Łódzkie tramwaje i autobusy

Tabor tramwajowy
Strona główna

Wagon silnikowy 2N1
1950 - 1989

 

2N1 - 198 na linii 20. Łódź, pl. Niepodległości. Foto: ze zbiorów MKM MPK-Łódź; 1951 r.

 
Typ: 2N1
Producent: Stocznia Gdańska
Lata budowy: 1950 - 1951
Ilość pojazdów: 48
Pierwszy przydział: MZK Łódź (zajezdnia Tramwajowa, Dąbrowskiego)
Ostatni przydział: MPK Łódź (zajezdnia Dąbrowskiego)
Data wpisu pierwszego pojazdu: 20.02.1950 r.
Data skreślenia ostatniego pojazdu: 29.11.1989 r.

Długość: 10400 mm
Szerokość: 2173 mm
Wysokość: 3145 mm
Ciężar własny: 13000 kg
Napęd: elektryczny, zasilany z sieci prądu stałego o napięciu 600V

PODWOZIE
Rama wózka wykonana była z belek stalowych i spoczywała na czterech resorach piórowych wspartych na maźnicach wagonu. Silniki trakcyjne zawieszone były bezpośrednio do obu osi wózka.
Liczba osi:
2
Liczba wózków: 1
Rozstaw osi wózków: 3000 mm
Średnica kół tocznych: 800 mm
Silnik: Crompton (2 szt.) lub LT-31 (2 szt.)
Moc silnika: 2 x 60kW
Hamulce:
- elektryczny, obsługiwany korbą nastawnika
- ręczny do umiejscawiania, obsługiwany korbą
NADWOZIE
Konstrukcja wagonu była całkowicie stalowa, a drewniane wyposażenie wnętrza było jedynie elementem wykończenia. Samonośne pudło (wszystkie jego części brały udział w przenoszeniu naprężeń) spoczywało na czterech resorach piórowych, wspartych na ramie wózka. Dzięki podwójnemu odresorowaniu nadwozie wagonu miało odczuwać mniejsze wstrząsy wywołane nierównościami toru.
Poziom podłogi przedziału pasażerskiego znajdował się wyżej od poziomu na pomostach. Oprócz stopnia, przedział pasażerski ogradzały od pomostów niewielkie ścianki działowe.

Podłoga: drewniana, wykończona listwami.
Siedzenia: drewniane ławki jedno- i dwumiejscowe.
Ogrzewanie: elektryczne, grzejniki umieszczone pod ławkami pasażerów.
Oświetlenie: zasilane bezpośrednio z sieci napięciem 600 V. Wagon posiadał kilka niezależnych obwodów po 5 żarówek
Wentylacja: dwa wywietrzniki dachowe oraz uchylne szybki w bocznych oknach. W wagonach z 1951 r. szyby przesuwne do dołu.
Stanowisko motorniczego: fabrycznie bez kabiny i stałego siedzenia.
Odbierak prądu: pantograf nożycowy DG2 (1 szt.). Od 1970 r. montowano również OTK1.

Ilość miejsc siedzących: 16 (pojedyncze z tworzywa)
Ilość miejsc stojących: 66
Drzwi: jednoskrzydłowe, przesuwne ręcznie
Liczba drzwi: 4

Prędkość maksymalna:
 

Wagon silnikowy typu N zaprezentowano publicznie po raz pierwszy na Międzynarodowych Targach Poznańskich, pod koniec kwietnia 1949 roku. Pierwszy egzemplarz dla Łodzi wyprodukowano w Stoczni Gdańskiej i sprowadzono na testy w lutym 1950 roku. Od kwietnia następowały już seryjne dostawy, a do ruchu liniowego wprowadzono je 21 lipca 1950 roku na linii 11.

 

Źródło: "Łódzki Express Ilustrowany" - 22.07.1950 r.

Źródło: "Dziennik Łódzki" - 22.07.1950 r.

 

Do końca 1950 roku dostarczono 30 pojazdów, a w 1951 roku kolejne 15. Oprócz fabrycznie nowych sprowadzono do Łodzi także trzy wagony używane: z Legnicy (1953 r.), Jeleniej Góry (1954 r.) i Bielska Białej (1970 r.).
Spośród 45 nowych pojazdów aż 38 było kremowo-niebieskich z bordowym pasem, biegnącym wokół dolnej krawędzi okien. W 1951 roku rozpoczęto dostawy wagonów kremowo-czerwonych.  Przed 1956 rokiem barwy ujednolicono, zastępując kolor niebieski czerwonym. Rodzaje malowania przedstawiono na rysunkach.

 

Wagon silnikowy typu 2N1 w wersji fabrycznej z 1950 roku. Numery: 181 - 210.

 

Wagon silnikowy typu 2N1 w wersji fabrycznej z 1951 r. Numery: 211 - 216, 221, 222.

 

Wagon silnikowy typu 2N1 w wersji fabrycznej z 1951 r. Numery: 217 - 220, 223 - 225

 
 
Nowe 2N1 przed inauguracyjnym wyjazdem na linię 11.
Łódź, zajezdnia ul. Tramwajowa.
Foto: ze zbiorów MKM MPK-Łódź; 21.07.1951 r.

 
  2N1 - 197 + Sanok na linii 11.
Pierwszy dzień eksploatacji wagonów 2N1.
 Łódź, zajezdnia ul. Tramwajowa.
Foto: ze zbiorów MKM MPK-Łódź; 21.07.1951 r.
 
 
2N1 - 186 z doczepą na linii 7.
 Łódź, pl. Niepodległości.
Foto: ze zbiorów MKM MPK-Łódź
  2N1 - 192 z doczepą na linii 19.
 Łódź, skrzyżowanie Gdańska/Kopernika.
Foto: ze zbiorów Wojciecha Dębskiego; ok 1956 r.
     

Pierwszy wagon nr 181 wpisano na inwentarz 20 lutego 1950 roku. Przez kilka miesięcy był testowany. Ponoć został lekko rozbity jeszcze przed wyjazdem na linię, ale fakt ten dość skrzętnie ukryto przed prasą.
Wozy 2N1 stacjonowały w zajezdniach przy ul. Tramwajowej (numery taborowe nieparzyste) i Dąbrowskiego (numery taborowe parzyste). Jeszcze w latach 50. wóz 197 przeniesiono na Helenówek, gdzie zamontowano mu na dachu po dwa reflektory z każdej strony. Przez kilka lat obsługiwał linie podmiejskie do Aleksandrowa, Zgierza i Ozorkowa.

Eksploatacja wagonów szybko ujawniła ich wadę - duże, jednoskrzydłowe drzwi. Pasażerowie skarżyli się, że ciężko się je otwiera i zamyka. Zimą często zostawały otwarte i wyziębiały wnętrze. Pod koniec 1951 roku zaprojektowano w łódzkim MPK węższe przednie drzwi, które pełniły rolę wyjściowych (przy dużych wejściowych był konduktor) i miały zimą nieco poprawić warunki pracy motorniczego oraz ułatwić ich obsługę pasażerom. Otwór drzwiowy został pomniejszony prawie o połowę. Dokumentacja ta trafiła do chorzowskiego "Konstalu" i od 1952 r. rozpoczęto już produkcję z wąskimi przednimi drzwiami. Nowe wagony oznaczono typem 2N2.

W wagonach z rocznika 1950 nie przeprowadzono zbyt wielu zmian konstrukcyjnych. Podczas pierwszych remontów czołowe pełne szyby zastąpiono dzielonymi. W związku ze zmniejszeniem prześwitu przednich drzwi, wejścia na dach we wszystkich wagonach przeniesiono koło tylnych drzwi. Pod koniec lat 50. zaczęto z przodu montować dodatkowe światełka pozycyjne tzw. "rubinki" oraz lusterka boczne.
W latach 1970 - 1971 zamontowano w kilku wozach dwukierunkowych hamulce szynowe, gniazda wielokrotnego sterowania oraz światło stopu. Wewnątrz zlikwidowano podwójne siedzenia.
Ciekawej modernizacji dokonano w 1975 roku w wagonie 193, który jako jedyny z rocznika 1950 ujednolicono z nadwoziem 5N, pozostawiając jednocześnie uchylne okienka. Zamontowano w nim również automatyczne drzwi harmonijkowe.  Wagon nie jeździł w ruchu liniowym i od razu przeznaczony został do nauki jazdy. Większość liniowych zakończyła służbę w wersji dwukierunkowej, bez dodatkowego wyposażenia. Ostatnie dwa wagony o numerach 189 i 191 w pierwotnej wersji z uchylnymi szybkami wycofano 6 sierpnia 1976 roku. Na rysunkach poniżej przedstawiono różne wersje wagonów dwukierunkowych

 

Wagon 2N1 z 1950 roku w wersji z lat 1972 - 1976.
Numery: 181, 182, 183, 185, 186, 187, 188, 190, 191 (hamulce szynowe), 192, 194, 195, 196, 197, 199, 200, 201, 202, 203, 204, 205, 209, 210.

 

Wagon 2N1 z 1950 roku w wersji z lat 1974 - 1975. Numery: 184 (dzielona szyba w dużych drzwiach, 198, 206.

 

Wagon 2N1 z 1950 roku w wersji z lat 1975 - 1976. Numery: 189, 193.

 

Wagon 2N1 nr 405 z 1951 roku bez modernizacji.
W 1970 roku sprowadzony do Łodzi z Bielska Białej i eksploatowany do 1974 roku.

 

Wagon 2N1 z 1951 roku w wersji z lat 1973 - 1974. Numery: 211, 218, 219, 225.

 

Wagon 2N1 z 1951 roku. Nr 246 w wersji z 1977 r.

 

 
2N1 - 207 + 5ND na linii 16 po kolizji.
 Łódź, ul. Łagiewnicka.
Foto: Marian Linczewski; 16.08.1966 r.
  2N1 - 184 + 5ND - 696 i Lilpop II + Sanok na linii 14.
 Łódź, skrzyżowanie Żeromskiego/Świerczewskiego.
Foto: ze zbiorów MKM MPK-Łódź; 1968 r.
     
 
2N1 - 200 + 5ND + 5ND na linii 10.
Łódź, ul. Obrońców Stalingradu.
Foto: ze zbiorów MKM MPK-Łódź; ok. 1971 r.
  2N1 - 205 + 5ND + 5ND na linii 10.
Łódź, ul. Główna przy Piotrkowskiej.
Foto: ze zbiorów Wojciecha Dębskiego; 1972 lub 1973 r.
     

W latach 1965 i 1966 r. przeprowadzono bardziej zaawansowane modernizacje w wagonach z rocznika 1951. Podczas kompleksowej modernizacji pomostów nadwozie przebudowano na typ 5N. Kolejne modernizacje wykonane w latach 1968 i 1969 były znacznie prostsze i ograniczały się w zasadzie do likwidacji jednego stanowiska motorniczego oraz drzwi po lewej stronie. Ciekawostką był wagon nr 405, który sprowadzono w 1970 r. z Bielska Białej w wersji niemal fabrycznej i eksploatowano go do 1974 r. Był to wówczas jedyny wagon silnikowy z dużymi drzwiami z przodu.

Pierwszy wagon 2N1 o numerze 194 wycofano 29 kwietnia 1972 roku i przebudowano na techniczny. Do 1977 roku wycofano wszystkie wozy dwukierunkowe. W ruchu pozostawiono kilka wagonów jednokierunkowych, wyposażonych w automatyczne drzwi harmonijkowe. Ostatni, stacjonujący na Chocianowicach 3216 (ex 216), skreślono z inwentarza 29 listopada 1989 roku. Na rysunkach poniżej wagony w wersjach jednokierunkowych.
 

Wagon 2N1 z 1951 roku w wersji jednokierunkowej. Numery: 212, 214, 222.

 

Wagon 2N1 z lat 1950 i 1951 w wersji zmodernizowanej i ujednoliconej z typem 5N. Wycofane w latach 1980 - 1989.
Numery: 6 (ex 239, ex 258, ex 208), 207, 213, 215, 217, 220, 221, 223, 224, 229 (ex 289), 3216 (ex 216)

 

 

2N1 - 222 + 5ND + 5ND na linii 21 i 5N - 180 + 5ND + 5ND na linii 5. Łódź, krańcówka Żabieniec.
Foto: ze zbiorów MKM MPK-Łódź; 1968 r.

 

Wagony 2N1 212 i 200.
 Łódź, zajezdnia Dąbrowskiego.
Foto: ze zbiorów MKM MPK-Łódź; 1972 lub 1973 r.

     

 

Zmodernizowany 2N1 - 215 + 5ND na linii 5.
Łódź, krańcówka Północna.
Foto: Olle S. Nevenius; 06.1980 r.

 

Zmodernizowany 2N1 - 6 + 5ND na linii 24.
Łódź, ul. Struga przy Piotrkowskiej.
Foto: ze zbiorów Wojciecha Dębskiego; 1984 lub 1985 r.

     

Po wycofaniu z eksploatacji kilka wagonów przebudowano na techniczne. Pozostałe sprzedano lub złomowano. Do czasów obecnych zachował się zmodernizowany wóz 1234 (ex 193), który przed laty pełnił rolę wagonu szkoleniowego oraz kilka wagonów technicznych. Niektóre sprzedane wciąż pełnią rolę altanek.

     

 

Pierwszy skreślony wagon nr 194 przebudowano na pług 3084. Łódź, ZRT na ul. Tramwajowej.
Foto: Wojciech Dębski; 11.1998 r.

 

5N - 4092 + 2N1 - 1234 na imprezie z okazji 25-lecia KMST. Łódź, ul. Limanowskiego.
Foto: Wojciech Dębski; 01.10.2006 r.

     

 

2N1 - 191 jako altanka.
Foto: Wojciech Dębski; 28.11.2009 r.
 

 

2N1 - 212 jako altanka.
Foto: Wojciech Dębski; 26.03.2011 r.
 

     

Stany inwentarzowe

Rok

Stan na koniec roku

Wpisano sztuk

Numery taborowe pojazdów przyjętych na inwentarz

Skreślono sztuk

Numery taborowe pojazdów skreślonych z inwentarza

1950 30 30

181 - 210

-  
1951 45 15

211 - 225

-  
1952 45 -   -  
1953 46 1

246 (z Legnicy)

-  
1954 47 1

289 (z Jeleniej Góry)

-  
1955 47 -   -  
1956 47 -   -

 

1957 47 -   -

 

1958 47 -   -  
1959 47 -   -  
1960 47 -

 

-  
1961 47 -   -  
1962 47 -   -

 

1963 47 -   -

 

1964 47 -

 

-  
1965 47 -   -  
1966 47 -   -  
1967 47 -   -  
1968 47 -   -  
1969 47 -   -  
1970 48 1

405 (z Bielska Białej)

-

 

1971 48 -   -

 

1972 46 -

 

2

194, 196

1973 41 -   4

185, 199, 204, 205, 211

W 1974 r. wóz 208 otrzymał nr 258

1974 26 -   15

181, 187, 188, 190, 192, 195, 197, 200, 202, 203, 206, 209, 219, 225, 405

1975 14 -   12

182, 183, 184, 186, 193, 198, 201, 210, 212, 214, 218, 222

1976 12 - 2

189, 191

1977 11 -   1

246

1978 11 -   -

 

1979 11 -   -  

W 1980 r. wóz 289 otrzymał nr 229

1980 4 -   7

207, 213, 215, 220, 221, 223, 224

W 1981 r. wóz 258 otrzymał nr 239

1981 2 -   2

217, 229

1982 2 -   -  
1983 2 -   -  

W 1984 r. wóz 239 otrzymał nr 6

1984 2 -   -  

W 1985 r. wóz 216 otrzymał nr 3216

1985 1 -   1

6

1986 1 -   -  
1987 1 -   -  
1988 1 -   -  
1989 - -   1

3216

kolor czarny - wagony dwukierunkowe
kolor czerwony - wagony jednokierunkowe
kolor zielony - wagony ujednolicone po modernizacji z typem 5N.
 

Tabor tramwajowy
Strona główna
 

Strona utworzona 21.10.2006

©
Wojciech Dębski
 Rozpowszechnianie oraz publikacja materiałów zawartych na tej stronie wyłącznie za zgodą autora.