KALENDARIUM
STRONA GŁÓWNA
 

Kalendarium 1901 - 1920
 

1901     1902     1903     1904     1905     1906     1907     1908     1909     1910

1911     1912     1913     1914     1915     1916     1917     1918     1919     1920
 

Kalendarium z innych lat

1881-1900
1921-1940
1941-1960
1961-1970
1971-1980
1981-1990
1991-2000
 

1901

13 sierpnia 1901
Z powodu wielu skarg pasażerów na obsługę tramwajów, dyrekcja KEŁ postanowiła, aby w wagonach umieścić tzw. skrzynki skarg. Pokrzywdzony pasażer miał mieć możliwość napisania od ręki skargi i szybkiego jej załatwienia. Z uwagi na duży stopień analfabetyzmu brak danych na temat dalszej realizacji tego projektu.
 

1902

1903

1904

1905

1 maja 1905
W wyniku akcji PPS z okazji Święta Majowego od południa wstrzymano ruch tramwajów w mieście.
 

23 czerwca 1905
Pod wpływem agitacji PPS łódzcy tramwajarze przystąpili do kolejnego strajku.
 

31 lipca 1905
Wydłużono trasę tramwajową w Pabianicach od mijanki przy ulicy Kaplicznej do Magistratu.
 

30 września 1905
O godz. 17:37 przy zbiegu ulic Piotrkowskiej i Nawrot został zastrzelony w tramwaju Juliusz Kunitzer. Zginął od kuli bojowca PPS. Pochowany został na cmentarzu przy ul. Ogrodowej w Łodzi.
 

17 października 1905
Rozpoczęto kolejną falę strajków. Do końca roku tramwaje nie jeździły w następujących okresach:
od 19 października do 6 listopada 1905, 15 grudnia 1905, od 22 grudnia 1905 do 6 stycznia 1906.
Na przełomie lat 1905 i 1906 nie jeździły również tramwaje do Pabianic i Zgierza.
 

1906

9 stycznia 1906
Odbył się strajk pracowników KEŁ. Do końca roku tramwajarze strajkowali jeszcze w dniach: 29 marca, 18 kwietnia, 17 lipca, 17 września.
 

24 kwietnia 1906
Decyzją Zarządu Konsorcjum postanowiono wypłacić dzieciom pracowników ŁWEKD zapomogi szkolne w wysokości 10 rubli rocznie na każde dziecko.
 

14 sierpnia 1906
Z inicjatywy ówczesnego Dyrektora KEŁ Józefa Witkowskiego otwarto Szkołę Elementarną dla dzieci pracowników KEŁ. W budynku przy ul. Targowej dziesięcioro dzieci konduktorów, motorniczych i pracowników biurowych KEŁ pobierało nauki z zakresu czytania, pisania, rachunków i przyrody. Pierwszym Kierownikiem Szkoły został Jan Mordas.
 

1907

9 kwietnia 1907
Car Mikołaj II podpisał zezwolenie na utworzenie spółki akcyjnej p.n. "Towarzystwo Łódzkich Wąskotorowych Elektrycznych Kolei Dojazdowych". Formalnie Towarzystwo ŁWEKD powstało 14 lipca 1908 roku.
 

17 maja 1907
Rozpoczął się 12-dniowy strajk pracowników KEŁ.
 

maj 1907
Mieszkańcy Dołów i Zarzewa zbierali podpisy pod petycją w sprawie budowy nowych tras tramwajowych, które dojeżdżałyby do znajdujących się tam cmentarzy.
 

31 maja 1907
W wyniku kolejnego strajku tramwajarzy unieruchomiona została elektrownia. Do ściągnięcia wagonów z ulic miasta użyto koni.
 

21 czerwca 1907
Decyzją Zarządu ŁWEKD utworzono bibliotekę dla jej pracowników.
 

1908

maj 1908
Spółka KEŁ zatrudniła dwóch lekarzy zakładowych - doktorów Jasińskiego i Wisłockiego. Jednocześnie ustalono zasady korzystania z pomocy i opieki medycznej oraz wydawania leków.
 

20 maja 1908
Wprowadzono 10-godzinny dzień pracy we wszystkich oddziałach i warsztatach służby drogowej i pracowników górnej sieci.
 

25 maja 1908
W  wyniku trwającego od 1904 r. sporu o fragment bezprawnie ułożonego toru na ul. św. Anny, Zarząd KEŁ podjął decyzję o ułożeniu nowego toru na ul. Pańskiej do ul. Radwańskiej z jednoczesną likwidacją torów na ul. Św. Anny i ul. Długiej. Otwarcie nowego odcinka zaplanowano na 6 lipca 1908 r.
 

10 czerwca 1908
Rozpoczęto demontaż torowiska na ulicach Św. Anny i Długiej od ul. św. Anny do ul. Radwańskiej. Był to pierwszy przypadek likwidacji trasy tramwajowej w Łodzi.
 

27 czerwca 1908
Władze carskie zarejestrowały Związek Zawodowy pod nazwą "Stowarzyszenie Wzajemnej Pomocy Pracowników Tramwajowych".
 

14 lipca 1908
Powstało formalnie Towarzystwo Łódzkich Wąskotorowych Elektrycznych Kolei Dojazdowych (ŁEWKD).
 

7 listopada 1908
Spółka KEŁ wykupiła plac przy ul. Tramwajowej 4.
 

1909

1 stycznia 1909
Zarząd ŁWEKD przeniósł siedzibę na ul. Mikołajewską 21 (obecnie Sienkiewicza).
 

24 października 1909
Zarząd KEŁ przedstawił władzom miasta projekt przedłużenia trasy na ul. Milsza - Milscha (obecnie Kopernika) do Dworca Kaliskiego.
 

grudzień 1909
W związku z planami uruchomienia tras tramwajowych z Łodzi do Aleksandrowa, Rudy Pabianickiej i Konstantynowa ŁWEKD rozpoczęły zakup czteroosiowych wagonów silnikowych oraz dwuosiowych doczep typu U104.
 

23 grudnia 1909
Spółka KEŁ zamówiła w brukselskiej fabryce "Les Atelliers Metallurgique, Bruxelles" 20 dwuosiowych wagonów doczepnych "belgijskich".
 

1910

22 lutego 1910
Oddano do użytku odcinek trasy tramwajowej od Szosy Pabianickiej do Rudy Pabianickiej.
 

25 lutego 1910
Oddano do użytku trasę tramwajową z Łodzi do Aleksandrowa Łódzkiego.
 

20 kwietnia 1910
Spółka ŁWEKD zakupiła teren Bałuckiego Rynku, gdzie w przyszłości miała powstać wspólna krańcówka dla podmiejskich linii tramwajowych.
 

17 grudnia 1910
Oddano do użytku trasę tramwajową z Łodzi do Konstantynowa Łódzkiego oraz zajezdnię Brus.
 

1911

1911
Oddano do użytku nowy odcinek torów na ul. Nowo-Targowej (obecnie Sterlinga) i Rynku Targowym (obecnie pl. Dąbrowskiego).
 

28 maja 1911
Podpisano kontrakt dzierżawny na plac o powierzchni 25 m² na Nowym Rynku (obecnie pl. Kilińskiego) w Zgierzu. Kontrakt zawarły między sobą władze Zgierza i ŁWEKD z zamiarem wybudowania poczekalni na krańcówce.
 

30 listopada 1911
Decyzją zarządu ŁWEKD podjęto następujące decyzje: przy remontach głównych wagonów silnikowych postanowiono część  wagonów II klasy przemalować na czerwono. Na dachach wagonów doczepnych zaczęto mocować tablice informujące o linii, na której kursuje pociąg.
 

1912

22 marca 1912
W południe KEŁ uruchomiła sieć publicznych zegarów elektrycznych dla ujednolicenia czasu w całym przedsiębiorstwie. Zegar-matkę umieszczono  w budynku Dyrekcji przedsiębiorstwa przy na ul. Tramwajowej. Stąd przekazywany był sygnał do zegarów na Nowym Rynku, pl. Kościelnym oraz  krańcówkach "Cmentarze" i "Helenów".
 

1 maja 1912
Władze Zgierza i ŁWEKD podpisały projekt warunków budowy trasy tramwajowej od stacji kolejowej w Zgierzu ulicami: Towarową, Wesołą, Długą do końca ul. Łęczyckiej.
 

13 czerwca 1912
W tym dniu miał miejsce wypadek, w którym podczas napadu na tramwaj linii pabianickiej zginął konduktor. Dyrekcja ŁWEKD wyznaczyła nagrodę w wysokości 500 rubli za schwytanie zabójców.
 

26 czerwca 1912
W szkole dla dzieci pracowników KEŁ odbył się tzw. popis, czyli rodzaj olimpiady lub konkursu wiedzy. Uczniowie dysponujący największą wiedzą otrzymywali nagrody.
 

październik 1912
Mieszkańcy ul. Rzgowskiej zwrócili się do Zarządu KEŁ z prośbą o budowę trasy tramwajowej na ich ulicy. Jednocześnie prasa donosiła wówczas, że KEŁ do czasu rozstrzygnięcia sprawy przedłużenia koncesji nie będzie budować żadnych nowych tras.
 

1913

10 października 1913
Oddano do użytku trasę tramwajową od krańcówki "Leśniczówka" do Dworca Kaliskiego. Linię uruchomiono 20 października 1913 r. o godz. 12.00.
 

1914

9 kwietnia 1914
Władze Zgierza i ŁWEKD podpisały projekt warunków budowy i eksploatacji dla dwóch tras tramwajowych w Zgierzu: na ul. Długiej od Nowego Rynku do Magistratu, na Starym Rynku (niezrealizowany) oraz od granicy miasta: ul. Łódzką, Starym Rynkiem, ul. Łęczycką do ogrodu miejskiego. Po wybudowaniu trasa ta stałą się na terenie Zgierza fragmentem późniejszej trasy linii ozorkowskiej.
 

20 lipca 1914
Zarząd ŁWEKD podjął decyzję o budowie trasy tramwajowej z Rudy Pabianickiej do Rzgowa.
 

18 listopada 1914
Dyrekcja ŁWEKD zwróciła się z prośbą do Dyrekcji KEŁ, aby wstrzymała ruch swoich wagonów, ponieważ rosyjskie władze wojskowe zażądały przewozu rannych do stacji Kolei Fabryczno-Łódzkiej. W tym czasie pod Brzezinami toczyła się jedna z najcięższych bitew I wojny światowej na froncie wschodnim.
 

1915

3 lutego 1915
Niemieckie władze policyjne wprowadziły dla osób cywilnych zakaz przejazdu na przednich pomostach wagonów silnikowych i doczepnych.
 

kwiecień 1915
Na żądanie niemieckich władz okupacyjnych KEŁ uruchomiła linię oznaczoną gwiazdą, która kursowała między zajezdnią przy ul. Tramwajowej, a bocznicą kolejową stacji Łódź - Kaliska. Linia służyła wyłącznie do bezpłatnego przewozu urzędników kolejowych. Wagon kursował na niej trzy razy dziennie.
 

kwiecień 1915
Na żądanie władz okupacyjnych KEŁ przebudowała dwa wagony silnikowe i dwa doczepne na sanitarne oraz jedną doczepę na karawan.
 

1 września 1915
Kierownikiem Szkoły KEŁ zostaje Andrzej Kotynia. Zastępuje na stanowisku powołanego do wojska Jana Mordasa.
 

3 grudnia 1915
Zarząd ŁWEKD otrzymał od władz niemieckich rozkaz budowy linii z Rudy Pabianickiej do Kruszowa przez Rzgów i Tuszyn.
 

31 grudnia 1915
Rozpoczął się 13 dniowy strajk pracowników KEŁ.
 

1916

8 kwietnia 1916
Zarząd ŁWEKD podjął decyzję o budowie trasy ze Zgierza do Ozorkowa.
 

18 kwietnia 1916
Otwarcie trasy z Rudy Pabianickiej przez Rzgów, Tuszyn do Kruszowa. Trasa ta została zbudowana na polecenie władz niemieckich i obsługiwana była trakcją parową.
 

5 listopada 1916
"Godzina Polski" na swoich łamach opisuje obchody 10-lecia istnienia Szkoły dla dzieci pracowników KEŁ. Z tej okazji w kościele pw. św. Krzyża odbyła się msza dla dzieci i ich rodziców, nauczycieli oraz protektorów Szkoły. Zapowiedziano także budowę nowego gmachu szkolnego (pozostał jedynie w planach). Szkołą z okazji 10 rocznicy powstania wzbogaciła się o nowe pomoce naukowe, a biblioteka nauczycielska zaopatrzona została w cenne dzieła o treści metodyczno-pedagogicznej.
 

29 września 1916
Rada Zarządzająca KEŁ zezwoliła w tym dniu na wydanie specjalnych biletów wolnej jazdy (zaopatrzonych w fotografie) dla dzieci pracowników KEŁ uczących się w innych szkołach niż Elementarna Szkoła KEŁ.
 

1917

1918

4 listopada 1918
Na polecenie władz okupacyjnych ŁWEKD przekazał KEŁ cztery swoje wagony towarowe, które miały być używane do przewozów półtusz z ul. Rokicińskiej do Fabryki Konserw.
 

W 1918 r. podczas remontów zaczęto montować na pomostach szyby czołowe w wagonach generacji Herbrand. Modernizacji dokonywano w KEŁ według własnego projektu.
W 1918 r. zmieniono nazwę Nowy Rynek na Plac Wolności.
 

1919

sierpień 1919
Powstała "Kooperacja Pracowników KEŁ". Kooperacja ta nosiła później nazwę Spółdzielnia Pracowników KEŁ "Siła" i miała swój sklep na północno-wschodnim rogu ul. Skwerowej i Narutowicza.
 

1920

20 kwietnia 1920
Rozpoczęto prace przy budowie trasy tramwajowej ze Zgierza do Ozorkowa.
 

5 listopada 1920
Rozpoczął się 7 dniowy strajk pracowników KEŁ.
 

1901     1902     1903     1904     1905     1906     1907     1908     1909     1910

1911     1912     1913     1914     1915     1916     1917     1918     1919     1920