Łódzkie tramwaje i autobusy

Tabor tramwajowy
Strona główna

102NaW
1972 - 2003

 

102NaW - 881 w zajezdni Chocianowice. Foto: Michał Malinowski; 1974 r.

 
Typ: 102NaW
Producent: Chorzowska Wytwórnia Konstrukcji Stalowych "Konstal"
Lata budowy: 1972-1973
Ilość pojazdów: 20
Pierwszy przydział: MPK-Łódź (zajezdnia Tramwajowa)
Ostatni przydział: MKT Sp. z o.o. (zajezdnia Helenówek)
Data wpisu pierwszego pojazdu: 8.10.1972 r.
Data skreślenia ostatniego pojazdu: 1.01.2004 r.

Długość: 19300 mm
Szerokość: 2400 mm
Wysokość: 3067 mm
Ciężar własny: 24000 kg
Napęd: elektryczny, zasilany z sieci prądu stałego o napięciu 600V

PODWOZIE
Liczba osi:
6
Liczba wózków: 3 (I i III z silnikami, II toczny)
Rozstaw osi wózków: 1900 mm
Silnik: LTb-220 (4 szt.)
Moc silnika: 4 x 41,5kW
Układ sterowania: ręczny, pośredni, stycznikowy
Hamulce:
-
elektromagnetyczny silnikowy (na wózkach napędowych)
- tarczowy 2 szt. (na wózku środkowym)
- bębnowo-szczękowy 4 szt. (na wózkach napędowych)
- szynowy (na wszystkich wózkach)
NADWOZIE
Konstrukcja stalowa, spawana. Poszycie zewnętrzne z blachy, wewnętrzne z płyt laminowanych. Człon przedni i tylny połączone przegubem.
Podłoga: drewniana, pokryta wykładziną gumową.
Ogrzewanie: 17 grzejników rozmieszczonych wzdłuż ścian bocznych przy podłodze. Możliwość włączania grupami w ilości 6, 11 lub 17. Dodatkowo 4 grzejniki szyby czołowej i bocznych oraz grzejnik motorniczego.
Oświetlenie: główne składa się z 25 żarówek 40W/125V, zastępcze z 9 żarówek 15W/12V. Oprawy 16 szt. (na jedną żarówkę), 9 szt. (na dwie żarówki) umieszczone wzdłuż sufitu w dwóch rzędach.
Wentylacja: klapy w dachu oraz przesuwne szybki w bocznych oknach.
Stanowisko motorniczego: na podwyższeniu, częściowo oddzielone szafką i płytą laminowaną. Przed pulpitem zamontowane na stałe do podłogi siedzenie z możliwością ustawiania w płaszczyźnie pionowej. Po lewej stronie nastawnik typu NTT-102-1 i tablica rozdzielcza.
Odbierak prądu: pantograf OTK-1 (1 szt.)

Ilość miejsc siedzących: 32 (pojedyncze z tworzywa)
Ilość miejsc stojących: 150
Drzwi: czteroskrzydłowe, łamane, sterowane elektrycznie.
Liczba drzwi: 4

Prędkość maksymalna: 55 km/h (konstrukcyjna 70 km/h)
 

Eksploatacja w MPK Łódź
Pierwsze dwa wagony 102NaW dostarczano do Łodzi drogą kolejową na początku maja 1972 roku. Przydzielono je do zajezdni przy ul. Tramwajowej, skąd 8 października po raz pierwszy wyjechały na linie 8 i 9. Tramwaje otrzymały numery boczne 6 i 7, które dość szybko zmieniono na 876 i 877.
W następnym roku zbudowano dla Łodzi jeszcze 18 wagonów (numery od 878 do 895). Dostawy trwały od lutego do kwietnia. W odróżnieniu od dwóch pierwszych egzemplarzy, wozy z rocznika 1973 posiadały węższą rynienkę wokół dachu. Cała seria pomalowana była w kolorze kremowym (pas okienny i fartuchy ochronne) i czerwonym (burty). Dach był szary, a listwy ozdobne brązowe.
Tramwaje fabrycznie wyposażono w urządzenia nagłaśniające: mikrofon, wzmacniacz typu "Senator" oraz dwa głośniki typu GD-18-13/2/3, które zainstalowane były w skrzyni mechanizmu drugich i czwartych drzwi. Nie wiadomo jak długo i czy w ogóle urządzenia te były wykorzystywane przez motorniczych.
Wagony 102NaW były przystosowane do jazdy ukrotnionej (według nieoficjalnych informacji próby w trakcji podwójnej przeprowadzono na linii 26 w 1973 roku), ale szybko zrezygnowano z tego rozwiązania. Tym samym zbędne stały się zewnętrzne gniazda wielokrotnego sterowania typu KOL, które w kilku wagonach posłużyły z przodu za podstawki dla podświetlanej ramki na numer linii. Drugie gniazda oraz klapki wentylacyjne z przodu usuwano w latach 1977 - 1980 podczas remontów małych lub średnich. Do 1979 roku w fartuchach ochronnych nad pierwszym i trzecim wózkiem  wykonano specjalne wycięcia na luzowniki.
Przez wszystkie lata eksploatacji 102NaW stacjonowały głównie w zajezdni Chocianowice. Wyjątkiem były wozy 876, 878, 880, które w drugiej połowie lat 70. przez krótki czas przydzielono do zajezdni Dąbrowskiego. Tramwaje najczęściej kursowały na liniach 26 i 27, ale można je było spotkać również na innych: 1, 2, 4, 11, 15, 18, 20, 26 bis, 28, 41, 41 bis, 42.
W ciągu całej służby MPK przeprowadziło remonty kapitalne tylko w dwóch wagonach - 889 (1981 r.) i 884 (1982 r.). Pozostałe co jakiś czas przechodziły remonty małe lub średnie.
W połowie lat 80. zaczęto wewnątrz montować kabiny dla motorniczych. Pierwszą zbudowano w październiku 1985 roku w wagonie 3882, a jako ostatni otrzymał ją w sierpniu 1990 roku wóz 3889. Do ich budowy wykorzystywano m. in. wąskie skrzydła z drugich i trzecich drzwi, które podczas remontów wymieniano na szerokie - takie same jak w 803N. W tym czasie zlikwidowano także gniazda wielokrotnego sterowania z tyłu.
Pierwsze dwa wozy z numerami 876 i 893 wycofano po wypadkach z końcem 1979 roku. Kolejne dwa - 891 i 885 po spaleniu w latach 1984 i 1985. Przełomowy moment w eksploatacji wagonów przegubowych nastąpił w połowie 1992 roku. W wyniku transformacji ustrojowej doszło do zmian w strukturach organizacyjnych MPK, które w grudniu 1991 r. zostało przez Radę Miejską w Łodzi postawione w stan likwidacji. Malejące od kilku lat przewozy pasażerskie doprowadziły do zamknięcia kilku tras w mieście, choć nie był to jedyny powód ograniczeń w usługach świadczonych przez tramwaje. Zmienione zasady finansowania transportu zbiorowego doprowadziły do braku porozumienia między samorządami niektórych gmin. W efekcie zawieszono trasy do Aleksandrowa Łódzkiego i Rzgowa.  W maju i czerwcu odstawiono 13 z 16 wagonów. W ruchu pozostały tylko 3887, 3889 i 3890. W 1993 roku 3889 również odstawiono, a 3887 i 3890 przejęła Międzygminna Komunikacja Tramwajowa Sp. z o.o. z siedzibą na Helenówku.
 

Cykl przeglądów technicznych i remontów przewidziany dla wagonów przegubowych 102NaW i 803N

symbol rodzaj przeglądu lub remontu cykl przebieg w km wykonawca
PC Przegląd codzienny codziennie 300 zajezdnia
PK Przegląd kontrolny co 14 dni 2000 - 2500 zajezdnia
ORZ Okresowa obsługa zajezdniowa co 56 dni 8000 - 10000 zajezdnia
RB Remont bieżący od 1,5 do 2 lat 110000 - 120000 Zakład Remontu Taboru
RM Remont mały od 3,5 do 4 lat 220000 - 240000 Zakład Remontu Taboru
RK Remont kapitalny od 7 do 8 lat 440000 - 480000 Zakład Remontu Taboru
 
 

102NaW - 887 na linii 27 i historyczny Herbrand GE58 - 1.
Łódź, rondo Titowa.
Foto: Mirosław Z. Wojalski; 1973 r.

 

102NaW - 885 na linii 26.
 Łódź, ul. Letnia.
Foto: ze zbiorów MKM MPK-Łódź; ok. 1974 r.

     

 

102NaW - 3894 na linii 2.
 Łódź, ul. Aleksandrowska.
Foto: Tomasz Igielski; 1985 r.
 

102NaW - 3884 w hali remontowej.
 Łódź, Zakład Remontu Taboru, ul. Tramwajowa.
Foto: ze zbiorów Wojciecha Dębskiego; 1988 r.
 

102NaW - 3881 na linii 41.
Łódź, krańcówka pl. Niepodległości.
Foto: Julian Dąbrowski; 23.04.1989 r.
 

102NaW - 3880 na linii 20.
 Łódź, ul. Kopernika przy Łąkowej.
Foto: Joachim Grimm, ze zbiorów Łukasza Stefańczyka
6/7.09.1990 r.
 

102NaW - 3882 na linii 42.
 Łódź, ul. Rudzka przy Skrajnej.
Foto: Wojciech Glass; 1991 r.
 

102NaW - 3889 na linii 42.
 Łódź, krńcówka pl. Niepodległości.
Foto: Paweł Gołub; 28.04.1993 r.
 

Eksploatacja w MKT Sp. z o.o.
Międzygminna Komunikacja Tramwajowa Sp. z o.o. rozpoczęła działalność 1 listopada 1993 roku. Spółka przejęła od MPK kilkadziesiąt wagonów 803N oraz kilka 102NaW. Do eksploatacji włączono tylko dwie czynne "stodwójki" - 27 (ex 3887) i 28 (ex 3890), które miały obsługiwać pociąg 46/3 w trakcji podwójnej. Ostatecznie pomysłu nie zrealizowano, ale tramwaje w ruchu zostały, kursując na liniach 41, 41 bis, 45, 46 i 101.
W 1994 roku wagon 28 przeszedł remont w trakcie którego wyposażony został w dwie piasecznice, obsługiwane za pomocą specjalnego pedału z kabiny motorniczego. Przemalowano go w barwy pomarańczowe (pas okienny i burty) i czarne (dach i fartuchy). Przez pewien czas wagon jeździł z połówkowym pantografem typu OTK-2.
Wiosną 2000 roku służbę zakończył wóz 27. Dwa lata później, w związku z obchodami 30-lecia eksploatacji serii, ostatniemu czynnemu 102NaW przywrócono pierwotne malowanie, zamontowano z tyłu gniazda wielokrotnego sterowania i ponownie wstawiono drugie i trzecie drzwi czteroskrzydłowe (pozyskano je z 803N - 30). Wóz 28 po raz ostatni wyjechał 31.12.2003 roku na trasę linii 41. W czerwcu 2009 roku został pocięty na złom.

 

Złomowy 102NaW - 3878 i 803N - 5971.
Łódź, zajezdnia Helenówek.
Foto: Wojciech Dębski; 9.05.1994 r.
 

Złomowy 102NaW - 3877 z pierwszej dostawy.
Łódź, zajezdnia Helenówek.
Foto: Wojciech Dębski; 24.09.1994 r.
 

Złomowy 102NaW - 3889.
Łódź, zajezdnia Helenówek.
Foto: Wojciech Dębski; 24.09.1994 r.
 

102NaW - 27 w rezerwie.
Pabianice, krańcówka Duży Skręt.
Foto: Wojciech Dębski; 3.05.1996 r.
 

102NaW - 28 na linii 46.
Łódź, zajezdnia Helenówek.
Foto: Wojciech Dębski; 17.08.1997 r.
 

102NaW - 27 krótko po wycofaniu z eksploatacji.
Łódź, zajezdnia Helenówek.
Foto: Wojciech Dębski; maj 2000 r.
 

Cityrunner - 1201 na linii 10 i 102NaW - 28 na imprezie z okazji 30-lecia eksploatacji wagonów 102NaW.
Łódź, krańcówka Popiełuszki..
Foto: Wojciech Dębski; 5.10.2002 r.
 

Złomowy 102NaW - 28.
Łódź, zajezdnia Helenówek.
Foto: Wojciech Dębski; 10.08.2008 r.

 

Stany inwentarzowe

Rok

Stan na koniec roku

Wpisano sztuk

Numery taborowe pojazdów przyjętych na inwentarz

Skreślono sztuk

Numery taborowe pojazdów skreślonych z inwentarza

1972 2 2

6, 7 (przenumerowane na 876, 877)

-  
1973 20 18

878 - 895

-  
1974 20 -   -  
1975 20 -   -  
1976 20 -

 

-  
1977 20 -   -  
1978 20 -   -

 

1979 18 -   2

876, 893

1980 18 -   -  
1981 18 -   -  
1982 18 -

 

-  
1983 18 -   -  
1984 17 -   1

891

1985 16 -   1

885

W 1985 r. wprowadzono czterocyfrową numerację wagonów, z których pierwsza cyfra oznacza numer zajezdni.

1986 16 -

 

-  
1987 16 -   -  
1988 16 -   -  
1989 16 -   -  
1990 16 -   -  
1991 16 -   -  
1992 3 -   13

3877, 3878, 3879, 3880, 3881, 3882, 3883, 3884, 3886, 3888, 3892, 3894, 3895

1993 2 -   1

3889

W 1993 r. wagony przejęła MKT Sp. z o.o., w której dokonano zmiany numeracji: 3887 na 27 i 3890 na 28

1994 2 -

 

-  
1995 2 -   -  
1996 2 -   -  
1997 2 -   -  
1998 2 -   -  
1999 2 -   -  
2000 1 -   1

27

2001 1 -   -  
2002 1 -   -  
2003 1 -   -  
2004 - -   1

28

Tabor tramwajowy
Strona główna
 

Strona utworzona 18.03.2008

©
Wojciech Dębski
 Rozpowszechnianie oraz publikacja materiałów zawartych na tej stronie wyłącznie za zgodą autora.