1940
1941 - 1960
1961 - 1970
1971 - 1980
1981 - 1990
1991 - 2000

 

1881


27 sierpnia
1881
(...) Zgierz, Ozorków, Pabianice i inne miejscowości położone w okolicach Łodzi mają być połączone ze stacją drogi żelaznej łódzkiej, siecią kolei konnych. Jeden z kapitalistów otrzymał na to pozwolenie i obecnie do Łodzi przybył delegat z Petersburga w celu zwiedzenia miejscowości, przez które ma przejść sieć kolei konnej. Specjalna komisja oszacowała już niektóre grunty miejskie, które mają być zajęte pod przyszłą kolej (...)
"Kurjer Warszawski" nr 191 z 15/27 sierpnia 1881 r.
 

12 września 1881
(...) Z dzienników rosyjskich dowiadujemy się, iż ministerium komunikacji wysłało do Łodzi inżyniera w celu ostatecznego zatwierdzenia sieci dróg żelaznych konnych, które połączą Łódź z Ozorkowem, Zgierzem i Pabianicami (...)
"Kurjer Warszawski" nr 203 z 31 sierpnia/12 września 1881 r.
 

1886


20 sierpnia 1886

Car Aleksander III wraz Augustem Wolfem i Dawidem Rosemblumem, którzy wygrali ogłoszony w styczniu przetarg, zatwierdził Kontrakt Magistratu miasta Łodzi, na budowę i eksploatację sieci tramwajów konnych w Łodzi. Projektu ostatecznie nie zrealizowano i tramwajów konnych nigdy w Łodzi nie było. W latach następnych toczyła się ostra walka konkurencyjna, o koncesję na budowę kolejowej linii obwodowej wokół Łodzi między trzema grupami: łódzkich fabrykantów pod przewodnictwem Juliusza Kunitzera, fabrykantów włókienniczych z okręgu moskiewskiego oraz Towarzystwem Kolei Fabryczno Łódzkiej.
 

1895


30 czerwca 1895

Grupa łódzkich fabrykantów w składzie: Juliusz Kunitzer, Zenon Anstadt, Alfred Biedermann, Emil Geyer, Juliusz Teodor Heinzel, Henryk Grohman, Władysław Wiesbeck, Adolf Gehlig, Izrael Poznański, Markus Silberstein, Stanisław Jarociński, Salomon Barciński podpisała wstępne porozumienie w sprawie "wyjednania na wspólne imię koncesji i wykonania na wspólny koszt i ryzyko" sieci tramwajowej w Łodzi, ustanawiając odrębnym aktem notarialnym swym pełnomocnikiem Juliusza Kunitzera.

 

1896


14 października 1896

Car Mikołaj II podpisał wniosek Rady Ministrów o zezwolenie władzom Łodzi na zawarcie umowy koncesyjnej z grupą łódzkich fabrykantów.

 

1897


9 stycznia 1897

Niemiecka firma AEG (Allgemeine Elektrizitäts Gesellschaft) opracowała wstępny projekt kosztów budowy sieci tramwajowej w Łodzi, szacowany na kwotę 771 207 marek.
 

13 lutego 1897
W kancelarii łódzkiego notariusza W. Jonschera podpisano umowę koncesyjną na budowę sieci tramwajowej między grupą łódzkich fabrykantów, a władzami Łodzi. Koncesję wydano na 35 lat z możliwością wykupu przedsiębiorstwa przez miasto po 20 latach.
 

19 lipca 1897
Komitet Techniczno-Budowlany Ministerstwa Spraw Wewnętrznych zatwierdził plan budowy sieci tramwajowej w Łodzi.
 

lipiec 1897
Rozpoczęto pierwsze prace przy układaniu torów na terenie Łodzi.
 

2 grudnia 1897
Zakończono pierwszy etap robót przy budowie sieci tramwajowej. Łącznie ułożono 2040 m torów na ulicach Piotrkowskiej - 1870 m i Dzielnej - 170 m. Oprócz torów wzniesiono dwa budynki (prawdopodobnie w stanie surowym) na ul. Nowo-Wysokiej. Jeden przeznaczony na halę zajezdni, drugi z przeznaczeniem dla kotłów parowych i maszyn elektrycznych.
 

1898


7 marca 1898

Wznowiono prace przy budowie sieci tramwajowej. Roboty rozpoczęto od ustawiania słupów do sieci trakcyjnej na ul. Cmentarnej.
 

kwiecień 1898
Zarząd Konsorcjum Kolei Elektrycznej Łódzkie (dalej: KEŁ) zwrócił się do właścicieli  dwu- i trzy-piętrowych budynków o zezwolenie zamontowania w ich ścianach haków z rozetami, podtrzymujących sieć trakcyjną.
 

październik 1898
Drukarnia W. Wścieklicy otrzymała zezwolenie na druk biletów dla KEŁ.
 

19 październik 1898
Rozpoczęto pierwsze jazdy dla kandydatów na motorniczych KEŁ. Jazdy przeprowadzano głównie na ul. Dzielnej - najczęściej w obecności wielu zaciekawionych łodzian.
 

31 października 1898
Po zakończeniu prac przy budowie sieci tramwajowej Komisja Techniczna dokonała pierwszego przeglądu.
 

24 listopada 1898
W siedzibie Zarządu KEŁ odczytano listę pierwszych motorniczych i konduktorów. Przyjęto 72 konduktorów z pensją 30 rubli miesięcznie i 47 motorniczych z pensją 32 Rubli miesięcznie.
 

10 grudnia 1898
Władze Guberni Piotrkowskiej zatwierdziły trzy dokumenty porządkowe dla łódzkiej komunikacji tramwajowej:
1. Przepisy dla konduktorów KEŁ.
2. Przepisy dla motorniczych KEŁ.
3. Przepisy dla osób jadących wagonami KEŁ.
 

23 grudnia 1898
O godz. 13.00 nastąpiło uroczyste otwarcie komunikacji tramwajowej w Łodzi. Skład wagonów Herbrand VNB125 - 9 z doczepą "Petersburską" wyjechał na miasto jako pierwszy.

Uruchomiono pierwszą w Łodzi linię tramwajową oznaczoną kolorem zielonym (od 1902 linia 4)
 


28 grudnia 1898

Zdarzył się pierwszy wypadek z udziałem tramwaju. Na ul. Piotrkowskiej przy Grand Hotelu tramwaj uderzył w dorożkę i ją przewrócił. W kolizji ucierpiał dorożkarz, którego zabrano do szpitala.

29 grudnia 1898
Uruchomiono nową linię tramwajową oznaczoną kolorem białym (od 1902 linia 1)

 

Linie tramwajowe KEŁ Stan na 31 grudnia 1898.
 
Biała (1) GÓRNY RYNEK, Piotrkowska, Nowy Rynek, Nowomiejska, Zgierska, PLAC KOŚCIELNY
Zielona (4) KIERUNEK I
PARADYZ, Piotrkowska, Nowy Rynek, Średnia, Anstadta
, Północna, HELENÓW
KIERUNEK II
HELENÓW, Północna, Targowa, Średnia, Nowy Rynek, Piotrkowska, PARADYZ

 

1899


2 stycznia 1899

Wprowadzono do eksploatacji wagony doczepne I klasy. Wagony silnikowe były II klasy.
 

6 stycznia 1899
Car Mikołaj II podpisał dokument o warunkach budowy i eksploatacji łódzko-zgierskich i łódzko-pabianickich tramwajów elektrycznych.
Powstaje Konsorcjum p.n. "Łódzko-Zgierskie i Łódzko-Pabianickie Elektryczne Wąskotorowe Koleje Podjazdowe".
 

28 stycznia 1899
Uruchomiono nową linię tramwajową oznaczoną kolorem żółtym (od 1902 linia 3)
 
1 lutego 1899
Uruchomiono nową linię tramwajową oznaczoną kolorem czerwonym (od 1902 linia 2)
 

6 lutego 1899
Na Nowym Rynku doszło do pierwszego śmiertelnego wypadku z udziałem tramwaju.
 

17 lutego 1899
W tym dniu miał miejsce incydent, w którym policjant dwukrotnie pobił motorniczego za to, że ten dzwonił na niego, aby usunął się z torów.
 

kwiecień 1899
Przystąpiono do robót torowych wzdłuż dróg łączących Łódź z Pabianicami i Zgierzem.
 

22 czerwca 1899
Doszło do wypadku, w którym wskakujący do tramwaju pasażer stracił nogę. Po tym incydencie Dyrekcja KEŁ postanowiła wydać zarządzenie zakazujące wskakiwania i wyskakiwania w czasie biegu wagonu.
 

13 czerwca 1899
Przeniesiono siedzibę Zarządu KEŁ z ul. Andrzeja na ul. Dzielną 44.
 

24 czerwca 1899
Zarząd KEŁ postanowił zakupić 10 czteroosiowych wagonów silnikowych od firmy AEG - Berlin (Allgemeine Elektrizitäts Gesellschaft)  za kwotę 16 500 marek.
 

czerwiec 1899
Juliusz Kunitzer i Zenon Anstadt w imieniu Koncesjonariuszy złożyli w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych prośbę o przekształcenie Konsorcjum w Spółkę Akcyjną.
 

wrzesień 1899
Rozpoczęto prace przy budowach zajezdni i elektrowni tramwajowych na Chocianowicach i Helenówku.
 

21 października 1899
Dowódca Łódzkiego Garnizonu ogłosił, iż na podstawie obowiązujących przepisów wewnątrz wojskowych, mniejsi rangą wojskowi w umundurowaniu mogą jeździć tramwajami tylko w wyjątkowych przypadkach i tylko na pomostach.
 
Linie tramwajowe KEŁ. Stan na 31 grudnia 1899.
 
Biała (1) GÓRNY RYNEK, Piotrkowska, Nowy Rynek, Nowomiejska, Zgierska, PLAC KOŚCIELNY
Czerwona (2) DWORZEC DROGI ŻELAZNEJ, Dzielna, Piotrkowska, Nowy Rynek, Nowomiejska, Zgierska, PLAC KOŚCIELNY
Żółta (3) DWORZEC DROGI ŻELAZNEJ, Dzielna, Piotrkowska, Nowy Rynek, Konstantynowska, Cmentarna, CMENTARZE
Zielona (4) KIERUNEK I
GÓRNY RYNEK, Piotrkowska, Nowy Rynek, Średnia, Anstadta
, Północna, HELENÓW
KIERUNEK II
HELENÓW, Północna, Targowa, Średnia, Nowy Rynek, Piotrkowska, GÓRNY RYNEK


 

1900


13 stycznia 1900

Rozpoczęło działalność "Towarzystwo Łódzkich Dróg Żelaznych Miejskich" TŁDŻM.
 

20 kwietnia 1900
Rozpoczęto na terenie Łodzi prace przy słupach sieci trakcyjnej, które okazały się zbyt słabo zamontowane. Roboty polegały głównie na wzmacnianiu fundamentów.
 

21 kwietnia 1900
Rozpoczęto układać tor tramwajowy do Pabianic.
 

29 kwietnia 1900
Oddano nowy, siedmiotorowy segment hali na 60 wagonów w zajezdni przy ul. Nowo-Wysokiej.
 

2 maja 1900
Rozpoczęto układać tor na ul. Głównej od ul. Piotrkowskiej w kierunku Widzewa.
 

12 lipca 1900
Zakończono układać tor z Łodzi do Pabianic.
 

27 lipca 1900
Uruchomiono nową linię tramwajową oznaczoną kolorem niebieskim (od 1902 linia 6)
 

1 sierpnia 1900
W kancelarii W. Jonschera podpisano akt notarialny, przekazania majątku Konsorcjum KEŁ nowopowstałej Spółce Akcyjnej "Towarzystwo Kolei Elektrycznej Łódzkiej".
 

14 sierpnia 1900
Zakończono budowę drugiego toru na ulicy Średniej.
 

sierpień 1900
Wprowadzono całonocne oświetlenie terenu zajezdni przy ul. Nowo-Wysokiej.
 

9 września 1900
Uruchomiono nową linię tramwajową oznaczoną kolorami zielono-białym (od 1902 linia 5)
Uruchomiono nową linię tramwajową oznaczoną kolorami czerwono-białym (od 1902 linia 7)
 

29 września 1900
Uruchomiono nową linię tramwajową oznaczoną kolorami niebiesko-białym (od 1902 linia 10)
Uruchomiono nową linię tramwajową oznaczoną kolorem białym z niebieską pręgą (od 1902 linia 9)
 

8 października 1900
Rozpoczęto prace przy budowie torowego ruchu okrężnego wokół Górnego Rynku.
 

Linie tramwajowe KEŁ. Stan na 31 grudnia 1900.
 
Biała (1) GÓRNY RYNEK, Piotrkowska, Nowy Rynek, Nowomiejska, Zgierska, PLAC KOŚCIELNY
Czerwona (2) DWORZEC DROGI ŻELAZNEJ, Dzielna, Piotrkowska, Nowy Rynek, Nowomiejska, Zgierska, PLAC KOŚCIELNY
Żółta (3) GÓRNY RYNEK, Piotrkowska, Nowy Rynek, Konstantynowska, Cmentarna, CMENTARZE
Zielona (4) KIERUNEK I
GÓRNY RYNEK, Piotrkowska, Nowy Rynek, Średnia, Anstadta
, Północna, HELENÓW
KIERUNEK II
HELENÓW, Północna, Targowa, Średnia, Nowy Rynek, Piotrkowska, GÓRNY RYNEK
Zielono-biała (5) KIERUNEK I
MILSZA/LEŚNICZÓWKA
, Milsza, Długa, św. Andrzeja, Piotrkowska, Nowy Rynek, Średnia, Anstadta, Północna, HELENÓW
KIERUNEK I
HELENÓW, Północna, Targowa, Średnia, Nowy Rynek, Piotrkowska, św. Andrzeja, Długa, Milsza, MILSZA/LEŚNICZÓWKA
Niebieska (6) MILSZA/LEŚNICZÓWKA, Milsza, Długa, św. Andrzeja, Piotrkowska, Nowy Rynek, Nowomiejska, Zgierska, PLAC KOŚCIELNY
Czerwono-biała (7) GÓRNY RYNEK, Piotrkowska, Dzielna, DWORZEC DROGI ŻELAZNEJ
Biała z niebieską pręgą (9) WODNY RYNEK, Rokicińska, WIDZEW
Niebiesko-biała (10) WODNY RYNEK, Główna, Piotrkowska, Nowy Rynek, Nowomiejska, Zgierska, PLAC KOŚCIELNY


Kalendarium z innych lat
1901 - 1920
1921 - 1940
1941 - 1960
1961 - 1970
1971 - 1980
1981 - 1990
1991 - 2000

 

KALENDARIUM
STRONA GŁÓWNA

 


© Wojciech Dębski 2006
Rozpowszechnianie i publikacja materiałów zawartych na tej stronie wyłącznie za zgodą autora.