|
Kalendarium
1961 - 1970 |
|
Wybierz rok
1961,
1962,
1963,
1964,
1965,
1966,
1967,
1968,
1969,
1970
Zobacz
kalendarium z innych lat
1881 - 1900
1901 - 1920
1921 - 1940
1941
- 1960
1971 - 1980
1981 - 1990
1991 - 2000
|
|
1961 |
2 stycznia 1961
Na liniach 44, 45, 46 zlikwidowano pociągi służbowe i
uruchomiono pociągi nadzwyczajne o charakterze ciągłej
komunikacji nocnej. |
21 stycznia 1961
Oddano do użytku zajezdnię autobusową przy ul.
Kraszewskiego. Przenosiny z dotychczasowej bazy na Halenówku trwały do 27
maja 1961 r. |
2 lutego 1961
Na trasę wyruszył pierwszy tzw. "ZMS-owski tramwaj". Młoda
załoga tramwaju (motorniczy i konduktorzy) miała w swojej
pracy zwracać przede wszystkim uwagę na kulturę obsługi
pasażerów i punktualność przejazdów. |
23 lutego 1961
W planie pracy umieszczono dodatkowe kursy autobusów
będących na dotarciu. Kursowały one bezpośrednio za
autobusami linii 57. |
marzec 1961
Na ul. Piotrkowskiej przystanki autobusowe przesunięto za
skrzyżowania. Pozwoliło to na zmniejszenie korków jakie
tworzyły się dotychczas przed skrzyżowaniami. |
2 maja 1961
Rozpoczęto remont sieci
trakcyjnej na ul. Zachodniej (od Limanowskiego do
Ogrodowej). Prace zakończono 13 maja. Od godz. 23:00 do 3:30
ruch tramwajowy w tych dniach był zawieszony.
Rozpoczęto remont sieci trakcyjnej na ul. Głównej (od
Targowej do Kopcińskiego). Prace zakończono 10 maja.
Tramwaje nocnej linii 104 skierowano w tym czasie inną
trasą. |
lipiec 1961
Na pl. Niepodległości
dokonano prac porządkowych. Ułożono nowe chodniki, posiano
trawniki, urządzono zieleńce oraz ustawiono ławki i kosze na
śmieci. Odnowiony plac był gotowy na 22 lipca. |
21 lipca 1961
Oddano do użytku nową trasę tramwajową w al. Politechniki
(od ronda Titowa do ul. Wróblewskiego).
Uruchomiono nową linię tramwajową nr 26. |
31 lipca 1961
Wprowadzono samoobsługę w
autobusach linii 57. |
6 sierpnia 1961
Rozpoczęto wymianę
torowiska na pętli Julianów. Prace zakończono 15 lipca. W
tym czasie pętla była wyłączona z eksploatacji, a tramwaje
linii 4, 11, 102 skierowano innymi trasami. |
wrzesień 1961
W Łodzi zainstalowano pierwszych 40 ulicznych lamp
rtęciowych, zasilanych siecią kablową. 20 zamontowano na pl.
Wolności. Pozostałe w rejonie skrzyżowania ul. Narutowicza i
Sienkiewicza. |
13 listopada 1961
Wycofano z eksploatacji
ostatnie wagony wyprodukowane przed I wojną światową. Było
to 25 doczep Herbrand, 6 doczep U104 oraz po jednej doczepie
"petersburskiej" i "belgijskiej". |
1 grudnia 1961
Oddano do użytku po
remoncie ul. Kopcińskiego (od Tuwima do Armii Czerwonej).
Wymieniono na tym odcinku torowisko, a nową nawierzchnię
jezdni pokryto asfaltem. |
10 grudnia 1961
W związku z remontem wiaduktu kolejowego na ul. Pabianickiej
ruch tramwajów został w tym miejscu zawieszony. Tramwaje
podmiejskich linii 41 i 42 dojeżdżały od strony Pabianic i
Tuszyna do ul. Leszczowej. Tramwaje linii 26 jadące od strony
Łodzi kończyły trasę na pętli Kolej Obwodowa. |
Ponadto w 1961 r. dokonano przebudowy ul. Zgierskiej w rejonie Julianowa. W
trakcie remontu podnoszono m. in. jej poziom przy rzece
Sokołówka. W dniu 6 sierpnia w tym miejscu wstrzymano ruch
tramwajów. Po zakończeniu remontu (w połowie grudnia) nowa
jezdnia otrzymała nawierzchnię z kostki granitowej.
Torowisko pozostało na dawnym miejscu.
|
|
1962 |
2 stycznia 1962
Wprowadzono samoobsługę w
tramwajach linii okólnej "O" oraz 23.
Uczyniono to po raz pierwszy w łódzkich tramwajach.
Eksperyment potrwał miesiąc. Od 1 lutego ponownie
przywrócono obsługę konduktorską na tych liniach. |
3 stycznia 1962
Wpisano na inwentarz ostatnie nowe doczepy 5ND1
wyprodukowane przez "Konstal" Chorzów. Były to wozy o
numerach 870, 871, 872, 873. Wyszytkie trafiły do zajezdni
Helenówek. |
7 stycznia 1962
Wstrzymano kursowanie
linii okólnej "O" w niedziele i święta. |
styczeń/luty 1962
Motorniczowie zaczęli otrzymywać specjalny płyn w skład
którego wchodziły m. in. spirytus i gliceryna. Służył on do
przecierania przedniej szyby wagonu w czasie silnych mrozów.
|
10 marca 1962
Oddano do użytku nową pętlę tramwajową na ul. Tramwajowej
(naprzeciwko zajezdni MPK). |
19 marca 1962
Postoje rozkładowe autobusów linii 57 przesunięto z pl.
Wolności na pl. Niepodległości. Powodem była nadmierna ilość
autobusów gromadzących się na pl. Wolności. |
10 kwietnia 1962
Rozpoczęcie remont ul. Świerczewskiego. Wymieniono
torowisko, a nawierzchnię jezdni pokryto asfaltem.
Przebudowano węzeł przy al. Politechniki i Żeromskiego.
Remont zakończono 1.10.1962. W tym czasie tramwaje linii 14
nie kursowały ul. Świerczewskiego. |
11 kwietnia 1962
W nocy 11/12 kwietnia rozpoczęto malować na jezdniach
"zebry" w miejscach dla pieszych. Zaczęto od ul.
Piotrkowskiej. Jednocześnie na posiedzeniu Komisji
Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego zaznaczono, aby nie malować
"zebr" na przystankach tramwajowych, które znajdowały się
niemal na samym przejściu dla pieszych. |
7
maja 1962
Wiosną zakończono
trwające od 1950 r. dostawy nowych wagonów dwuosiowych. Jako
ostatni wpisano na inwentarz w dniu 7 maja wóz 5N1 - 390,
który trafił do zajezdni Chocianowice. |
31 maja 1962
Oddano do użytku drugi tor na al. Unii (od Konstantynowskiej
do Srebrzyńskiej). |
1 czerwca 1962
Rozpoczęto remont węzła
torowego na skrzyżowaniu Dąbrowskiego/Rzgowska. |
16 czerwca 1962
Na
pl. Niepodległości wyburzano schron przeciwlotniczy z czasów
II wojny światowej. Ze względów bezpieczeństwa wstrzymano
ruch tramwajów w nocy 16/17 czerwca w godzinach 22:00 - 6:00
oraz w nocy 17/18 czerwca w godzinach 21:00 - 4:00. |
2 lipca 1962
Uruchomiono nową linię autobusową nr 66.
|
8 lipca 1962
Oddano do użytku pętlę
tramwajową przy ul. Popioły. Prace torowe rozpoczęto 20
czerwca. |
11 lipca 1962
Oddano do użytku podwójne
torowisko na ul. Rudzkiej (od Pabianickiej do Popioły).
Prace torowe rozpoczęto 20 czerwca. |
lipiec 1962
Dokonano wymiany torowiska na ul. Armii Czerwonej (od
Ruskiej do Konstytucyjnej). |
sierpień 1962
Ukończono definitywnie
budowę ronda Titowa i w pełni wprowadzono na nim ruch
okrężny dla samochodów i częściowo dla tramwajów. Kostkę bazaltową na
fragmencie ul. Pabianickiej, przebiegającej środkiem ronda,
rozpoczęto demontować pod koniec lipca. Odcinek ten zasypano
następnie ziemią i urządzono zieleniec. |
1 października 1962
W autobusach linii 56, 60, 66 i "A" wprowadzono obsługę
jednoosobową. |
4 października 1962
Wpisano
na inwentarz pierwszych pięć autobusów San H25B. |
październik 1962
Poznańskie Przedsiębiorstwo "Po-Wo-Gaz" zaprezentowało
automat do zakupu biletów - "Krab". Pokazano go na
Ogólnokrajowej Wystawie Postępu Technicznego i
Racjonalizacji przedsiębiorstw budownictwa komunalnego w
Łodzi.
Rozpoczęto budowę nowego torowiska na ul. Zielonej (od
pl. 9. Maja do Obrońców Stalingradu). |
listopad 1962
Przebudowano ul. Wojska
Polskiego (od ul. Widok do Spornej). Po południowej stronie
wybudowano nową jezdnię, która otrzymała
asfaltową nawierzchnię.
Na plenum KŁ PZPR poświęconemu m.in. problemom komunikacji
miejskiej w Łodzi sformułowano postulat, w którym
zaproponowano uruchomienie komunikacji trolejbusowej. Na
początek cztery linie; w rejonie Osiedla im. XV-lecia PRL, ul.
Piotrkowskiej, Przędzalnianej, Brukowej i Pojezierskiej.
Obliczono, że uruchomienie w Łodzi trakcji trolejbusowej
wraz z zapleczem (zajezdnią) miałoby kosztować ok. 127 mln.
zł. Projektu nigdy nie zrealizowano. |
5 grudnia 1962
Rozpoczęto przebudowę
węzła torowego na skrzyżowaniu ul. Wojska Polskiego i Franciszkańskiej.
|
|
1963 |
|
|
7 stycznia 1963
Oddano do użytku nowe pętle
tramwajowe na ul. Szczecińskiej i na Dąbrowie przy torze
kolejowym. |
29 stycznia 1963
Oddano do użytku nową pętle
tramwajową - Przybyszewskiego/Tatrzańska. |
1 marca 1963
Uruchomiono nową linię tramwajową 27. |
kwiecień
1963
Po wyburzeniu narożnego budynku u zbiegu ulic Żeromskiego
i Kopernika rozpoczęto przebudowę tego skrzyżowania. Nowy
węzeł torowo-drogowy oddano do użytku w czerwcu. |
1 maja 1963
Oddano do użytku nowy odcinek trasy
tramwajowej na ul. Zielonej (od pl. 9. Maja do ul. Obrońców
Stalingradu). Jednocześnie oddano do użytku nową pętlę na ul.
Zielonej przy Obrońców Stalingradu i zlikwidowano krańcówkę na
pl. 9. Maja.
Uruchomiono nową linię autobusową 69. |
maj 1963
Na ulicach Zamkowej i
Warszawskiej w Pabianicach rozpoczęto układać podwójne
torowisko. |
14 czerwca 1963
Rozpoczęto remont węzła torowego Kilińskiego/Przybyszewskiego
oraz remont torowiska na ul. Kilińskiego (od Przybyszewskiego
do zajezdni). Nowe tory ułożono na wydzielonym pasie po
wschodniej stronie jezdni. Stare szyny zdemontowano. Całość
ukończono i oddano do eksploatacji 28.11.1963 r. |
|
1 lipca 1963
Na podstawie zarządzenia nr 2 Prezydium Rady Narodowej z dn.
28.05.1963 r. oraz uchwały Komisji Samorządu Robotniczego z
dn. 19.02.1963 r. powołano dn. 01.07.1963 r. Zakładową
Placówkę Nauk Technicznych
jako
samodzielną komórkę organizacyjną strukturalnie wchodzącą w
skład Zarządu Przedsiębiorstwa. Podlegała ona dyrektorowi
przedsiębiorstwa za pośrednictwem zastępcy dyrektora d/s
technicznych. |
5 lipca 1963
Od tego dnia, w celu
usprawnienia manewrowania na krańcówkach "Widok" i w
Aleksandrowie Łódzki, podstawiano na cały dzień dodatkowe
wagony doczepne. |
27 lipca 1963
Na ulice Łodzi po raz pierwszy wyjechał zmodernizowany skład
wagonów 5N - 106 + 5ND - 531. Tramwaj obsługiwał linię 9. Były
to pierwsze w historii łódzkiej komunikacji wagony
jednokierunkowe z automatycznie otwieranymi i zamykanymi
drzwiami. |
8 października 1963
Prezydium Rady Narodowej
m. Łodzi zatwierdziło nowe formy opłat za przejazdy
tramwajami. Wprowadzono m.in. pracownicze bilety liniowe, tzw.
"migawki", które ważne były tylko na określonych liniach. Cena
biletu na jedną linię - 20 zł., na dwie - 25 zł., na trzy 30
zł. |
28 października 1963
W związku z budową wiaduktu drogowego na Żabieńcu wyłączono z
eksploatacji pętlę tramwajową po wschodniej stronie torów
kolejowych. Nową, tymczasową krańcówkę dla tramwajów
zlokalizowano na ul. Limanowskiego przy ul. Narodowej, gdzie
odbywały się manewry wagonów. |
2 listopada 1963
W wagonach silnikowych na
liniach 11 i 45 wprowadzono samoobsługę. |
16 listopada 1963
Wpisano na inwentarz
pierwsze trzy autobusy Jelcz 272 MEX, popularnie nazywane "ogórkami". |
19 listopada 1963
W niedziele i święta
przywrócono na linii 45 obsługę konduktorską w wagonach
silnikowych. Powodem była duża liczba pasażerów, która nie
korzystała z "migawek". |
27 listopada 1963
W kilku wagonach silnikowych linii 11, gdzie od kilku tygodni
obowiązywała samoobsługa, obok zamontowanych na stałe
kasowników "dziurkaczy" umieszczono przenośne szczypce
konduktorskie. Miały one ułatwić pasażerom kasowanie
(dziurkowanie) biletów w kołyszącym podczas jazdy wagonie. |
3 grudnia 1963
Wprowadzono samoobsługę w
wagonach silnikowych na linii 5. |
9 grudnia 1963
Uruchomiono nową linię autobusową 70. |
17 grudnia 1963
W wagonach silnikowych na
liniach 5, 11, 45, w których wprowadzono samoobsługę,
zlikwidowano konduktorów. Do tej pory jeździli oni instruując
i pomagając pasażerom. |
18 grudnia 1963
Wprowadzono samoobsługę w
wagonach silnikowych na linii 16. |
28 grudnia 1963
W związku z budową wiaduktu drogowego na Żabieńcu,
skrzyżowanie toru tramwajowego z torami kolejowymi
przeniesiono 100 m na południe od dotychczasowego. Nowy,
dwutorowy odcinek liczył 390 m i zapewniał połączenie między
pętlą zachodnią, a będącą na ukończeniu nową pętlą po stronie
wschodniej. Odcinek wykorzystywany był wyłącznie przez
tramwaje linii 44 wyjeżdżające lub powracające do zajezdni.
|
|
1964 |
|
|
1 stycznia
1964
Pierwszy raz liniowo wyjechały Jelcze 272 Mex.
Autobusy obsługiwały linię 57. |
2 stycznia
1964
Oddano do użytku po
przebudowie wschodnią pętlę tramwajową "Żabieniec".
Jednocześnie zlikwidowano zastępczą krańcówkę na ul.
Limanowskiego przy Narodowej. |
6 stycznia
1964
Wprowadzono samoobsługę w
wagonach silnikowych na linii 22.
W celu skrócenia czasu przejazdu autobusowej linii 57,
zlikwidowano na ul. Piotrkowskiej następujące przystanki:
Piotrkowska - Jaracza - Więckowskiego
Piotrkowska - Worcella - 8 Marca
Piotrkowska - Czerwona |
13 stycznia
1964
Wprowadzono samoobsługę w
wagonach silnikowych na linii 2. |
16 stycznia
1964
Wprowadzono samoobsługę w
wagonach silnikowych na linii 3. |
27 stycznia
1964
Wprowadzono samoobsługę w
wagonach silnikowych na linii 25. |
styczeń 1964
Rozpoczęto pierwsze prace przy modernizacji ul. Zachodniej (od
ul. Północnej do ul. Zielonej). Na tym odcinku planowano
wybudować nową, dwupasmową arterię z wydzielonym pośrodku
torowiskiem. W związku z tym przeznaczono do wyburzenia całą
wschodnią zabudowę ulicy. Rozbiórkę rozpoczęto od
narożnych budynków przy ul. Północnej i Zielonej. |
3 lutego 1964
Uruchomiono nową linię
autobusową 71. |
8 lutego 1964
Oddano do eksploatacji przebudowany na jednokierunkowy wagon
5N1 - 180. Zapoczątkował on seryjną modernizację, jakiej
dokonywano w wagonach generacji N do 1978 r. |
19 marca 1964
O godz. 15:15 na
skrzyżowaniu al. Kościuszki i ul. Struga wydarzył się wypadek
tramwajowy. Jadąca ul. Struga w kierunku ul. Gdańskiej
"trzynastka", w wyniku awarii hamulców uderzyła w drugą
doczepę przejeżdżającej przez skrzyżowanie "jedynki". Doczepa
przewróciła się na bok. Na miejsce wypadku, w którym
ucierpiało 17 osób, przybyło 6 karetek. |
8 kwietnia
1964
Rozpoczęto remont nawierzchni i torowiska na ul.
Franciszkańskiej. Prace zakończono 27 lipca. |
25 maja 1964
Zlikwidowano linię okólną "O", nazywaną także "zerówką". Uruchomiono nową linię26
bis. |
14 czerwca
1964
Rozpoczęto remont węzła
drogowo-torowego na skrzyżowaniu ul. Franciszkańskiej,
Kilińskiego i Północnej. Prace zakończono 27 lipca. |
czerwiec 1964
Rozpoczęto prace torowe
wzdłuż nowo wybudowanej jezdni ul. Kilińskiego (od ul.
Dąbrowskiego w kierunku Chojen). |
18 lipca 1964
Uruchomiono nową linię
autobusową 72. |
20
lipca 1964
Wprowadzono samoobsługę w
wagonach silnikowych na linii 4. |
8 sierpnia
1964
Oddano do użytku mijankę tramwajową w Mirosławicach. W związku
z tym zmieniono rozkład jazdy skracając czas przelotu na linii
43. |
10 września
1964
W dniach 10 - 12 września
odbył się w Łodzi Krajowy Zjazd Komunikacji Miejskiej, w
którym udział wzięło ponad 350 osób. |
30 września
1964
Wpisano na inwentarz 35 nowych Ikarusów 620. Była to pierwsza
partia tych pojazdów w latach 60. |
25
października
1964
Rozpoczęto pracy przy
budowie trasy tramwajowej wzdłuż ul. Gagarina (od ronda Titowa
do ul. Rzgowskiej). |
8 listopada
1964
Oddano do użytku mijankę tramwajową
przy ul. Wolności w
Aleksandrowie Łódzkim. W związku z tym zmieniono częstotliwość
kursowania linii 44. |
10 listopada
1964
Rozpoczęto przebudowę
węzła torowego na skrzyżowaniu ul. Kilińskiego i Dąbrowskiego. |
26 listopada
1964
Oddano do użytku po remoncie torowisko na ul. Kilińskiego (od
ul. Przybyszewskiego do ul. Tylnej). Od ul. Milionowej do
Tylnej nowe tory ułożono na wydzielonym pasie po wschodniej
stronie jezdni. |
30 listopada
1964
Na mijankach i między
mijankami w Konstantynowie Łódzkim zamontowano sygnalizację
świetlną. |
listopad 1964
Dokonano wymiany torowiska na ul. Piotrkowskiej (od ul.
Świerczewskiego do pl. Reymonta). W trakcie remontu ruch na
tym odcinku odbywał się po jednym torze.
Oddano po modernizacji ul. Armii Czerwonej (od ul.
Kopcińskiego do ul. Szpitalnej). Jezdnia otrzymała asfaltową
nawierzchnię, a nowe podwójne torowisko ułożono na wydzielonym
pasie po jej północnej stronie.
Oddano do użytku podwójne torowisko na ul. Dąbrowskiego (od
Kilińskiego do torów PKP). Jednocześnie po południowej
stronie, na odcinku od ul. Kraszewskiego do torów PKP,
wybudowano nową jezdnię pokrytą asfaltem. |
30 grudnia
1964
Oddano po remoncie nowy węzeł torowy na skrzyżowaniu
Kilińskiego/Dąbrowskiego. W związku z tym zlikwidowano
ostatecznie wjazd do zajezdni "Dąbrowskiego" od strony ul.
Kilińskiego. Nowy wjazd do zajezdni wybudowano od strony ul.
Dąbrowskiego. Oddano do użytku nowy odcinek trasy tramwajowej
w ulicach Kilińskiego i Broniewskiego (od Dąbrowskiego do
Rzgowskiej).
|
|
1965 |
|
|
31 stycznia 1965
Wprowadzono samoobsługę w
wagonach silnikowych na linii 15. |
kwiecień 1965
Łódzka Fabryka Zegarów wyprodukowała dla pojazdów MPK 260 zegarów
odpornych na wstrząsy. W warsztatach MPK zegary zainstalowano
w specjalne metalowe obudowy i wyposażono w tarcze z
rozkładami jazdy dla poszczególnych linii. |
29 maja 1965
Oddano do użytku nowy
odcinek trasy tramwajowej na ul. Gagarina (od ul. Rzgowskiej
do ronda Titowa).
W związku z oddaniem nowej trasy na Gagarina, przebudowano
częściowo na rondzie układ torów (powstało pełne koło) |
27 czerwca 1965
TPŁ, MPK i PTTK zorganizowały wycieczkę
krajoznawczo-historyczną pn. "Łódź z okien tramwaju".
Wycieczka rozpoczynała się na pętli przy dworcu fabrycznym i
trwała 4 godz. Okólna trasa uwzględniała m.in. nowy odcinek na
ul. Gagarina. |
4 lipca 1965
Wprowadzono przepis
nakazujący wsiadać pasażerom do autobusów tylnym wejściem i
wysiadać przednim.
W związku z przebudową ul. Limanowskiego wyłączono z
eksploatacji pętlę tramwajową "Grunwaldzka". Tramwaje linii 21
i 25 skierowano do pętli "Żabieniec". |
20 lipca 1965
W godzinach popołudniowych oddano do użytku nowy wiadukt
drogowy na Żabieńcu. Tramwaje podmiejskiej linii 44 jadące od
strony Aleksandrowa Łódzkiego skierowano do pętli Żabieniec.
Trasę linii 25 wydłużono do pętli "Szczecińska". |
9 sierpnia 1965
Rozpoczęto przebudowę ul.
Zachodniej na odcinku od ul. Ogrodowej do Próchnika oraz węzła
torowego na skrzyżowaniu Obrońców Stalingradu/Zachodnia. |
18 września 1965
O godz. 21:00 wydarzył
się groźny wypadek. W wyniku awarii hamulców rozpędzony
tramwaj linii 21 wjechał z dużą prędkością na pętlę przy ul.
Przybyszewskiego. Wagon silnikowy przewrócił się na bok. Dwie
osoby zostały ranne. |
10 października 1965
Rozpoczęto prace przy budowie wiaduktu na ul. Rzgowskiej. Na
odcinku od ul. Broniewskiego do przejazdu kolejowego
zawieszono ruch tramwajów, które do pętli Chojny skierowano
nowym odcinkiem ul. Kilińskiego (od Broniewskiego do Karpia). |
31 października 1965
Oddano po przebudowie nowy węzeł torowy na skrzyżowaniu
Obrońców Stalingradu/Zachodnia oraz pierwszy fragment
wydzielonego torowiska na ul. Zachodniej (od Ogrodowej do
Próchnika) |
11 listopada 1965
Na posiedzeniu Komisji
Gospodarki Komunalnej i Komunikacji RN m. Łodzi przedstawiono
aktualną ocenę i plany na przyszłość. Na stanie MPK było
wówczas 145 autobusów (65 Sanów, 58 Ikarusów i 22 Jelcze) oraz
806 wagonów tramwajowych. W nadchodzącej pięciolatce
przewidywano, że Łódź otrzyma 110 wagonów tramwajowych typu
13N i 138 autobusów (123 Ikarusy i 15 Jelczy). Ponadto
planowano modernizację 596 wagonów tramwajowych, przebudowy
węzłów komunikacyjnych, zajezdni tramwajowych i autobusowej
oraz automatyzację zwrotnic. Spośród zaplanowanych 114
zwrotnic, 46 było już zautomatyzowanych. |
14 listopada 1965
W związku z rozpoczęciem budowy wiaduktu kolejowego,
zamknięto ruch kołowy na ul. Rzgowskiej.
Na skrzyżowaniu Główna/Kilińskiego
wydarzył się groźny wypadek. O godz. 9:35 w przejeżdżający
ulicą Główną na zielonym świetle tramwaj linii 10 uderzył
tramwaj linii 4, który jadąc ulicą Kilińskiego nie zatrzymał
się na przystanku. W wyniku zderzenia na bok przewróciła się
doczepa "dziesiątki". Rannych zostało 13 osób. Przerwa w ruchu
trwała ok. 4 godzin. |
listopad 1965
Specjaliści MPK opracowali metodę podgrzewania w autobusach
niektórych części podatnych na szybkie zamarzanie. W
chłodnicy, skrzyni biegów i tylnym moście zaczęto montować
grzałki elektryczne, które podłączano do instalacji
elektrycznej o mocy 220V. Na terenie zajezdni Kraszewskiego
ustawiono 65 stanowisk do podgrzewania. |
16 grudnia 1965
Wydłużono trasę
podmiejskiej linii tramwajowej 44 z Żabieńca do pętli przy ul.
Północnej. |
grudzień 1965
Do Łodzi włączono Olechów. Na życzenie mieszkańców,
zatrudnionych w większości w PKP, pierwsze ulice otrzymały
nazwy: Tranzytowa, Trakcyjna, Dyspozytorska.
|
|
1966 |
|
|
20 lutego 1966
Po raz pierwszy pojawiły się automaty do sprzedaży biletów
"KRAB". Pierwsze z nich zainstalowano w wozach silnikowych na
linii 12. |
9 marca 1966
W związku z budową
wiaduktu na ul. Rzgowskiej, oddano po przebudowie pętlą
autobusową Chojny. |
14 marca 1966
Uruchomiono nową linię tramwajową 28 oraz zlikwidowano linię
26 bis. |
28 marca 1966
Na skrzyżowaniu
Kopcińskiego/Tuwima wydarzył się groźny wypadek. Tramwaj linii
13 jadąc z dużą prędkością ul. Kopcińskiego nie wyhamował
przed skrętem w ul. Tuwima. W wyniku wykolejenia wagon
silnikowy przewrócił się na bok, a doczepny stanął w poprzek
jezdni. Rannych zostało 9 osób. |
2 kwietnia
1966
Rozpoczęto przebudowę węzła torowego na skrzyżowaniu
Kilińskiego/Główna, którą zakończono dopiero w grudniu. Dzięki
wyburzeniu rogowej kamienicy ułożono nowy skręt torowy w
relacji południowo-wschodniej. |
14 kwietnia
1966
Oddano do użytku nowy
odcinek trasy tramwajowej na ul. Dolnej wraz z węzłem przy ul.
Zgierskiej. Jednocześnie zawieszono ruch tramwajów na ul.
Łagiewnieckiej (od Dolnej do Bałuckiego Rynku). Torowisko na
tym odcinku zdemontowano w czerwcu, a w lipcu ułożono nową
nawierzchnię. |
1 maja 1966
Oddano do użytku dwie
nowe pętle tramwajowe na ul. Bratysławskiej i Biegunowej. |
2 maja 1966
Wprowadzono samoobsługę na linii 20 w wozach silnikowych oraz
w pierwszych doczepach (środkowy wagon) na linii 11. |
1 czerwca 1966
Wprowadzono samoobsługę na linii 24 w wozach silnikowych oraz
zamontowano w nich automaty do sprzedaży biletów "KRAB".
Rozpoczęto przebudowę węzła torowego na skrzyżowaniu
Zachodnia/Limanowskiego. Prace zakończono 4 września. |
sierpień 1966
Rozpoczęto prace przy
budowie nowej trasy tramwajowej na ul. Niższej. |
5 września
1966
O godz. 14:15 na skrzyżowaniu Zielona/Gdańska wydarzył się
groźny wypadek. Jadący ulicą Zieloną od strony pl. Barlickiego
tramwaj linii 7 nie wyhamował i uderzył w przejeżdżający przez
skrzyżowanie tramwaj linii 23. W wyniku zderzenia wagon
silnikowy linii 23 przewrócił się na bok. Osiem osób zostało
rannych. |
1 października
1966
W dniach 1 i 2 października sekcja kolarska KS "Tramwajarz"
przy MPK w Łodzi zorganizowała zlot gwiaździsty do Kolumny pod
Łodzią. Celem imprezy było uczczenie 30-lecia KS "Tramwajarz". |
15 grudnia
1966
Uruchomiono nową linię
autobusową nr 73. |
23 grudnia
1966
Oddano do użytku pętlę
autobusową przy ul. Kadłubka. Jej budowę rozpoczęto 3 grudnia. |
Ponadto w 1966 r. dokonano przebudowy węzła na skrzyżowaniu
Dąbrowskiego/Niższa. Od tego skrzyżowania do ul. Kraszewskiego
wytyczono nową asfaltową jezdnię ul. Dąbrowskiego. Na miejscu
starej pozostało wydzielone torowisko.
Jesienią 1966 r. rozpoczęto przebudowę nawierzchni i wymianę
torowiska na ul. Tramwajowej, która miała częściowo przejąć
ruch kołowy w związku z planowaną w przyszłości budową
wiaduktu na ul. Kopcińskiego.
Na ul. Srebrzyńskiej przesunięto torowisko z jezdni na
wydzielony pas oraz przebudowano pętlę Koziny.
W grudniu rozpoczęto montaż pierwszych podgrzewanych zwrotnic.
Łódź była pierwszym w Polsce miastem, w którym wprowadzono tą
nowość.
|
|
1967 |
|
|
1
stycznia 1967
Oddano do użytku nowy
odcinek trasy tramwajowej na ul. Niższej (od Śląskiej do
Dąbrowskiego) oraz pętlę przy ul. Śląskiej. |
9
stycznia 1967
Wprowadzono samoobsługę w
pierwszych doczepach na linii 10. |
16
stycznia 1967
Wprowadzono samoobsługę w
pierwszych doczepach na linii 5. |
1
lutego 1967
Uruchomiono nową pospieszną linię autobusową "C". |
marzec 1967
Rozpoczęto przebudowę ul.
Pabianickiej (od pl. Niepodległości do Cieszyńskiej). Na tym
odcinku wybudowano dwie jezdnie, między którymi przebiegało
torowisko tramwajowe. Przebudowę zakończono przed końcem roku. |
3 kwietnia
1967
W Tuszynie oddano do użytku nową pętlę tramwajową przy ul.
Wschodniej. Od dotychczasowej krańcówki (mijanki) oddalona
została o 350 m. |
20 kwietnia
1967
Skreślono z inwentarza
trzy ostatnie autobusy San H25 o numerach 14, 19, 27. |
25 kwietnia
1967
Po Łodzi kursował udekorowany tramwaj propagujący "Tydzień
kultury na jezdni". Między godz. 14:00 a 17:00 funkcjonariusze
MO i społeczni inspektorzy ruchu zwracali szczególną uwagę na
pieszych, którzy przechodzili w niedozwolonych miejscach. |
5 czerwca 1967
Oddano po remoncie
torowisko na ul. Pabianickiej (od ronda Titowa do Kolei
Obwodowej) |
14 czerwca
1967
Oddano do użytku po przebudowie pętlę tramwajową Radiostacja.
Pętla została powiększona
i zbudowana praktycznie od podstaw. Torowisko całkowicie
przeniesiono na wydzielony pas. Zlikwidowano dotychczasowy
wjazd od strony wschodniej. Remont trwał od 11 kwietnia 1967
r.
Skasowano zjazd do zajezdni autobusu linii 61 przeznaczony na
tankowanie paliwa. Linię obsługiwał San. |
23 czerwca
1967
Skreślono z inwentarza
ostatni autobus San H01B nr 105. |
1 lipca 1967
Wprowadzono zmianę taryfy i systemu biletowego w tramwajach i
autobusach. Skasowano opłatę nocną obowiązującą od godz. 23:00
do 5:00. Od tej pory obowiązywała ona w pociągach linii
nocnych od wyjazdu do zjazdu. |
27 lipca 1967
Oddano do eksploatacji po remoncie torowisko na ul. Wojska
Polskiego (od Franciszkańskiej do pl. Kościelnego). Jezdnia
otrzymała nową asfaltową nawierzchnię. |
13 sierpnia
1967
Przez całą dobę naprawiano wiadukt kolejowy na ul.
Pabianickiej. Ruch tramwajów odbywał się z przesiadaniem przy
wiadukcie |
14 sierpnia
1967
Odebrano z Dworca Kaliskiego ostatnie z 30 nadesłanych
Ikarusów 620. Wszystkie autobusy skierowano do zajezdni
Kraszewskiego i wpisano na inwentarz 31 sierpnia 1967 r.
|
21 sierpnia
1967
Na ul. Aleksandrowskiej
(od Żabieńca do Szczecińskiej) od godz. 7:30 do 12:00
wymieniano przewód jezdny sieci trakcyjnej. W tym czasie
kursowała autobusowa komunikacja zastępcza. |
18 września
1967
Wprowadzono samoobsługę w autobusach linii 65, 65 bis i 70. |
2 października
1967
Wprowadzono jednoosobową obsługę na linii autobusowej 66. |
22
października 1967
Po Łodzi kursował pierwszy przegubowy Jelcz 021 wypożyczony z
Wrocławia. Autobus testowano na liniach 57 i 72. |
4 listopada
1967
Po dwóch latach zakończono budowę wiaduktu drogowo-kolejowego
na ul. Rzgowskiej. Oddano do eksploatacji nowy odcinek trasy
tramwajowej na ul. Rzgowskiej (od Broniewskiego do Komorniki).
Torowisko ułożono na wydzielonym pasie między jezdniami. Przy
ul. Komorniki wybudowano mijankę. Była to ostatnia krańcówka
tego typu
zbudowana w Łodzi, na której przepinano wagony w celu zmiany
kierunku jazdy. |
10 grudnia
1967
Uruchomiono nową
pospieszną linię autobusową "D". |
14 grudnia
1967
Oddano do eksploatacji w Pabianicach podwójne torowisko na ul.
Warszawskiej (od Batorego do Pstrowskiego).
|
17 grudnia
1967
Uruchomiono nową linię autobusową nr 74.
Ponadto w 1967 r. przebudowano skrzyżowanie ul. Strykowskiej i
Wojska Polskiego oraz przesunięto w tym rejonie torowisko
tramwajowe.
Rozpoczęto wyburzanie budynków po północnej stronie ul.
Głównej (od Sienkiewicza do Kilińskiego). Prace związane były
z budową trasy W-Z. |
|
|
|
1968 |
|
|
24
stycznia 1968
Wpisano na inwentarz pierwsze w Łodzi przegubowe autobusy
Jelcz 021. Pod koniec lutego autobusy wyjechały na tzw.
dotarcie. Do normalnej eksploatacji wprowadzono je 7 marca
1968 r. |
29
stycznia 1968
Na Retkini rozpoczęto
wymianę sieci trakcyjnej. Prace trwały do 2 lutego. W tym
czasie tramwaje linii 19 kończyły trasę na pętli Bratysławska
(Oszczepowa). |
6 lutego 1968
Rozpoczęto pierwsze prace przy budowie nowego wiaduktu na ul.
Kopcińskiego. |
12 lutego 1968
Oddano do eksploatacji
nowy odcinek trasy tramwajowej na ul. Przędzalnianej i
Nowo-Kopcińskiego (od Dąbrowskiego do Przybyszewskiego).
Uruchomiono nowe nocne linie tramwajowe: 105, 106, 107. |
14 lutego 1968
Na linii autobusowej 58 wprowadzono samoobsługę. |
4 marca 1968
Uruchomiono nowe nocne linie autobusowe: 152, 153.
Dotychczasową linię N przemianowano na 151. |
1 kwietnia
1968
Uruchomiono nową
pospieszną linię autobusową "E".
Wprowadzono samoobsługę w pierwszych doczepach na linii 24 |
kwiecień 1968
Rozpoczęto budowę drugiej
jezdni na ul. Gagarina (od Tuszyńskiej do Ciołkowskiego). |
1 maja 1968
Oddano do eksploatacji drugą zajezdnię autobusową - Helenówek.
Początkowo przeniesiono na nią Ikarusy 620 z zajezdni
Kraszewskiego dla obsługi 12 brygad linii pospiesznej "B" oraz
dwóch brygad linii nocnej 153. |
20 maja 1968
W związku z budową
wiaduktu na ul. Kopcińskiego wycofano ruch tramwajów (od
Tuwima do Armii Czerwonej) i na ul. Tuwima (od Kopcińskiego do
Przędzalnianej). Jednocześnie uruchomiono trójkąt manewrowy na
placu gospodarczym przy ul. Tuwima (między Wysoką a
Przędzalnianą), na którym zlokalizowano tymczasową krańcówkę. |
1 czerwca 1968
Uruchomiono nową linię autobusową 75. |
10 czerwca
1968
W wagonach tramwajowych
wprowadzono nowe kasowniki biletowe „KRAK”. Kasowniki
przeznaczone były do biletów jednorazowych i 10 przejazdowych,
ważnych w granicach miasta Łodzi. W pierwszym okresie w każdym
wozie samoobsługowym zainstalowano przynajmniej jeden kasownik
„KRAK” i zdjęto jeden komplet kasowników stosowanych
dotychczas. |
17 czerwca
1968
Wprowadzono jednoosobową obsługę na linii autobusowej 75. |
8 lipca 1968
W związku z przebudową
węzła torowego Narutowicza/Kilińskiego i przebudową ul.
Narutowicza (od Sienkiewicza do Armii Ludowej) wyłączono z
eksploatacji pętlę uliczną przy dworcu fabrycznym. Zawieszono
całkowicie ruch tramwajów na ul. Składowej i Armii Ludowej. |
2 września
1968
Zakończono wymianę torowiska na ul. Gdańskiej. Ulica otrzymała
nową asfaltową nawierzchnię, która zastąpiła dotychczasową z
kamienia polnego. |
26 września
1968
Rozpoczęto przebudowę
węzła na skrzyżowaniu al. Kościuszki/al. Mickiewicza. |
30 września
1968
Przywrócono obsługę konduktorską na pospiesznej linii autobusowej "E"
.
Na nocnych liniach tramwajowych 102, 103, 104, 105, 106, 107
wprowadzono samoobsługę. W wagonach obsługujących te linie
zainstalowano automaty do sprzedaży biletów "KRAB". |
23
października 1968
Uruchomiono nową linię autobusową nr 76. |
28
października 1968
Oddano do eksploatacji pierwszą doczepę Lilpop II - 487,
przebudowaną z wagonu silnikowego nr 61. Do 1971 r.
przebudowano łącznie z silnikowych na doczepne 26 wagonów tego
typu . |
1 listopada
1968
Oddano po przebudowie
węzeł torowy na skrzyżowaniu Kilińskiego/Narutowicza. |
2 listopada
1968
Na liniach nocnych przywrócono obsługę konduktorską. |
18 listopada
1968
Zlikwidowano komunikację tramwajową na ul. Świerczewskiego
(od Inżynierskiej do Żeromskiego).
Uruchomiono nową linię autobusową 77.
Zawieszono kursowanie linii tramwajowej 22. |
31 grudnia
1968
Z kolejnego remontu
kapitalnego wyjechał skład zmodernizowanych wagonów 5N 106 +
531. Po pięciu latach eksploatacji zrezygnowano w wagonie
silnikowym z kierownicy, w miejsce której ponownie zamontowano
klasyczny korbowy nastawnik. |
Ponadto w 1968 r. wyburzano budynki po południowej stronie ul.
Narutowicza (od Sienkiewicza do Armii Ludowej) gdzie miała
powstać nowa jezdnia. W kwartale ulic Narutowicza, Kilińskiego,
Składowej i Armii Ludowej trwał remont związany m.in. z
przebudową lub likwidacją torowisk.
Łódź w 1968 r. po raz pierwszy otrzymała dużą dostawę 107
nowych autobusów. Niemal połowa z nich była dodatkowym
przydziałem za wagony tramwajowe typu 13N, które nigdy do
Łodzi nie trafiły.
|
|
1969 |
|
. |
2 stycznia
1969
Uruchomiono nową pospieszną linię autobusową F.
Wprowadzono samoobsługę na linii autobusowej 77.
Oddano do eksploatacji nowy odcinek trasy tramwajowej w ciągu
ulic Towarowej, Letniej i Starej (od Srebrzyńskiej do
Limanowskiego).
Zlikwidowano składy trzywagonowe na linii 8 (2 pociągi) i
linii 11 (9 pociągów). |
20 stycznia
1969
Wprowadzono obsługę jednoosobową na linii autobusowej 59. |
18 lutego 1969
Uruchomiono sygnalizację świetlną między mijankami na
odcinku od Mirosławic do Lutomierska. |
14 marca 1969
W związku z budową wiaduktu na ul. Kopcińskiego, na
odcinku od Tuwima do Armii Czerwonej zdemontowano sieć
trakcyjną. |
24 marca 1969
Rozpoczęto remont torowiska na ulicach Ogrodowej i
Północnej (od Zachodniej do Franciszkańskiej).
Remont zakończono 18 maja. |
26 marca 1969
Oddano do użytku elektryczną zwrotnicę na pl. Kościelnym
(skręt w ul. Łagiewnicką). |
8 kwietnia
1969
Rozpoczęto remont torowiska na ul. Narutowicza (od Armii
Ludowej do Tramwajowej). Remont zakończono 15 czerwca. |
21 kwietnia
1969
Na ul. Zgierskiej (od Julianowa do Helenówka) rozpoczęto
wymianę sieci trakcyjnej. Prace zakończono 30 kwietnia. |
28 kwietnia
1969
Uruchomiono nową pospieszną linię autobusową G. |
1 maja 1969
Wprowadzono na linii
60 samoobsługę. Dotychczas była obsługa jednoosobowa. |
16 maja 1969
Rozpoczęto remont torowiska na ul. Nowotki (od
Kopcińskiego do Konstytucyjnej). |
23 maja 1969
Na okres letni
wprowadzono na linii tramwajowej 42 składy trzywagonowe. |
20 maja 1969
Wycofano z eksploatacji ostatnie dwa wagony doczepne
Lilpop LRL. Numery 1155 i 1158. |
30 maja 1969
Przy ul. Smugowej
oddano do użytku nowy dworzec autobusowy PKS Łódź-Północ. |
1 czerwca 1969
Zlikwidowano pospieszną linię autobusową G. Na jej trasie
uruchomiono nową linię autobusową 78. |
2
czerwca 1969
Na linii tramwajowej
14 wprowadzono w dni powszednie składy trzywagonowe.
Rozpoczęto wymianę sieci trakcyjnej z Konstantynowa Łódzkiego
(pl. Wolności) do Lutomierska (pętla). Prace prowadzono do 30
czerwca w godzinach od ok. 7:00 do 13:00. W tym czasie
kursowały autobusy komunikacji zastępczej. |
15 czerwca
1969
Wprowadzono ruch jednokierunkowy na ul. Próchnika i
Rewolucji 1905 r. (od Żeromskiego do Uniwersyteckiej) w
kierunku wschodnim. Wprowadzono ruch jednokierunkowy na ul.
Jaracza i Więckowskiego (od Uniwersyteckiej do Żeromskiego) w
kierunku zachodnim. W pierwszym etapie od 26 maja wprowadzono
ruch jednokierunkowy na wyżej wymienionych ulicach od
Zachodniej do Żeromskiego. |
1 lipca
1969
Wprowadzono samoobsługę na linii autobusowej 54. |
11 sierpnia
1969
Rozpoczęto wymianę sieci trakcyjnej na
odcinku Brus (zajezdnia) -
Konstantynów Łódzki (pl. Kościuszki). Prace prowadzono do 21
sierpnia w godzinach od ok. 7:30 do 11:30. W tym czasie
kursowały autobusy komunikacji zastępczej. |
12 września
1969
MPK-Łódź otrzymało pierwsze cztery samochody wieżowe na
podwoziu Star-28. Pojazdy wyposażono w łódzkiej WUKO
(Wytwórnia Urządzeń Komunalnych) |
15 września
1969
Oddano do
eksploatacji krańcówkę autobusową na ul. Grabieniec przy
Teresy. |
27 października
1969
Uruchomiono nowe linie autobusowe 75 bis i B bis.
Rozpoczęto wielomiesięczny remont ul. Czerwonej wraz z wymianą
torowiska. Tramwaje linii 6 skierowano inną trasą. |
14 listopada
1969
Wprowadzono do
eksploatacji pierwszy autobus Ikarus 556 nr 501.
|
|
1970 |
|
|
18 stycznia
1970
Przywieziono do Łodzi wagony 802N. Rozładowano je na
rampie koło bocznicy kolejowej przy ul. Kilińskiego. |
2 lutego 1970
Wprowadzono samoobsługę na liniach autobusowych 53, 69,
73.
Na linii pospiesznej D wprowadzono trzy autobusy przegubowe
Jelcz 021. Było to po 57 druga linia, gdzie skierowano
przegubowce. |
1 marca 1970
Wprowadzono samoobsługę na linii autobusowej 69 bis. |
6 kwietnia
1970
Zlikwidowano nocne linie tramwajowe 104, 105, 106, 107.
Uruchomiono nowe nocne
linie autobusowe 154 i 155.
Uruchomiono ponownie pospieszną linię autobusową G. |
27 kwietnia
1970
W Łodzi pokazano wystawę
Ikarusów zorganizowaną przez
firmę Mogürt. Na wystawie
zaprezentowano Ikarusy 556, 180 oraz po raz pierwszy modele
serii dwieście: 230, 242 (pierwszy pokaz w Polsce) oraz 250. |
10 maja 1970
Wprowadzono na linii
tramwajowej 9 składy trzywagonowe. Kursowały do 4
października. |
17 maja 1970
Na okres letni
wprowadzono na liniach tramwajowych 1 i 15 składy
trzywagonowe. |
1 czerwca 1970
Rozpoczęto wymianę
torowiska na ul. Kopernika i Gdańskiej (od Żeromskiego do
Struga). Remont zakończono 11 września. |
8 czerwca 1970
Wprowadzono do
planowej eksploatacji wagony typu 802N. |
11 czerwca
1970
Oddano do
eksploatacji nową krańcówkę tramwajową na ul. Tuwima (za
wiaduktem na ul. Kopcińskiego). |
25 czerwca
1970
Rozpoczęto remont
torowiska na ul. Bratysławskiej i Karolewskiej (od
Krzemienieckiej do Oszczepowej). |
28 czerwca
1970
W okresie letnim w dni świąteczne uruchomiono nową linię
autobusową "zieloną" z ul. Bazarowej do Grotnik. Linia
zakończyła kursowanie 13 września. |
3 lipca 1970
Rozpoczęto remont
torowiska na ul. Rzgowskiej (od pl. Niepodległości do
Dąbrowskiego). Remont zakończono 10 sierpnia. |
13 lipca 1970
Rozpoczęto remont torowiska na ul. Nowomiejskiej i
Zgierskiej (do Północnej do pl. Kościelnego). Remont
zakończono 30 października. |
1 sierpnia
1970
Rozpoczęto budowę
dyspozytorni i poczekalni na krańcówce tramwajowej Tuwima. W
związku z tym tramwaje na czas budowy mogły korzystać
wyłącznie z wewnętrznego toru pętli. |
17 sierpnia
1970
W dniach 17 i 18
sierpnia dokonano wymiany torowiska na pętli Kolej Obwodowa.
W tych dniach tramwaje kończyły trasę na rondzie Titowa.
|
8 września
1970
Rozpoczęto przebudowę węzła torowego
Wólczańska/Wróblewskiego. |
19
października 1970
Uruchomiono lokalną komunikację autobusową w Zgierzu.
Linie 1, 1 bis, 2. |
24
października 1970
Oddano po remoncie
torowisko na ul. Przybyszewskiego (od krańcówki przy torze
kolejowym do ?) |
6 listopada
1970
Oddano do eksploatacji nową trasę tramwajową na ul.
Promińskiego (od Przybyszewskiego do Armii Czerwonej) i
Kopcińskiego (od Armii Czerwonej do Narutowicza wraz z
wiaduktem). Powstały nowe węzły torowe na skrzyżowaniach
Armii Czerwonej/Promińskiego/Kopcińskiego i Narutowicza/Kopcińskiego.
Oddano po remoncie
torowisko na ul. Zielonej (brak danych na jakim odcinku) |
27 listopada
1970
Oddano do użytku dystrybutor paliwowy na terenie będącej w
budowie zajezdni przy ul. Limanowskiego. Autobusy linii 74,
76, 78, B i B bis tankowały tam przed zjazdami do zajezdni
Helenówek. |
7 grudnia 1970
Ukończono przebudowę węzła Wólczańska/Wróblewskiego oraz
oddano po remoncie torowisko na ul. Czerwonej. Dotychczasowe
tory w jezdni zdemontowano. Nowe ułożono na wydzielonym
pasie po północnej stronie jezdni.
Wprowadzono samoobsługę na linii autobusowej 78. |
| |