Łódzkie tramwaje i autobusy

Tabor tramwajowy
Strona główna

Wagon "hanowerski"
1901 - 1911

 

Wagon "hanowerski" przed halą zajezdni przy ul. Tramwajowej. Foto: ze zbiorów MKM MPK-Łódź; ok. 1901 r.
 

Typ: "hanowerski"
Producent: Hannoversche Holzbearbeitungs und  Waggonfabriken (vormala Max Menzel) A. G.
Rok budowy: 1901
Liczba pojazdów: 10
Numery taborowe: 51 - 60
Pierwszy przydział: KEŁ (zajezdnia Tramwajowa)
Ostatni przydział: KEŁ (zajezdnia Tramwajowa)
Data wpisu pierwszego pojazdu: 1901 r.
Data skreślenia ostatniego pojazdu: 1911 r.

NADWOZIE
Konstrukcja: drewniana, szkielet oparty na ramie nośnej o konstrukcji metalowo-drewnianej
Długość: 11000 mm
Szerokość: 2000 mm
Wysokość: brak danych
Ciężar własny: brak danych
Dach: drewniany, pokryty masą elastyczną oraz płótnem nasyconym farbą wodoodporną. Nad przedziałem pasażerskim świetlik dachowy z wychylnymi okienkami
Podłoga: drewniana
Drzwi zewnętrzne: brak
Drzwi wewnętrzne: jednoskrzydłowe przesuwne ręcznie (oddzielały pomost od przedziału pasażerskiego)
WNĘTRZE
Rodzaj siedzeń: drewniane ławki wzdłuż okien
Liczba miejsc siedzących:
32
Liczba miejsc stojących: 16 (tylko na pomostach
Ogrzewanie: brak ogrzewania
Oświetlenie: brak danych
Wentylacja: za pomocą wąskich okien w przedziale pasażerskim oraz świetlików dachowych

PODWOZIE
Liczba wózków:
2
Liczba osi:
4
Rozstaw osi: brak danych
Średnica kół: 640 mm i 840 mm
Typ silnika/moc: brak danych
Hamulce: elektryczny - obsługiwany korbą nastawnika oraz ręczny klockowy do umiejscawiania - obsługiwany korbą


Odbierak prądu: typ rolkowy (1 szt.)




 

 

"Hanowery" były pierwszymi czteroosiowymi tramwajami kursującymi na liniach miejskich. Ich nadwozie spoczywało na dwóch wózkach tzw. systemu trakcji maksymalnej (maximum traction truck). Przedział pasażerski był wewnątrz podzielony na dwie części. Nieco ponad 1/3 długości zajmował przedział klasy I, pozostałą część stanowiła klasa II. Wagony dostarczono do Łodzi drogą kolejową wiosną 1901 roku. Wszystkie przydzielono do zajezdni przy ul. Tramwajowej.

Eksploatacja wagonów "hanowerskich" przebiegała w Łodzi nienajlepiej. Od samego początku wadliwe okazały się układy hamulcowe, o czym poinformowano dostawcę. W 1902 roku zastosowano w układzie hamulcowym zmiany konstrukcyjne, zaproponowane przez producenta. Wagony źle sprawowały się na ostrych łukach. Często się wykolejały. Fakt ten potwierdzać mogą nieliczne fotografie, na których wagony "hanowerskie" widać głównie na linii 1, kursującej z pl. Kościelnego do Górnego Rynku. "Jedynka" przez wiele lat miała trasę przebiegającą w linii prostej.

Pod koniec dekady odstawiono pięć wagonów z uwagi na zły stan techniczny nadwozi. Zamierzano zastąpić je nowymi, krótszymi o ponad metr. W wyniku niekorzystnych propozycji cenowych od producenta, zakupu nie zrealizowano. Ostatecznie w 1911 roku wszystkie wycofano z ruchu. Ich wyposażenie elektryczne zamontowano w nowych Herbrandach GE, które otrzymały w spadku również numerację taborową. Losy wagonów po zakończeniu eksploatacji są nieznane.
 

 
Rozładunek wagonu "hanowerskiego".
Łódź, bocznica przy ul. Tramwajowej.
Foto: ze zbiorów MKM MPK-Łódź; 1901 r.

 
  Wagon "hanowerski" w składzie z doczepą "petersburską".
Łódź, Nowy Rynek.
Foto: ze zbiorów Wojciecha Dębskiego; ok. 1905 r.

 
 

Wagon "hanowerski" z doczepą na linii 1.
Łódź, ul. Piotrkowska.
Foto: ze zbiorów Wojciecha Dębskiego; ok. 1905 r.

 

 

Wagon "hanowerski" z doczepą na linii 1.
Łódź, ul. Piotrkowska.
Foto: ze zbiorów Wojciecha Dębskiego; ok. 1905 r.

 

Stany inwentarzowe

Rok

Stan na koniec roku

Wpisano sztuk

Numery taborowe pojazdów przyjętych na inwentarz

Skreślono sztuk

Numery taborowe pojazdów skreślonych z inwentarza

1901 10 10

51 - 60

-  
1902 10 -   -

 

1903 10 -   -  
1904 10 -   -  
1905 10 -   -  
1906 10 -   -  
1907 10 -   -  
1908 10 -   -  
1909 10 -   -  
1910 10 -   -  
1911 - -   10

51 - 60

   

Tabor tramwajowy
Strona główna
 

Strona utworzona 23.12.2008

©
Wojciech Dębski
 Rozpowszechnianie oraz publikacja materiałów zawartych na tej stronie wyłącznie za zgodą autora.