Łódzkie tramwaje i autobusy

Tabor tramwajowy
Strona główna

 
Wagon silnikowy 2N1
1950 - 1989
 

informacje            rysunki             foto-galeria              stany inwentarzowe

Typ: 2N1
Producent:
Stocznia nr 3. Gdańsk
Lata budowy: 1950, 1951
Ilość pojazdów: 48


Pierwszy przydział: MZK (zajezdnia Tramwajowa, Dąbrowskiego)
Ostatni przydział: MPK (zajezdnia Chocianowice)
Data wpisu pierwszego pojazdu: 20.02.1950 r.
Data skreślenia ostatniego pojazdu: 29.11.1989 r.

Długość: 10400 mm
Szerokość: 2173 mm
Wysokość: 3145 mm
Ciężar własny: 13000 kg
Ilość miejsc siedzących: 16
Ilość miejsc stojących: 66
Typ silnika: Crompton, LT-31
Moc silnika: 2 x 60 kW
Wózek dwuosiowy: 1 szt.
Rozstaw osi: 3000 mm
Średnica kół tocznych: 800 mm

Budowa
Konstrukcja wagonu była całkowicie stalowa, a drewniane wyposażenie wnętrza było jedynie elementem wykończenia. Wagon wyposażony był w cztery jednoskrzydłowe drzwi przesuwne, otwierane i zamykane ręcznie. Pudło było samonośne (wszystkie jego części brały udział w przenoszeniu naprężeń). Spoczywało na czterech resorach piórowych, wspartych na ramie wózka. Rama, wykonana z belek stalowych, osadzona była na czterech resorach piórowych. Dzięki podwójnemu odresorowaniu nadwozie wagonu miało odczuwać mniejsze wstrząsy wywołane nierównościami toru.
Okna boczne przedziału pasażerskiego były dzielone w górnej części i otwierane uchylnie. Od 1951 r. montowano dwuczęściowe okna, z których górne było przesuwne. Na słupkach bocznych znajdowały się kierunkowskazy, z przodu jeden reflektor główny i światełko odblaskowe.
Wewnątrz wagon posiadał drewnianą podłogę wykończoną listwami. Poziom podłogi przedziału pasażerskiego znajdował się wyżej od poziomu na pomostach. Oprócz stopnia, przedział pasażerski ogradzały od pomostów niewielkie ścianki działowe. Drewniane krzesełka, na których pasażerowie siedzieli na przeciw siebie, były pojedyncze i podwójne. W sumie było 16 miejsc siedzących.

Kolorystyka
Pierwotnie wagony pomalowane były na kremowo - niebiesko z bordowym pasem, biegnącym wokół dolnej krawędzi okien. W 1951 r. rozpoczęto dostawy wagonów w malowaniu kremowo - czerwonym. Łącznie spośród 45 fabrycznie dostarczonych pojazdów 38 było kremowo - niebieskich i 7 kremowo - czerwonych. Przed 1956 r. wszystkie wagony ujednolicono, zastępując kolor niebieski czerwonym. Malowanie wozów liniowych do końca ich służby nie uległo zmianie.
Dostawy
Wagon silnikowy typu N zaprezentowano publicznie po raz pierwszy na Międzynarodowych Targach Poznańskich, pod koniec kwietnia 1949 r. Pierwszy egzemplarz dla Łodzi wyprodukowano w Stoczni Gdańskiej i sprowadzono na testy w lutym 1950 r. Od kwietnia następowały już seryjne dostawy, a pierwszych sześć wozów wprowadzono do ruchu liniowego 21.07.1950 r. Łącznie do końca roku dostarczono 30 pojazdów (nr 181 - 210), a w 1951 r. kolejne 15 (nr 211 - 225). Oprócz pojazdów fabrycznie nowych sprowadzono do Łodzi także trzy wagony używane. Z Legnicy (nr 246 - 1953 r.), Jeleniej Góry (289 - 1954 r.) Bielska Białej (405 - 1970 r.).

"Łódzki Express Ilustrowany" - 22.07.1950 r.

 

"Dziennik Łódzki" - 22.07.1950 r.

Przydział
W latach 1950 - 1951 wagony przydzielono do zajezdni na ul. Tramwajowej i ul. Dąbrowskiego. Podział był stosunkowo równy - wozy z numerami nieparzystymi stacjonowały na Tramwajowej, wozy z numerami parzystymi na Dąbrowskiego. Kilka lat później wóz 197 przeniesiono na Helenówek, gdzie przez jakiś czas obsługiwał linie podmiejskie. W latach 70. niemal wszystkie wozy tej serii stacjonowały na Dąbrowskiego. Ostatni czynny wagon nr 216, po likwidacji wozów dwuosiowych na Dąbrowskiego, przeniesiony został w 1985 r. na Chocianowice, gdzie jeździł do końca służby.
Eksploatacja

Pierwszy wagon nr 181 wpisano na inwentarz w dniu 2.02.1950 r. Przez kilka miesięcy był testowany. Ponoć został lekko rozbity jeszcze przed wyjazdem na linię, a fakt ten dość skrzętnie ukryto przed prasą. Do ruchu liniowego wagony wprowadzono uroczyście w dniu 21.07.1950 r. Wówczas było ich już na stanie 18 sztuk. Nowe tramwaje skierowano na linię 11. W następnych dniach włączono do ruchu kolejne wozy, które stopniowo zaczęły jeździć na innych liniach miejskich. W drugiej połowie lat 50. wóz 197 przeniesiono na Helenówek, gdzie zamontowano mu na dachu po dwa reflektory z każdej strony. Przez kilka lat obsługiwał linie do Ozorkowa i Aleksandrowa.
    Wagony 2N nie były przez pasażerów zbyt lubiane ze względu na duże drzwi, które otwierały i zamykały się bardzo ciężko. Tak było niemal do końca eksploatacji wozów z pierwszych dostaw, w których poza zmniejszeniem przednich drzwi nie przeprowadzono większych modernizacji. Ich konstrukcja, mocno wzorowana na wagonach KSW, była nieco słabsza od wagonów z późniejszych lat. Seria z 1951 r. posiadała już mniejsze okna i grubsze słupki boczne. Po latach okazało się, że wagony z rocznika 1950 zniosły najgorzej przeciążenia, a nadwozia zaczęły ulegać odkształceniom. Po dwudziestoletniej eksploatacji zdecydowana większość miała pozarywane pomosty.
    W pierwszej połowie lat 70., rozpoczęto likwidować 2N1, które mimo niedużego wieku np. w stosunku do Lilpopów, były już mocno wyeksploatowane. W pierwszej kolejności kasowano te dwukierunkowe bez modernizacji. W ruchu pozostawiono kilka wagonów z rocznika 1951, które w wyniku modernizacji posiadały ujednolicone nadwozia z wagonami 5N i automatyczne drzwi harmonijkowe. Większość z nich wycofano w latach 1980 i 1981. Ostatni jeżdżący na Chocianowicach egzemplarz skreślono z inwentarza 29.11.1989 r. (w
óz 3216 ex 216). Był to najdłużej jeżdżący liniowo wagon generacji N w Łodzi.
    Do czasów obecnych zachow
ało się kilka egzemplarzy 2N1, które przed wielu laty przebudowano na techniczne oraz ciekawie zmodernizowany wagon szkoleniowy. Zachowało się też kilka nadwozi na działkach u osób prywatnych.
Modernizacje
Wagony z rocznika 1950 przeszły niewielkie zmiany konstrukcyjne i niemal wszystkie eksploatowano w wersji dwukierunkowej do końca służby. W części wagonów z rocznika 1951, już w wersji z oknami opuszczanymi, przeprowadzono w latach 60. i 70. dość zaawansowane remonty, dostosowując je wyglądem do wozów typu 5N.
    Dostawy i eksploatacja wagonów 2N1 szybko ujawniła ich wadę - duże, jednoskrzydłowe drzwi. Zimą pozostawały często otwarte i wyziębiały wnętrze, które nie posiadało dodatkowych ścianek działowych wzorem wagonów przedwojennych. Pod koniec 1951 r. zaprojektowano w łódzkim MPK węższe przednie drzwi, które w założeniu pełniły rolę wyjściowych (przy dużych wejściowych był konduktor) i miały zimą częściowo poprawić warunki pracy motorniczego oraz ułatwić ich obsługę pasażerom. Otwór drzwiowy został pomniejszony prawie o połowę. Dokumentacja ta trafiła do chorzowskiego "Konstalu" i od 1952 r. rozpoczęto już produkcję z wąskimi przednimi drzwiami, a nowe wagony oznaczono typem 2N2.
    Podczas pierwszych remontów, w połowie lat 50., rozpoczęto w wozach 2N1 likwidować z przodu duże drzwi, ujednolicając je z wozami typu 2N2. Podobnie uczyniono z czołowymi szybami i wycieraczkami. W związku ze zmniejszeniem prześwitu przednich drzwi, wejścia na dach we wszystkich wagonach przeniesiono do tylnych drzwi. Pod koniec lat 50. zaczęto na czołach montować dodatkowe światełka pozycyjne tzw. "rubinki" oraz lusterka boczne.
    W 1965 i 1966 r. przeprowadzono bardziej zaawansowane modernizacje. Podczas kompleksowej przebudowy pomostów nadwozie dostosowano do typu 5N. Dotyczyło to wyłącznie kilku wozów z 1951 r. Kolejne modernizacje wykonane w latach 1968 i 1969 były znacznie prostsze i ograniczały się w zasadzie do likwidacji jednego stanowiska dla motorniczego oraz drzwi po lewej stronie. Ciekawostką był wagon nr 405, który sprowadzono w 1970 r. z Bielska Białej w wersji niemal fabrycznej i eksploatowano go do 1974 r. Był to wówczas jedyny wagon silnikowy z dużymi drzwiami z przodu.
    W latach 1970 - 1971 zamontowano w kilku dwukierunkowych wozach 2N1 hamulce szynowe i gniazda wielokrotnego sterowania. Zlikwidowano w nich także podwójne siedzenia. Większość  zakończyła jednak służbę bez dodatkowego wyposażenia. Ciekawej modernizacji dokonano w 1975 r. w wagonie 193, który jako jedyny z rocznika 1950 przebudowano na 5N z drzwiami harmonijkowymi. Nigdy jednak nie jeździł w ruchu liniowym i od razu przeznaczony został do nauki jazdy. Istnieje on do dnia dzisiejszego. Rodzaje modernizacji przedstawiono na
rysunkach.

Foto-galeria

początki eksploatacji

 

Opis: Nowe wagony 2N1 przed pierwszymi wyjazdami na linię 11
z zajezdni przy ul. Tramwajowej.
Foto: ze zbiorów MKM MPK-Łódź; 21.07.1950 r.

Opis: 2N1 - 197 w pierwszym dniu eksploatacji podczas
wyjazdu na linię 11 z zajezdni przy ul. Tramwajowej.
Foto: ze zbiorów MKM MPK-Łódź; 21.07.1950 r.

   

Opis: 2N1 - 186 z doczepą jako linia 7 na pl. Niepodległości.
Foto: ze zbiorów MKM MPK-Łódź; 1951 r.

Opis: 2N1 - 198 z doczepą jako linia 20 na pl. Niepodległości.
Foto: ze zbiorów MKM MPK-Łódź; 1951 r.

   

służba w latach 1955 - 1970

   

Opis: 2N1 - 192 z doczepą jako linia 19 na ul. Gdańskiej
przy Kopernika.
Foto: ze zbiorów Wojciecha Dębskiego; ok. 1956 r.

Opis: 2N1 - 207 + 5ND jako linia 16 po kolizji na ul. Łagiewnickiej.
Foto: Marian Linczewski; 16.08.1966 r.
 

   

Opis: 2N1 - 222 + 5ND + 5ND jako linia 21, 5N - 180 + 5ND + 5ND
jako linia 5 na krańcówce Żabieniec.
Foto: Ze zbiorów MKM MPK-Łódź; 1968 r.

Opis: 2N1 - 184 + 5ND - 696, Lilpop II + Sanok jako linia 14.
Skrzyżowanie ul. Żeromskiego i Świerczewskiego.
Foto: Ze zbiorów MKM MPK-Łódź; 1968 r.

   

lata 70. XX w. - koniec eksploatacji dwukierunkowych 2N1

   

Opis: 2N1 - 200 + 5ND + 5ND jako linia 10.
Ulica Obrońców Stalingradu.
Foto: Ze zbiorów MKM MPK-Łódź; ok. 1971 r.

Opis: 2N1 - 205 + 5ND + 5ND jako linia 10.
Ulica Główna przy Piotrkowskiej.
Foto: Ze zbiorów Wojciecha Dębskiego; 1972 lub 1973 r.

   

ostatnie lata eksploatacji

   

Opis: Zmodernizowany 2N1 - 215 + 5ND jako linia 5 na
krańcówce przy ul. Północnej.
Foto: Olle S. Nevenius; 06.1980 r.

Opis: Zmodernizowany 2N1 - 6 + 5ND jako linia 24.
Ulica Struga przy Piotrkowskiej.
Foto: ze zbiorów Wojciecha Dębskiego; 1984 lub 1985 r.

   

po zakończeniu służby pasażerskiej

 

 

Opis: Kilka wagonów po wycofaniu z ruchu przebudowano na
techniczne. Na zdjęciu pług 3088 z ZTiS.
Foto: ze zbiorów MKM MPK-Łódź; ok. 1973 r.

Opis: W 1975 r. wóz 193 zmodernizowano na szkoleniowy.
Na zdjęciu z numerem 1234 w zajezdni przy ul. Telefonicznej.
Foto: Wojciech Dębski; 31.12.2009 r.

   

 

Opis: Jedno z kilku nadwozi 2N1 jakie trafiły do okolicznych działek.
Foto: Wojciech Dębski; 28.11.2009 r.

 

   

Stany inwentarzowe

Rok

Stan na koniec roku

Wpisano sztuk

Numery taborowe pojazdów przyjętych na inwentarz

Skreślono sztuk

Numery taborowe pojazdów skreślonych z inwentarza

1950 30 30

181, 182, 183, 184, 185, 186, 187, 188, 189, 190, 191, 192, 193, 194, 195, 196, 197, 198, 199, 200, 201, 202, 203, 204, 205, 206, 207, 208, 209, 210

-  
1951 45 15

211, 212, 213, 214, 215, 216, 217, 218, 219, 220, 221, 222, 223, 224, 225

-  
1952 45 -   -  
1953 46 1

246 (z Legnicy)

-  
1954 47 1

289 (z Jeleniej Góry)

-  
1955 47 -   -  
1956 47 -   -  
1957 47 -   -  
1958 47 -   -  
1959 47 -   -  
1960 47 -   -

 

1961 47 -   -  
1962 47 -   -  
1963 47 -   -

 

1964 47 -   -  
1965 47 -   -  
1966 47 -   -

 

1967 47 -   -  
1968 47 -   -

 

1969 47 -   -

 

1970 48 1

405 (z Bielska Białej)

-

 

1971 48 -   -

 

1972 46 -   2

194, 196

1973 41 -   5

185, 199, 204, 205, 211

1974 26 -   15

181, 187, 188, 190, 192, 195, 197, 200, 202, 203, 206, 209, 219, 225, 405

W 1974 r. wóz 208 otrzymał nr 258

1975 14 -   12

182, 183, 184, 186, 193, 198, 201, 210, 212, 214, 218, 222

1976 12 -   2

189, 191

1977 11 -   1

246

1978 11 -   -  
1979 11 -   -  
1980 4 -   7

207, 213, 215, 220, 221, 223, 224

 W 1980 r. wóz 289 otrzymał numer 229
1981 2 -   2

217, 229

W 1981 r. wóz 258 otrzymał numer 239

1982 2 -   -  
1983 2 -   -  
1984 2 -   -  

W 1984 r. wóz 239 otrzymał numer 6

1985 1 -   1

6

W 1985 r. wóz 216 otrzymał numer 3216

1986 1     -  
1987 1     -  
1988 1     -  
1989 - -   1

3216

 

kolor czarny - wagony dwukierunkowe
kolor brązowy - wagony jednokierunkowe
kolor zielony - wagony zmodernizowane na typ 5N

Tabor tramwajowy
Strona główna

Strona dodana 21.10.2006


©
Wojciech Dębski

 Rozpowszechnianie oraz publikacja materiałów zawartych na tej stronie wyłącznie za zgodą autora.